VDSC: Thanh khoản hệ thống bớt căng thẳng, lãi suất khó giảm sâu do điểm nghẽn cấu trúc vốn

Điểm nghẽn từ cấu trúc kỳ hạn và áp lực tín dụng bất động sản

Thời gian qua, cơ quan quản lý đã nới lỏng một số quy định như mở rộng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc vào tỷ lệ cấp tín dụng trên nguồn vốn huy động (LDR) lên mức 50% và cơi nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Bộ Tài chính cũng đề xuất không áp dụng trần tỷ lệ tiền gửi Kho bạc sang hệ thống ngân hàng từ nguồn ngân sách nhàn rỗi. Việc nới lỏng các chỉ tiêu quản lý giúp nhiều ngân hàng giảm áp lực tuân thủ tỷ lệ an toàn, nhưng chưa làm thay đổi đáng kể lượng cung vốn thực tế trên thị trường liên ngân hàng do nhu cầu giao dịch có xu hướng giảm. Dù vậy, việc bổ sung nguồn tiền gửi này sẽ hỗ trợ tích cực cho nỗ lực hạ nhiệt lãi suất cho vay.

Ở chiều ngược lại, chênh lệch kỳ hạn nguồn vốn đang là rào cản lớn nhất đối với việc hạ mặt bằng lãi suất huy động. Nhiều khoản tín dụng bất động sản đang trong quá trình cơ cấu, tiếp tục nằm trên bảng cân đối nhưng chưa tạo ra dòng tiền và lợi nhuận tương xứng. Hệ quả là các ngân hàng phải tăng cường huy động vốn trung và dài hạn để tài trợ cho các tài sản này, khiến hiệu quả sử dụng vốn suy giảm do vòng quay tín dụng chậm. Sự gia tăng lãi suất ở các kỳ hạn từ 3 đến 12 tháng phản ánh việc các ngân hàng đang chủ động điều chỉnh hành vi gửi tiền của khách hàng để chuyển dịch cơ cấu vốn sang các kỳ hạn dài hơn.

Biến số ngoại hối và khả năng can thiệp tỷ giá từ cơ quan quản lý

Về các biến số vĩ mô, tỷ giá đang duy trì ổn định quanh vùng 26.200 VND/USD cùng với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện đạt mức cao kỷ lục. Quy mô dòng vốn ngoại và hoạt động vay vốn quốc tế của các ngân hàng chưa đủ lớn để tạo ra sự thay đổi toàn diện đối với trạng thái ngoại hối và thanh khoản. Chi phí vốn trên thị trường quốc tế vẫn duy trì ở mức cao do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ neo giữ lãi suất và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiếp tục chính sách thắt chặt. Do đó, cơ quan quản lý tiền tệ sẽ phải xem xét thận trọng khi hỗ trợ thanh khoản để hạn chế tác động tiêu cực đến tỷ giá.

Các chuyên gia nhận định điều kiện vĩ mô đã cải thiện đáng kể so với hai tháng trước, nhưng chưa đủ mạnh để hình thành một chu kỳ giảm lãi suất bền vững khi tốc độ giải ngân đầu tư công vẫn còn chậm. Ngân hàng Nhà nước có thể sẽ điều tiết chủ động hơn thông qua các công cụ thị trường mở để ổn định kỳ vọng, từng bước kéo mặt bằng lãi suất ngắn hạn về mức hợp lý. Mức chênh lệch giữa tỷ giá mua và tỷ giá trung tâm đang tiệm cận mức 5%, tạo tín hiệu tích cực để cơ quan quản lý kích hoạt công cụ mua giao ngay ngoại tệ. Hoạt động này được kỳ vọng sẽ cải thiện mạnh mẽ thanh khoản hệ thống và mang lại nhiều ý nghĩa tích cực trong việc điều hành chính sách tiền tệ.