Văn hóa là nền tảng quan trọng của quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc

Ông Bae Yang-soo, Giáo sư danh dự, Khoa Tiếng Việt, Đại học Ngoại ngữ Busan, Hàn Quốc - học giả nghiên cứu về Việt Nam. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Đó là nhận định của ông Bae Yang-soo, Giáo sư danh dự, Khoa Tiếng Việt, Đại học Ngoại ngữ Busan, Hàn Quốc trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân nhân chuyến thăm chính thức tới Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn và Phu nhân theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Đại Hàn Dân Quốc Cho Jeong Sik và Phu nhân từ ngày 6-9/9/2026.

Phóng viên: Là một học giả nghiên cứu về Việt Nam, ông đánh giá thế nào về sự phát triển của Việt Nam sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới?

Giáo sư Bae Yang-soo: Lần đầu tiên tôi đặt chân đến Việt Nam là vào tháng 10 năm 1988, khi công cuộc Đổi mới mới bắt đầu được khoảng hai năm. Tại thời điểm đó, Việt Nam còn rất khó khăn. Khi ấy, tôi không thể tưởng tượng được Việt Nam sẽ thay đổi mạnh mẽ như ngày hôm nay.

Gần 40 năm qua, tôi đã có cơ hội trực tiếp chứng kiến quá trình “thay da đổi thịt” của đất nước các bạn. Theo tôi, sự phát triển của Việt Nam thực sự là một kỳ tích. Việt Nam từ một nền kinh tế còn nhiều khó khăn đã vươn lên trở thành một nền kinh tế năng động, hội nhập sâu rộng và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Điều thú vị là trước đây, Việt Nam quan tâm nhiều đến kinh nghiệm phát triển của Hàn Quốc, còn ngày nay, trong một số lĩnh vực, Việt Nam đang phát triển rất nhanh và trở thành một đối tác, đồng thời cũng là một đối thủ cạnh tranh đáng chú ý của Hàn Quốc.

Có thể nói, đây là thành quả rất lớn của các thế hệ lãnh đạo và nhân dân Việt Nam. Với tư cách là một người đã nghiên cứu và gắn bó với Việt Nam trong nhiều thập kỷ, tôi thực sự rất vui khi được chứng kiến sự thay đổi này.

Phóng viên: Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Việt Nam cần phải làm gì, thưa ông?

Giáo sư Bae Yang-soo: Theo tôi, giai đoạn tới sẽ khó hơn giai đoạn trước, bởi Việt Nam không chỉ cần tăng trưởng nhanh mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy, một quốc gia không thể mãi dựa vào vốn đầu tư hay lợi thế lao động. Cuối cùng, năng lực cạnh tranh phải đến từ con người, công nghệ và doanh nghiệp trong nước.

Vì vậy, Việt Nam cần đầu tư mạnh hơn cho nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu mà từng bước làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị cao hơn.

Tuy nhiên, tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, Việt Nam không cần sao chép mô hình của Hàn Quốc. Việt Nam cần tìm ra con đường phát triển phù hợp với chính mình. Nếu làm được điều đó, tôi tin mục tiêu năm 2045 là hoàn toàn có cơ sở.

Phóng viên: Hàn Quốc là một trong những quốc gia có thế mạnh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Vậy theo ông việc thúc đẩy hợp tác khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ có tác động như thế nào trong việc mở ra những hướng đi mới, đóng góp thiết thực vào quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc trong giai đoạn tới?

Giáo sư Bae Yang-soo: Tôi cho rằng đây chính là một trong những lĩnh vực có thể tạo ra bước phát triển mới cho quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc.

Hàn Quốc có thế mạnh về công nghệ, nghiên cứu và đào tạo nhân lực, còn Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, năng động, khả năng tiếp thu nhanh và một thị trường đang phát triển mạnh. Hai nước có thể bổ sung rất tốt cho nhau.

Nhưng hợp tác trong tương lai không nên chỉ là Hàn Quốc mang công nghệ sang Việt Nam. Tôi mong hai nước tiến tới cùng nghiên cứu, cùng đào tạo nhân lực và cùng phát triển công nghệ, sản phẩm mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, chuyển đổi số và công nghệ xanh.

Nói cách khác, quan hệ hai nước cần từng bước chuyển từ mô hình “đầu tư và sản xuất” sang “nghiên cứu, sáng tạo và cùng tạo ra giá trị”. Nếu làm được như vậy, khoa học-công nghệ sẽ trở thành một trụ cột mới rất quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc.

Phóng viên: Trong thời gian gần đây, lãnh đạo cấp cao hai nước thường xuyên có các chuyến thăm lẫn nhau, và Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ có chuyến thăm chính thức Hàn Quốc. Theo ông, những chuyến thăm này có ý nghĩa như thế nào trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc trong bối cảnh hiện nay?

Giáo sư Bae Yang-soo: Theo tôi, điều quan trọng nhất của các chuyến thăm cấp cao là tạo dựng và củng cố lòng tin. Trong quan hệ giữa hai quốc gia, kinh tế rất quan trọng, nhưng nếu không có lòng tin chính trị thì hợp tác khó có thể phát triển lâu dài.

Tôi đã có nhiều năm nghiên cứu về Việt Nam và luôn dõi theo sự phát triển của quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc. Tôi nhận thấy rằng, quan hệ hai nước ngày nay đã vượt xa khuôn khổ thương mại và đầu tư. Hợp tác song phương đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực, đặc biệt khoa học-công nghệ, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Đặc biệt, theo tôi, văn hóa là một nền tảng rất quan trọng của quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc. Điều đáng chú ý là quan hệ hai nước không chỉ phát triển ở cấp chính phủ hay doanh nghiệp, mà ngày càng trở thành mối quan hệ gần gũi giữa người dân hai nước. Sự hiểu biết và quan tâm lẫn nhau, đặc biệt giữa thế hệ trẻ, sẽ tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ song phương trong tương lai.

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn không chỉ góp phần tăng cường quan hệ giữa hai cơ quan lập pháp mà còn tạo thêm động lực cho hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Tôi cho rằng các chuyến thăm cấp cao có thể được xem như những cột mốc định hướng cho quan hệ hai nước. Và để quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Hàn Quốc-Việt Nam phát triển bền vững, bên cạnh chính trị và kinh tế, chúng ta cũng cần tiếp tục mở rộng giao lưu văn hóa, giáo dục và nhân dân.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư Bae Yang-soo!