Vị đắng từ mật đường bảo hiểm - Bài 1: 'Bánh vẽ' to nhưng lợi nhuận thực nhỏ

Bài 1: "Bánh vẽ" to nhưng lợi nhuận thực nhỏ

Đóng đều đặn hàng chục triệu đồng mỗi năm với kỳ vọng tích lũy cho tương lai con cái, nhiều khách hàng chỉ thực sự “tỉnh giấc” khi hợp đồng bảo hiểm đáo hạn. Những con số từng được tin tưởng trong bảng minh họa không phản ánh đúng số tiền thực nhận, tạo ra khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và thực tế, trở thành nguyên nhân của nhiều tranh chấp.

Tiền thực nhận thấp hơn cả tiền đã đóng

Đầu tháng 4/2026, trước thời điểm hợp đồng “Phú - Đăng Khoa Thành Tài” của Công ty bảo hiểm nhân thọ Prudential đáo hạn ngày 20/4, chị N.T.T.H.D. (phường Xuân Hòa) đến làm thủ tục nhận quyền lợi sau 11 năm đóng phí liên tục. Tuy nhiên, kết quả nhận được khiến chị bất ngờ và quyết định khởi kiện.

Chị N.T.T.H.D. đến Trung tâm Chăm sóc khách hàng Prudential (phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh) để làm rõ những nghi vấn trong hợp đồng.

Theo hồ sơ, chị D. tham gia bảo hiểm với mức phí khoảng 9 triệu đồng mỗi quý, tương đương hơn 32 triệu đồng mỗi năm. Sau 11 năm, tổng số tiền đóng vào khoảng 354 triệu đồng. Mục tiêu ban đầu rất rõ: tích lũy cho con học đại học khi đủ 18 tuổi.

“Tôi không mua để phòng rủi ro. Tôi đã có bảo hiểm khác. Tôi mua vì được giới thiệu là gói tích lũy học tập có lãi, có bảo tức. Nhìn bảng minh họa gần 500 triệu đồng cuối kỳ nên tôi mới tham gia”, chị D. nói.

Trong bảng minh họa hợp đồng của Prudential Việt Nam, tổng quyền lợi dự kiến khi đáo hạn của chị D. hơn 490 triệu đồng, bao gồm quyền lợi học vấn đảm bảo 300 triệu đồng, quyền lợi đăng khoa 20 triệu đồng và phần bảo tức, lãi tích lũy hơn 170 triệu đồng.

Tuy nhiên, theo thông báo đáo hạn từ doanh nghiệp, số tiền thực tế chị nhận được chỉ khoảng 360 triệu đồng. Trong quá trình trao đổi, mức chi trả được xác định khoảng 372 triệu đồng, đã bao gồm phần bảo tức tích lũy. Như vậy, sau 11 năm tham gia, khoản lãi chia thêm thực tế chỉ ở mức gần 12 triệu đồng, thấp hơn rất nhiều so với mức thể hiện trong bảng minh họa ban đầu.

Nhân viên giải thích mức lãi thấp do ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến hoạt động kinh doanh không thuận lợi. Tuy vậy, chị D. cho rằng mức lợi nhuận này quá thấp so với kỳ vọng.

“Tôi đóng hơn 350 triệu trong 11 năm, nhận về khoảng 370 triệu, lãi hơn chục triệu là quá thấp. Nếu gửi ngân hàng, lợi nhuận đã cao hơn nhiều. Quan trọng là tôi không được nói rõ từ đầu”, chị D. bức xúc.

Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm của chị N.T.T.H.D.

Không đồng ý với cách chi trả, chị đã nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực 1 (TP Hồ Chí Minh) yêu cầu doanh nghiệp thanh toán theo giá trị trong bảng minh họa hơn 490 triệu đồng. Theo đơn kiện, chênh lệch khoảng 130 triệu đồng đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi của khách hàng.

“Tôi mua dựa trên bảng minh họa. Nếu biết chỉ nhận khoảng 360 - 370 triệu đồng thì tôi đã không tham gia”, chị D. nêu quan điểm.

Luật sư Trần Quốc Bảo, đại diện theo ủy quyền cho chị D., cho rằng đây là hợp đồng theo mẫu, khách hàng hầu như không có khả năng đàm phán điều khoản, tiềm ẩn rủi ro cho bên mua. Theo ông, các thuật ngữ như “bảo tức”, “lãi chia”, “không đảm bảo” được trình bày dễ gây nhầm lẫn, khiến người mua khó hiểu đầy đủ bản chất. Điều này dẫn đến việc khách hàng tin vào một kết quả tài chính không chắc chắn.

Mặt khác, bảng minh họa thể hiện con số trên 490 triệu đồng nhưng phần ghi chú chỉ nêu bảo tức “có thể cao hoặc thấp hơn”, không có mức tối thiểu rõ ràng, khiến khách hàng khó xác định quyền lợi thực tế.

Theo phân tích từ phía doanh nghiệp, quyền lợi chính của hợp đồng được tính trên số tiền bảo hiểm khoảng 200 triệu đồng, không phải tổng số tiền khách hàng đã đóng. Vì vậy, dù đóng hơn 350 triệu đồng, quyền lợi đảm bảo chỉ quanh mức 300 triệu đồng, phần còn lại phụ thuộc yếu tố không chắc chắn.

