Vì sao bóng đá Thái Lan mất vị thế độc tôn?

Thái Lan đã 2 lần liên tiếp thua Việt Nam ở các trận chung kết ASEAN Cup

Thắng thế trận, thua thời điểm

Thái Lan chơi không hề tệ trước Việt Nam qua cả lượt trận chung kết ASEAN Cup 2026. Lượt đi trên sân Rajamangala, đội bóng của ông Anthony Hudson áp đảo phần lớn thời gian của hiệp 1 nhưng lỡ nhiều cơ hội trước khi sụp đổ vì 2 đòn kết liễu chớp nhoáng của đội tuyển Việt Nam.

Kịch bản lượt về tại Mỹ Đình tối 26/8 kịch tính hơn khi Thái Lan sớm vươn lên dẫn trước trong hiệp 1 và đã có thể tăng cách biệt ngay đầu hiệp 2 với quả phạt 11m được hưởng từ pha phạm lỗi trong vòng cấm của Phạm Xuân Mạnh với Kakana. Nhưng chính Kakana lỡ cơ hội đưa Thái Lan nới rộng cách biệt khi đá vọt xà ngang ở tình huống sau đó.

Nhiều chuyên gia bóng đá đều đồng tình rằng chiến thắng của đội tuyển Việt Nam ở ASEAN Cup 2026 là hoàn toàn xứng đáng nếu nhìn cả quá trình tới trận đấu cuối của thầy trò HLV Kim Sang-sik, nhưng Thái Lan đã phần nào đó đã bị suy giảm sức mạnh do việc vắng quá nhiều trụ cột, từ Chanathip Songkrasin đến Theerathon Bunmathan, Supachok...Voi chiến vẫn giữ được lối chơi tập thể mang bản sắc riêng, nhưng các cầu thủ trẻ thiếu kinh nghiệm để duy trì sự tập trung, cũng như tận dụng tốt cơ hội tạo ra.

Theo chuyên gia bóng đá Phan Anh Tú, sự khác biệt về thể chế đã đem lại lợi thế cho đội tuyển Việt Nam. HLV Kim Sang-sik nhận được sự ủng hộ và tạo điều kiện tối đa từ Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) cũng như các CLB trong quá trình tập trung, thi đấu. Ngược lại, FAT gặp nhiều khó khăn trong việc gọi quân từ các CLB do ASEAN Cup 2026 không thuộc hệ thống FIFA Days.

Cũng lý do này, tờ Thairath mới đây bày tỏ lo ngại, Thái Lan có thể vẫn vắng nhiều trụ cột khi tham dự FIFA ASEAN Cup 2026 diễn ra cuối tháng 9 tới dù Madam Pang và FAT đang hừng hực khí thế "trả nợ". Lý do theo báo này, "khi đến FIFA Days, các CLB lớn ở Thái Lan thường đưa ra hàng trăm lý do để cầu thủ của họ rút lui khỏi đội tuyển quốc gia".

Thượng tầng thiếu ổn định

Thairath cho biết ở Thái Lan "các CLB lớn có quyền lực vượt trội hơn nhiều đội tuyển quốc gia".

Tuy nhiên, đây có vẻ như chỉ là một khía cạnh của vấn đề. Thực tế VFF cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự với nhiều giải đấu cấp độ trẻ khi việc triệu tập cầu thủ gặp khó khăn vì sự phản đối của một số đội bóng. U20 Việt Nam đang tham dự Vòng loại U20 châu Á 2027 là ví dụ khi HLV Yutaka không thể có đủ quân số theo triệu tập từ đầu vì một số đội từ chối "nhả" người.

Sau thất 0-3 ở trận ra quân trước U20 Triều Tiên, ông Yutaka thậm chí mất thêm quân bài giàu kinh nghiệm Nguyễn Lê Phát vì phải trở lại Ninh Bình của bầu Thuỵ với lý do chuẩn bị cho V.League.

Điều này khiến cho nhiều trường hợp trước đó, VFF buộc phải cân nhắc giữa việc tạm dừng các giải đấu để phục vụ lợi ích các đội tuyển quốc gia, hoặc chấp nhận đội tuyển thiếu quân.

Bóng đá Việt Nam cần tăng tiếng nói ở các tổ chức quốc tế

Trên thực tế xét về danh hiệu, Thái Lan vẫn đang dẫn đầu khu vực với 7 chức vô địch. Tuy nhiên từ năm 2016 đến nay, người Thái chỉ 3 lần đăng quang vào các năm 2016, 2020 và 2022. Hai lần liên tiếp, chức vô địch đều thuộc về Việt Nam.

Bên cạnh đó, Việt Nam vượt trội hơn hẳn thành tích các cấp độ trẻ với việc đội tuyển U23 giành 3/4 HCV ở 4 kỳ SEA Games gần nhất. Đội tuyển U23 Việt Nam cũng vô địch 3 kỳ liên tiếp giải Đông Nam Á các năm 2022, 2023 và 2025.

Ở các cấp độ trẻ khác, Việt Nam cũng gặt hái thành công, gần nhất tuyển U17 lần đầu tiên đã giành vé dự FIFA World Cup. Theo ông Trần Quốc Tuấn-Chủ tịch VFF-việc thường xuyên được cọ xát, tập huấn và thi đấu quốc tế là yêu cầu quan trọng để tạo nguồn kế cận cho các đội trẻ.

Các thống kê đều cho thấy cùng với việc Thái Lan mất vị thế độc tôn thì bóng đá Việt Nam vươn lên ở nhiều cấp độ. Quá trình trên gắn liền với sự ổn định của bộ máy thượng tầng nền bóng đá, tạo điều kiện để VFF triển khai đồng bộ các chiến lược và kế hoạch phát triển, song song đẩy mạnh quan hệ hợp tác quốc tế.

Tỷ phú Madam Pang và Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn

Việt Nam hiện có các đại diện ở cả FIFA và AFC, củng cố vị thế cũng như tiếng nói ở các tổ chức quốc tế, mở rộng hợp tác với các quốc gia thành viên của AFC.

Ngược lại, Thái Lan đang đứng trước bài toán nan giải trong quan hệ quốc tế sau khi cựu Chủ tịch FAT Worawi Makudi vướng án phạt từ FIFA năm 2015. Kể từ thời điểm trên, FAT đã qua 2 đời Chủ tịch gồm ông Somyot Poompanmoung (2016) và sau đó là Madam Pang (2024).

Từ khi lên nắm quyền ở FAT năm 2024, Madam Pang đã chi số tiền cực "khủng" nhưng đội tuyển Thái Lan chưa thực sự lấy lại vị thế và bóng đá Thái cũng đang đứng trước khó khăn về sự thống nhất nguồn lực như Thairath đang lo ngại.