Vì sao ăn mặn làm tăng nguy cơ lão hóa mạch máu?

Nghiên cứu mới cho thấy tiêu thụ quá nhiều muối có thể khiến mạch máu lão hóa sớm, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và sức khỏe tim mạch.

Từ lâu, chế độ ăn mặn đã được biết đến là yếu tố làm tăng huyết áp. Tuy nhiên, những nghiên cứu mới đây cho thấy tác động của muối không chỉ dừng lại ở đó. Việc nạp quá nhiều natri còn có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình lão hóa mạch máu và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Thói quen ăn mặn có thể âm thầm tàn phá tim mạch và hệ miễn dịch ( Ảnh minh họa)

Ăn nhiều muối có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa mạch máu

Theo một nghiên cứu tiền lâm sàng được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ và được Fox News dẫn lại, các nhà khoa học đã sử dụng chuột để đánh giá tác động của chế độ ăn nhiều natri đối với sức khỏe mạch máu. Kết quả cho thấy chỉ sau bốn tuần, các động mạch nhỏ có chức năng điều chỉnh lưu lượng máu đã suy giảm rõ rệt khả năng giãn nở.

Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng mạch máu bị tổn thương sớm. Khi các mạch máu mất đi độ đàn hồi tự nhiên, quá trình lưu thông máu sẽ bị ảnh hưởng, từ đó làm tăng nguy cơ cao huyết áp, xơ vữa động mạch và nhiều bệnh lý tim mạch khác.

Muối tác động gián tiếp thông qua hệ miễn dịch

Phân tích sâu hơn cho thấy các tế bào nội mô, tức lớp tế bào lót bên trong thành mạch máu, xuất hiện tình trạng "lão hóa tế bào". Đây là trạng thái mà tế bào ngừng phân chia, đồng thời giải phóng các tín hiệu gây viêm, làm tổn thương những mô khỏe mạnh xung quanh.

Điều đáng chú ý là khi các nhà khoa học trực tiếp đặt tế bào mạch máu trong môi trường có nồng độ muối cao, họ không ghi nhận tổn thương tương tự. Điều này cho thấy muối không trực tiếp gây hại cho mạch máu mà tác động thông qua một cơ chế gián tiếp, trong đó hệ miễn dịch đóng vai trò trung tâm.

IL-16 - phân tử liên quan đến lão hóa sớm tế bào mạch máu

Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể kích hoạt hệ miễn dịch giải phóng một phân tử có tên interleukin-16, hay còn gọi là IL-16. Đây là một chất truyền tín hiệu quan trọng trong phản ứng viêm của cơ thể.

Khi nồng độ IL-16 tăng cao, các tế bào mạch máu có xu hướng lão hóa nhanh hơn. Những tế bào này mất dần khả năng sản xuất oxit nitric, một hợp chất thiết yếu giúp mạch máu giãn nở và duy trì độ đàn hồi. Hậu quả là động mạch trở nên cứng hơn, khả năng điều hòa lưu lượng máu suy giảm và hệ tim mạch phải chịu áp lực lớn hơn.

Triển vọng đảo ngược tổn thương mạch máu

Để tìm hiểu liệu quá trình lão hóa này có thể được đảo ngược hay không, nhóm nghiên cứu đã sử dụng navitoclax, một loại thuốc điều trị ung thư thuộc nhóm senolytics. Nhóm thuốc này có khả năng loại bỏ chọn lọc các tế bào già cỗi hoặc hoạt động bất thường.

Kết quả mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Sau khi được điều trị, chức năng mạch máu của những con chuột gần như trở lại bình thường. Các mô khỏe mạnh còn lại tiếp tục duy trì được độ đàn hồi và khả năng điều hòa lưu lượng máu hiệu quả.

Phát hiện này mở ra tiềm năng mới trong việc phát triển các phương pháp điều trị nhằm làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình lão hóa mạch máu do chế độ ăn không lành mạnh gây ra.

Cần thêm nghiên cứu trên người

Dù kết quả ban đầu rất hứa hẹn, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng nghiên cứu hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu. Việc chuyển từ mô hình động vật sang ứng dụng thực tế trên người còn nhiều thách thức.

Đặc biệt, độ an toàn của navitoclax vẫn đang được tiếp tục đánh giá. Ngoài ra, các nghiên cứu trước đây về tác động của loại thuốc này đối với mảng xơ vữa động mạch vẫn chưa cho kết quả hoàn toàn nhất quán. Bên cạnh đó, vai trò chính xác của IL-16 trong quá trình lão hóa mạch máu ở người cũng cần được xác minh thêm qua các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn.

Kiểm soát lượng muối là chìa khóa bảo vệ tim mạch

Mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi cần được giải đáp, các chuyên gia đều thống nhất rằng việc kiểm soát lượng muối trong chế độ ăn hằng ngày là một trong những nguyên tắc quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn sẽ giúp giảm lượng natri nạp vào cơ thể. Đồng thời, thói quen này còn hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn, góp phần làm chậm quá trình lão hóa và duy trì sức khỏe lâu dài.