Luật sư Trần Quốc Bảo nhận định: “Người mua không được giải thích rõ điểm này. Họ nghĩ tiền đóng sẽ sinh lời, nhưng cơ chế hợp đồng lại khác hoàn toàn”.

Với chị D., vấn đề không chỉ nằm ở số tiền chênh lệch mà còn là cảm giác bị “đánh tráo kỳ vọng”. “Tôi chỉ cần biết đóng bao nhiêu, nhận bao nhiêu. Nhưng họ đưa ra một con số đẹp để mình tin, còn thực tế lại khác”, chị nói.

Khi con số “đẹp” không phải con số thật

Không chỉ riêng trường hợp của chị D., nhiều khách hàng khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Chị N.T.H.Y. (phường Phước Long) tham gia hai hợp đồng “Phú - Đăng Khoa Thành Tài” của Công ty bảo hiểm nhân thọ Prudential từ năm 2015, khi con mới 2 tuổi. Hơn 10 năm qua, chị đóng khoảng 50 triệu đồng mỗi năm cho cả hai hợp đồng, xem đây là kế hoạch tài chính dài hạn cho con.

“Đã hơn 10 năm rồi, chỉ còn 4 năm nữa là ngưng đóng, sau đó chờ thêm 5 năm để đáo hạn. Tôi nghĩ đến lúc đó, con tôi sẽ có hơn 1 tỷ đồng”, chị Y. chia sẻ. Kỳ vọng này đến từ tư vấn ban đầu khi nhân viên giới thiệu mỗi hợp đồng có thể nhận hơn 600 triệu đồng, thậm chí cao hơn nếu doanh nghiệp kinh doanh tốt. Những con số này tiếp tục được củng cố qua bảng minh họa với giá trị tổng rõ ràng, dễ hiểu.

Những con số minh họa trên hợp đồng bảo hiểm trên, chị N.T.H.Y. chỉ quan tâm đến tổng quyền lợi tiết kiệm. Đây là con số để chị tin rằng mình sẽ được nhận khi đáo hạn.

Giống nhiều khách hàng khác, chị không đi sâu vào điều khoản chi tiết mà tập trung vào con số cuối cùng. Chỉ đến khi theo dõi trường hợp của chị D., chị mới xem lại hợp đồng và nhận ra những điểm chưa rõ trước đó.

Theo hợp đồng, mỗi năm chị đóng hơn 25 triệu đồng cho mỗi hợp đồng, tương ứng với “gói bảo hiểm” 200 - 250 triệu đồng. Tuy nhiên, chi tiết này chị không hề biết vì chị chỉ quan tâm số tiền nhận cuối kỳ.

Vì vậy, nhiều năm qua chị tin mỗi hợp đồng sẽ mang lại khoảng 700 triệu đồng khi đáo hạn. Tuy nhiên, khi kiểm tra lại, chị nhận ra đây chỉ là kịch bản minh họa trong điều kiện lãi suất cao, không phải mức đảm bảo.

Bởi theo bản minh họa bảo hiểm, nếu chỉ tính phần đảm bảo, mỗi hợp đồng chị chỉ nhận về khoảng 300 - 350 triệu đồng. Sau khi thắc mắc, chị được nhân viên giải thích quyền lợi không tính theo tổng tiền đóng mà dựa trên “gói bảo hiểm”. Đáng chú ý, hai hợp đồng có mức phí gần tương đương nhưng giá trị bảo hiểm chênh lệch và lãi suất minh họa khác nhau, lần lượt 5% và 8%.

Người mua không quan tâm những gì trong ghi chú, cái họ quan tâm là số tiền cuối cùng đáo hạn được nhận bao nhiêu. Con số khoanh tròn là giá trị hoàn lại cuối cùng được nhân viên tư vấn nhấn mạnh khiến người mua lầm tưởng.

“Tôi nhìn bảng minh họa, chỉ mong lãi suất đạt như vậy. Còn những phân tích trong hợp đồng, tôi đọc nhiều lần vẫn chưa hiểu. Tôi chỉ thấy phần được nhấn mạnh là có thể nhận đến 700 triệu đồng. Đó là “bánh vẽ” khiến tôi quyết định mua”, chị Y. nói.

Tuy nhiên, thực tế hợp đồng vận hành theo cơ chế khác: Quyền lợi đảm bảo dựa trên giá trị bảo hiểm cố định, phần tăng thêm phụ thuộc vào yếu tố không chắc chắn. “Tôi không mua để phòng rủi ro. Tôi đã có bảo hiểm sức khỏe riêng. Đây là tiền tích lũy cho con nên phải có lợi nhuận rõ ràng”, chị Y. cho biết.

Theo chị, nếu sản phẩm được giới thiệu đúng bản chất là bảo hiểm có yếu tố tích lũy phụ, chị sẽ cân nhắc, nhưng khi được tư vấn như một khoản “tiết kiệm có lãi”, kỳ vọng đã bị đẩy lên mức cao hơn thực tế.

Bài 2: Chiếc bẫy trong những con số hấp dẫn