Về Thanh Hà xem thợ gốm làm linh vật đón xuân

Nằm bên dòng Thu Bồn hiền hòa, làng gốm Thanh Hà từ lâu đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách khi đến Hội An. Những ngày cuối năm, không khí nơi đây càng trở nên tất bật khi các lò gốm đồng loạt đỏ lửa, thợ gốm miệt mài nhào đất, tạo hình, phơi phôi và nung sản phẩm để kịp phục vụ thị trường Tết

Theo thống kê, hiện làng gốm Thanh Hà còn khoảng 40 hộ làm nghề với gần 70 lao động trực tiếp tham gia sản xuất và phục vụ du lịch

Tại cơ sở gốm Sơn Thúy, anh Nguyễn Viết Lâm (30 tuổi) gần như không có ngày nghỉ trong suốt nhiều ngày qua. Trong xưởng, hàng chục tượng ngựa với nhiều kích thước, dáng thế được xếp kín nền nhà, chờ khô để đưa vào lò nung

Anh Lâm cho biết những ngày qua đã và đang hoàn thiện đơn hàng 100 linh vật ngựa cho khách tại Hà Nội. Mẫu khách đặt có tạo hình “mã đáo thành công”, đòi hỏi xử lý kỹ phần dáng và trụ chân để hạn chế cong vênh khi nung ở nhiệt độ cao

“Gốm Thanh Hà có đặc tính riêng, nên từ mẫu ban đầu phải điều chỉnh lại cho phù hợp chất liệu. Riêng khâu tạo hình mất hơn 6 tiếng, chưa kể thời gian nung ở khoảng 1.270 độ C. Giá mỗi linh vật xuất xưởng khoảng 500.000 đồng”, anh Lâm chia sẻ

Theo anh Lâm, năm nay số lượng đơn hàng linh vật thiết kế riêng tăng rõ rệt. Ngoài nhu cầu trưng bày trong gia đình, nhiều cơ quan, doanh nghiệp và không gian công cộng cũng đặt mua linh vật gốm để trang trí dịp Tết

“Mỗi khách có một mong muốn riêng, người thợ phải thổi được tinh thần ấy vào sản phẩm. Đơn hàng nhiều nên chúng tôi phải làm liên tục, tranh thủ từng giờ nắng để kịp tiến độ”, anh Lâm nói

Không khí “chạy đua” với thời gian diễn ra ở hầu hết các cơ sở trong làng. Ban ngày tranh thủ từng giờ nắng để phơi phôi, chỉnh dáng sản phẩm; ban đêm, lò nung lại đỏ lửa liên tục, gần như không có khoảng lặng

Anh Lê Văn Nhật (37 tuổi), chủ một cơ sở gốm khác trong làng, cho biết từ đầu tháng 1, gia đình anh làm việc liên tục từ sáng đến tối để kịp tiến độ. Năm nay, anh Nhật còn được địa phương giao thực hiện cặp linh vật ngựa kích thước lớn trưng bày dọc tuyến đường dẫn vào làng gốm Thanh Hà. “Linh vật lớn phải làm rất chắc tay. Chỉ cần sai một chi tiết nhỏ là khi vào lò sẽ hỏng cả dáng”, anh Nhật cho biết

Theo các nghệ nhân, linh vật gốm không đơn thuần là sản phẩm thủ công mỹ nghệ, mà còn là vật phẩm văn hóa mang ý nghĩa tinh thần, thể hiện mong ước về tài lộc, hanh thông trong năm mới. Chính yếu tố này đã giúp gốm Thanh Hà tạo sức hút riêng, nhất là với du khách quốc tế

Nghệ nhân Nguyễn Văn Xê (68 tuổi) cho biết, gia đình ông đã giữ nghề làm gốm qua năm thế hệ, và nay con trai ông tiếp tục nối nghiệp. Tết năm nay, ông Xê chế tác một tượng linh vật ngựa cỡ lớn với dáng đứng khỏe khoắn, vững chãi. “Ngựa là con vật chịu khó, bền bỉ. Tôi mong hình tượng này mang theo niềm tin về một năm mới khởi sắc, để làng nghề tiếp tục được gìn giữ”, ông Xê chia sẻ

Năm 2025, làng gốm Thanh Hà đón hơn 251.000 lượt khách tham quan, trong đó khoảng 95% là khách quốc tế, mang lại doanh thu hàng chục tỉ đồng. Khi Tết đến gần, những lò gốm đỏ lửa thâu đêm không chỉ làm ra linh vật phục vụ mùa xuân mới, mà còn tiếp tục thắp sáng sức sống bền bỉ của một làng nghề hơn 500 năm tuổi - nơi văn hóa truyền thống được gìn giữ và lan tỏa cùng du lịch

ĐỨC HOÀNG