Văn hóa đọc toàn cầu đang thay đổi

Từ thú vui riêng tư, đọc sách đang bước vào không gian công cộng, trở thành những “bữa tiệc đọc sách” ở nhiều quốc gia và mở ra cơ hội kết nối cộng đồng.

Vào tháng 8 năm nay, hơn 100 người đã cùng nhau tập trung tại Tender, một không gian cộng đồng nằm giữa khu phố sôi động ở Melbourne, Australia để cùng nhau đọc sách trong tiếng nhạc nhẹ nhàng suốt vài giờ đồng hồ.

Những “bữa tiệc đọc sách” xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới đang mở ra cánh cửa kết nối cộng đồng. Ảnh minh hoạ: AI

Khi sự kiện gần kết thúc, những người tham dự đã làm quen và trò chuyện với nhau. Bắt đầu từ sự kiện đầu tiên vào tháng 10.2025, đến nay hàng chục buổi đọc sách mang tên Book Doof đã diễn ra tại Melbourne. 

Không chỉ tại Australia, những buổi tiệc đọc sách cộng đồng Book Doof cũng xuất hiện ở nhiều nơi khác trên thế giới, đưa sách trở thành trung tâm của các hoạt động giao lưu kết nối. Những kỳ nghỉ đọc sách, các bữa tối theo chủ đề văn học cho đến những buổi đi bộ và trò chuyện cùng tác giả, thói quen đọc sách đang hướng đến cộng đồng cùng lan tỏa.

Tại Mỹ, các buổi đọc sách đã được tổ chức tại nhiều địa điểm khác nhau, từ dãy núi Adirondack ở vùng ngoại ô bang New York đến Vườn quốc gia Joshua Tree ở California trở thành lựa chọn phổ biến ngày nay.

Đặc biệt, chuỗi sự kiện kết hợp giữa câu lạc bộ sách và câu lạc bộ ẩm thực Grain of Salt ở Los Angeles đã thu hút số lượng lớn người tham gia. Hay câu lạc bộ đọc sách Preoccupied Los Angeles thường xuyên tổ chức những buổi đi bộ và trò chuyện cùng các tác giả.

Tại Amsterdam, Hà Lan, xu hướng “analog” (trải nghiệm giảm phụ thuộc vào thiết bị kỹ thuật số) mang đến hình thức giải trí mới mang tên “reading rave” (bữa tiệc đọc sách). Câu lạc bộ The Offline Club đã trở thành một điểm đến thu hút nhiều người muốn tạm rời xa thế giới kỹ thuật số.

Những bữa tiệc đọc sách đặc biệt gây chú ý khi video ghi lại sự kiện với khoảng 250 người cùng đọc sách bên trong một nhà thờ 400 năm tuổi ở Amsterdam đã thu hút hơn 42 triệu lượt xem trên mạng xã hội.

Những sự kiện như vậy đang mở ra một cách tiếp cận mới với văn hóa đọc, khi sách trở thành điểm kết nối để mọi người cùng gặp gỡ, chia sẻ và tạo nên những trải nghiệm chung trong đời sống hiện đại.

Sự quan tâm ngày càng lớn đối với các sự kiện đọc sách cộng đồng đã và đang mang đến sự kết nối và tương tác xã hội nhiều hơn. Trước đây, đọc sách thường là một thú vui riêng tư, đơn giản là đọc một cuốn sách trước khi đi ngủ, vài trang đọc trên chuyến tàu điện ngầm hay những giờ phút thư giãn trên ghế tắm nắng trong kỳ nghỉ hè.

Nhưng ngày nay, điều đó đang dần thay đổi. Nắm bắt được xu hướng đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã phát triển các sáng kiến khuyến khích người dân đọc sách nhiều hơn, hình thành văn hóa đọc trong cộng đồng.

Singapore vừa khởi động một chiến dịch quốc gia kéo dài 5 năm nhằm nuôi dưỡng thói quen đọc sách, cụ thể là sẽ trả một khoản tiền nhỏ khuyến khích người dân đọc sách.

Người tham gia chương trình này phải hoàn thành các buổi đọc trong 50 ngày mới kiếm được 1 đôla Singapore (khoảng 0,8 USD). Mỗi buổi đọc kéo dài từ 15 phút trở lên sẽ được cộng 20 xu ảo, và người đọc cần tích lũy 1.000 xu để đổi lấy 1 đôla.

Chiến dịch “đọc sách nhận tiền” tại Singapore hiện đang được triển khai thí điểm đến cuối năm nay, và tiếp tục bổ sung “các tính năng và cải tiến mới dựa trên phản hồi của người tham gia”. Sự khích lệ cùng phần thưởng nhỏ này được hy vọng sẽ khiến mọi người cùng ngồi lại đọc sách nhiều hơn nữa.

Không chỉ Singapore, Chính phủ Đan Mạch từ năm ngoái đã xóa thuế bán hàng đối với sách để khuyến khích người dân mua và đọc sách nhiều hơn. Tại quốc gia này, sách là một trong những mặt hàng phải chịu thuế VAT 25%, thuộc hàng cao nhất ở châu Âu. Như vậy, nếu thay đổi này được thực thi, Đan Mạch sẽ tiêu tốn 330 triệu Kroner (51 triệu USD) mỗi năm.

Tuy nhiên, các nhà chức trách cho biết Đan Mạnh sẵn sàng bỏ “một khoản tiền lớn như vậy nên đầu tư vào văn hóa đọc và thói quen tiêu dùng của người dân”. Hiệu quả của phương án này sẽ được thẩm định sau bốn năm.

Thêm vào đó, Đan Mạch cũng tăng cường sự hợp tác giữa các thư viện công cộng và trường học trong phạm vi cả nước để thúc đẩy văn hóa đọc. Nhờ đó, nhiều trẻ em hơn có thể học, đọc những tác phẩm văn chương hay từ sớm.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, những buổi đọc sách cùng nhau giờ đây đang mở ra cơ hội để mọi thứ chậm lại, tập trung vào kết nối trực tiếp nhiều hơn.

Từ một hoạt động theo sở thích cá nhân, việc đọc đang dần trở thành một trải nghiệm cộng đồng, góp phần hình thành văn hóa kết nối giữa người với người. Bên cạnh đó, sự khích lệ từ các chính sách thúc đẩy văn hóa đọc cũng đang tạo thêm động lực để sách tiếp tục hiện diện và giữ một vị trí trong đời sống hiện đại.