Vang mãi tiếng nói ngày Đà Nẵng giải phóng

Phát thanh viên Nguyễn Thị Anh Trang sau ngày giải phóng thành phố.

Sự ra đi của bà khép lại hành trình hơn tám thập kỷ đầy cống hiến của người phụ nữ đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng, cho nghề báo và cho thành phố bên sông Hàn. Nhưng thời gian không thể làm phai mờ giọng nói từng vang lên trong buổi phát thanh lịch sử ngày 31/3/1975, tiếng nói mở đầu cho chặng đường mới của báo chí cách mạng trên vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng.

Trưa 31/3/1975, chỉ hai ngày sau khi Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng, một giọng đọc ấm áp nhưng đầy uy lực cất lên: "Đây là Đài Phát thanh Đà Nẵng, tiếng nói của Ủy ban Quân quản thành phố Đà Nẵng".

Lời xướng ấy không chỉ đánh dấu sự ra đời của Đài Phát thanh Đà Nẵng, mà còn trở thành dấu mốc đặc biệt trong lịch sử báo chí cách mạng của thành phố.

Mệnh lệnh thần tốc

Sinh ra trên quê hương Bình Định giàu truyền thống cách mạng (nay thuộc tỉnh Gia Lai), bà Nguyễn Thị Anh Trang sớm mang trong mình khát vọng cống hiến cho đất nước. Năm 1954, khi mới 15 tuổi, bà là một trong những học sinh miền Nam tập kết ra Bắc. Sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm, bà trở thành giáo viên. Thế nhưng, tiếng gọi của Tổ quốc đã thôi thúc người phụ nữ trẻ rời bục giảng để dấn thân vào chiến trường.

Năm 1968, bà vượt vĩ tuyến 17 vào Đông Trường Sơn, công tác tại Đoàn 559. Lúc đó, con gái đầu lòng của bà mới 4 tuổi. Đến năm 1973, nhờ chất giọng truyền cảm cùng năng lực nghiệp vụ nổi bật, bà được điều động về Đài Phát thanh Giải phóng (CP90), phụ trách địa bàn Khu 5.

Những năm tháng làm báo giữa chiến trường là chuỗi ngày đối mặt với hiểm nguy và gian khổ. Từ căn cứ Đặc khu ủy Quảng Đà ở núi Hòn Tàu, nữ phóng viên trẻ bám sát thực tiễn chiến đấu, ghi lại những câu chuyện xúc động về quân và dân nơi tuyến lửa. Bà cùng đồng đội vượt qua bom đạn, sốt rét rừng, đói khát và những cuộc càn quét khốc liệt để chuyển những dòng tin nóng hổi từ chiến khu đến với đồng bào.

Ngày 26/3/1975, vừa hoàn thành bài viết về chiến thắng Tiên Phước (Quảng Nam), bà Nguyễn Thị Anh Trang nhận lệnh khẩn từ Ban Tuyên huấn Khu ủy Khu 5. Nhiệm vụ mới mang tính đặc biệt: Theo đoàn quân giải phóng tiến về Đà Nẵng để tiếp quản hệ thống thông tin của chính quyền cũ.

14 giờ 30 phút ngày 29/3/1975, bà đặt chân vào thành phố vừa được giải phóng. Đà Nẵng hiện ra trong sắc cờ hoa và niềm vui vỡ òa của ngày chiến thắng.

Ngay sau đó, tổ công tác gồm nhà báo Nguyễn Kim Tuấn, nhà báo Đoàn Bá Từ và bà Nguyễn Thị Anh Trang được giao nhiệm vụ tiếp quản Đài phát sóng An Hải.

Việc tiếp quản diễn ra thuận lợi nhờ tinh thần trách nhiệm của đội ngũ nhân viên đài cũ. Người trưởng đài cùng nhân viên đã không thực hiện lệnh phá hủy thiết bị, giữ nguyên hệ thống máy móc để bàn giao cho lực lượng cách mạng. Chính điều đó tạo điều kiện để một chương trình phát thanh lịch sử được chuẩn bị trong thời gian ngắn nhất.

Khoảnh khắc đi vào lịch sử

Chưa đầy hai ngày sau giải phóng, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất.

