Văn hóa làm việc đến kiệt sức ở Trung Quốc được các CEO hàng đầu như Jack Ma ủng hộ đáng sợ thế nào?
Văn hóa làm việc đến kiệt sức '996' là: Các nhân viên công nghệ mới vào nghề được khuyến khích - và dự kiến - làm việc theo ca mệt mỏi từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, cộng thêm giờ làm thêm trong 6 ngày/tuần.
Một nhân viên 22 tuổi của sàn thương mại điện tử Trung Quốc đã tử vong, nghi là nạn nhân của văn hóa "996"
Vào lúc 1h30 sáng ngày 29/12, một phụ nữ 22 tuổi đang đi làm về ở ngoại ô Urumqi, thủ phủ của vùng Tân Cương, Trung Quốc thì ôm bụng và ngã xuống vỉa hè.
Các nhân viên y tế đã dành 6 tiếng đồng hồ để cố gắng hồi sinh cô, nhưng vô ích. Cô qua đời 6 giờ sau đó trong bệnh viện, theo South China Morning Post.
Người phụ nữ, chỉ được xác định bằng họ Zhang, từng là nhân viên của Pinduoduo, một trong những công ty thương mại điện tử lớn nhất ở Trung Quốc và thế giới. Zahng đã làm việc tại Pinduoduo được sáu tháng và được ca ngợi là nạn nhân mới nhất của thứ được gọi là văn hóa làm việc "996" đang gây hại cho ngành công nghệ Trung Quốc.
![Pinduoduo sẽ bị cơ quan quản lý Trung Quốc điều tra điều kiện lao động. Ảnh: Global Times](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_01_06_365_37560900/42736721b062593c0073.jpg)
Pinduoduo sẽ bị cơ quan quản lý Trung Quốc điều tra điều kiện lao động. Ảnh: Global Times
"996" có nghĩa là: Các nhân viên công nghệ mới vào nghề được khuyến khích - và dự kiến - làm việc theo ca mệt mỏi từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, cộng thêm giờ làm thêm trong 6 ngày/tuần.
Chế độ này đã được các giám đốc điều hành hàng đầu của Trung Quốc, bao gồm người sáng lập Alibaba Jack Ma và người sáng lập JD.com, Richard Liu Qiangdon, ca ngợi, nhưng không được các nhân viên đánh giá cao.
Jack Ma, người từ con số không vươn lên và trở thành người giàu nhất Trung Quốc, cho biết vào tháng 4/2019 rằng luôn cảm thấy "may mắn lớn" khi được làm thêm giờ, cụ thể là 72 giờ mỗi tuần với tư cách là một nhân viên trẻ.
Cuối tuần qua, một hashtag dùng để đánh dấu cái chết của Zhang và xác định cô là nạn nhân của "996" đã thu hút hàng triệu lượt xem trên Weibo, Bloomberg đưa tin.
Trong tuyên bố hôm thứ Hai, Pinduoduo không đưa ra nguyên nhân cái chết của Zhang, tờ South China Morning Post đưa tin. Trong khi đó cái chết của cô được nhiều người cho là do làm việc quá sức, và gia đình của người phụ nữ đã từ chối đề nghị khám nghiệm tử thi.
![Nhân viên làm việc tại trụ sở của tập đoàn giảm giá trực tuyến Trung Quốc Pinduoduo ở Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: Reuters](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_01_06_365_37560900/22210e73d930306e6921.jpg)
Nhân viên làm việc tại trụ sở của tập đoàn giảm giá trực tuyến Trung Quốc Pinduoduo ở Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: Reuters
"Hy sinh sức khỏe của mình để đổi lấy một đồng lương"
Pinduoduo cũng đang rất nóng lòng vì những bình luận của một trong những tài khoản trực tuyến chính thức của họ hồi đầu tuần này dưới một bài đăng về cái chết của Zhang, theo Shine, một chi nhánh của tờ Shanghai Daily thuộc sở hữu nhà nước.
"Tất cả những người ở cơ sở chúng tôi đang hy sinh sức khỏe của mình để đổi lấy một đồng lương", tài khoản Pinduoduo đã xác minh bình luận trên diễn đàn web Zhihu.
Bài đăng đã bị xóa ngay sau đó, nhưng trước đó thông tin này đã được lan truyền trên mạng xã hội. Vào Chủ nhật, Pinduoduo đã xin lỗi về bài đăng và đổ lỗi cho một nhà thầu tên Li đang làm việc cho công ty.
"Chúng tôi chân thành xin lỗi vì bất kỳ sự bất tiện nào đối với công chúng và chúng tôi cực kỳ phản đối quan điểm được thể hiện trong bài đăng. Điều này không phản ánh lập trường chính thức của chúng tôi về vấn đề đau lòng này", tuyên bố cho biết.
Sự trỗi dậy của "996" đã vấp phải rất ít sự phản đối chính thức ở Trung Quốc, với việc các nhà chức trách phải cố gắng thừa nhận vấn đề.
Tuy nhiên, trước phản ứng dữ dội về cái chết của Zhang, Cục An sinh Xã hội và Nhân sự Thành phố Thượng Hải cho biết họ sẽ cử một nhóm điều tra đến Pinduoduo để kiểm tra hoạt động làm việc của công ty, tờ Post đưa tin.
Trong khi Zhang qua đời ở Tân Cương, Pinduoduo có trụ sở chính tại Thượng Hải.
![Ông chủ Alibaba, Jack Ma, từng công khai ủng hộ văn hóa làm việc "996". Ảnh: Getty Images](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_01_06_365_37560900/a0d189835ec0b79eeed1.jpg)
Ông chủ Alibaba, Jack Ma, từng công khai ủng hộ văn hóa làm việc "996". Ảnh: Getty Images
"996" từ lâu đã cản trở nhân viên ngành công nghệ của Trung Quốc
Một số gã khổng lồ công nghệ khác của Trung Quốc có liên quan đến việc khuyến khích "996."
"Chúng tôi dành phần lớn thời gian cuối tuần ở văn phòng. Cơ thể chúng tôi đã ở trong tình trạng quá tải một thời gian dài", một nhân viên của Tencent viết cho một giám đốc điều hành cấp cao của công ty, theo The Wall Street Journal.
Vào đầu năm 2019, các nhân viên ngành công nghệ Trung Quốc đã phản đối tuần làm việc "996" trên trang web lưu trữ mã GitHub, nơi họ bỏ qua các công ty như Alibaba, có văn hóa làm việc quá giờ.
Marlon Mai, giám đốc điều hành công ty tư vấn tuyển dụng Morgan McKinley có trụ sở tại Thượng Hải, nói với Bloomberg: "Các công ty internet Trung Quốc nên nghĩ xa hơn việc đạt đến vị thế kỳ lân và IPO mà cần hướng đến một nền văn hóa doanh nghiệp ổn định, lành mạnh là điều cần thiết để tăng trưởng lâu dài".
“Sức khỏe của nhân viên là một vấn đề sống còn không thể không quan tâm”.