VCCI đề xuất giảm thủ tục cho sàn thương mại điện tử nhỏ
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa góp ý về dự thảo quyết định phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 của Bộ Công Thương.

Người tiêu dùng cần tìm hiểu kỹ trước khi chọn mua các sản phẩm trên nền tảng số để bảo đảm quyền lợi cá nhân. Ảnh: Hoàng Quân
Cụ thể, về thủ tục cấp phép, yêu cầu tất cả các sàn thương mại điện tử, bất kể quy mô và hình thức hoạt động, đều phải làm thủ tục cấp phép trước khi hoạt động là chưa hợp lý. Theo VCCI, quy định này không phù hợp với các sàn nhỏ hoặc các sàn mới thử nghiệm (start-up).
Trong lĩnh vực mạng xã hội có tính chất và tác động tương tự, pháp luật cho phép quản lý lỏng hơn với các mạng xã hội nhỏ (chỉ cần thông báo nếu lượt truy cập thấp, cấp phép khi đủ lớn). Quy định này cũng được cho là không phù hợp với tính chất hoạt động của sàn.
Một số sàn chỉ cho phép người bán đăng tải thông tin sản phẩm, còn giao dịch (giao kết, thanh toán, vận chuyển) đều thực hiện thông qua các phương thức khác như điện thoại, nhắn tin,... Các sàn này chỉ như một kênh quảng cáo, tiếp thị, có thể hình dung như một "biển rao vặt online". Các bước quan trọng trong quá trình giao dịch không diễn ra trên sàn, do đó không có nhiều rủi ro trong mô hình hoạt động này.
Cũng theo VCCI, sau hơn một thập niên phát triển, thương mại điện tử đã trở thành xu hướng tất yếu với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, cá nhân.
Các phương thức kiểm tra, giám sát ngày càng hoàn thiện, cùng với kiến thức và kỹ năng của người tiêu dùng được nâng cao. Do đó, các cơ quan liên quan cần nghiên cứu, xác định lại rủi ro của các hoạt động thương mại điện tử để cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh sang hoạt động hậu kiểm.
Website thương mại điện tử bán hàng về bản chất chỉ là một kênh bán hàng mới trên internet, không phải một công việc kinh doanh mới. Các thương nhân đã phải thực hiện các thủ tục đăng ký kinh doanh, chứng nhận điều kiện kinh doanh và chất lượng sản phẩm với Nhà nước trước đó. Do đó, VCCI cho rằng, việc yêu cầu thêm thủ tục cho kênh bán hàng trực tuyến tạo ra gánh nặng hành chính không cần thiết.
Mặc dù Nghị định 85/2021/NĐ-CP đã giảm phạm vi các website có chức năng đặt hàng trực tuyến phải thông báo, nhưng việc giảm này theo VCCI là không có nhiều ý nghĩa, vì việc lập website bán hàng rất phổ biến (44% doanh nghiệp sở hữu website, trong đó 42% có tính năng đặt hàng trực tuyến). Số lượng hồ sơ thông báo là rất lớn, lên tới 105.103 hồ sơ vào năm 2023.
Đồng thời, chưa có phản ánh nào về tác động tiêu cực đến kinh tế - xã hội từ việc doanh nghiệp không đăng ký website thương mại điện tử bán hàng. Như vậy, các thủ tục này không mang lại lợi ích quản lý nhà nước rõ ràng, thậm chí còn trở thành rào cản cho thương nhân.
Vì vậy, VCCI đề xuất bãi bỏ hoàn toàn thủ tục thông báo đối với các website thương mại điện tử bán hàng và chuyển sang phương pháp hậu kiểm để kiểm soát hoạt động của các trang này.