Đúng 11 giờ ngày 31/3/1975, bản tin thời sự đầu tiên của Đài Phát thanh Đà Nẵng chính thức lên sóng, truyền đi tiếng nói của chính quyền cách mạng thành phố.

Trong phòng thu, khi giai điệu hào hùng của bài hát Giải phóng miền Nam vừa dứt, đèn tín hiệu bật sáng. Bà Nguyễn Thị Anh Trang cất lên lời xướng mở đầu, tiếp đó là phát thanh viên Minh Luận điệp lại lời xướng: "Đây là Đài Phát thanh Đà Nẵng, tiếng nói của Ủy ban Quân quản thành phố Đà Nẵng".

Sau này nhớ lại giây phút ấy, bà chỉ gói gọn cảm xúc của mình bằng những lời giản dị: “Sung sướng lạ kỳ, hạnh phúc cực kỳ”.

Đó là niềm hạnh phúc của một người đã dành trọn tuổi thanh xuân cho kháng chiến, được chứng kiến ngày đất nước toàn thắng; cũng là niềm vui chung của hàng triệu người Việt Nam sau nhiều năm trường chinh gian khổ.

Khi câu kết chương trình vang lên: "Chương trình phát thanh đầu tiên của Đài Phát thanh Đà Nẵng đến đây là hết. Thân ái chào đồng bào, đồng chí và các bạn!", chiếc micro khép lại, nhưng cảm xúc thì vỡ òa. Sau những năm tháng băng rừng, vượt núi, đối mặt với mưa bom bão đạn, những người làm báo cách mạng cuối cùng đã được cất lên tiếng nói của hòa bình.

Hơn cả một bản tin, đó là dấu son mở đầu cho hành trình hơn nửa thế kỷ của báo chí phát thanh, truyền hình Quảng Nam - Đà Nẵng, đồng hành với từng bước phát triển của quê hương sau ngày thống nhất.

Buổi phát thanh trưa 31/3/1975 không đơn thuần là một bản tin. Đó là thanh âm của ngày chiến thắng, là tiếng nói của niềm tin và khát vọng hòa bình mà biết bao thế hệ đã đánh đổi bằng máu xương.

Sức lan tỏa của giọng đọc ấy kéo dài qua nhiều thập niên. Gần 40 năm sau ngày giải phóng, trong một cuộc gặp tình cờ, một thương binh già chỉ nghe vài câu trò chuyện đã nhận ra ngay người phát thanh viên năm nào: "Có phải cô là người đọc bản tin giải phóng Đà Nẵng trưa 31/3 không?".

Câu hỏi giản dị ấy khiến bà nghẹn ngào. Với người làm báo phát thanh, không có phần thưởng nào lớn hơn việc tiếng nói của mình được nhân dân lưu giữ trong ký ức.

Từ một cô gái Bình Định tập kết ra Bắc, Đà Nẵng đã trở thành quê hương thứ hai của bà. Thành phố bên sông Hàn không chỉ lưu giữ tuổi trẻ mà còn lưu giữ những khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong cuộc đời người nữ chiến sĩ.

Trọn vẹn nghĩa tình

Sau khi nghỉ hưu năm 1991, bà Nguyễn Thị Anh Trang vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đặc biệt là công tác chăm lo người cao tuổi và phong trào địa phương. Ở tuổi xế chiều, điều bà luôn đau đáu là thế hệ trẻ biết trân trọng giá trị của hòa bình, tiếp nối truyền thống cha anh bằng học tập, lao động và cống hiến để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Đà Nẵng hôm nay đã trở thành đô thị hiện đại, năng động bên bờ sông Hàn. Nhưng tiếng nói vang lên từ phòng thu Đài Phát thanh Đà Nẵng vào trưa 31/3/1975 vẫn còn nguyên sức lay động.

Nay bà Nguyễn Thị Anh Trang đã về với đồng đội của một thời hoa lửa. Song giọng nói hào sảng năm nào vẫn còn vang vọng trong ký ức nhiều thế hệ, như một thanh âm không tuổi của mùa xuân giải phóng.

Mỗi khi nhắc đến ngày Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng, người dân thành phố vẫn nhớ về người phụ nữ đã cất lên những lời đầu tiên trên làn sóng phát thanh của thành phố, một giọng nói nhỏ bé nhưng mang theo niềm vui, niềm tin và khát vọng của cả dân tộc trong thời khắc lịch sử.