Vì sao động cơ từng là bài toán khó với J-10?

Khi Trung Quốc bắt đầu phát triển J-10, bài toán không chỉ là thiết kế một khung thân có khả năng bay nhanh và cơ động.

Một chiếc tiêm kích hiện đại cần động cơ có lực đẩy lớn, hoạt động ổn định và đủ độ tin cậy trong nhiều chế độ bay.

Đây lại chính là lĩnh vực mà công nghiệp hàng không Trung Quốc khi đó chưa đạt được năng lực tương ứng.

Theo các tài liệu được công khai, chương trình J-10 ban đầu dự kiến sử dụng động cơ WS-10 do Trung Quốc phát triển.

Tuy nhiên, những vấn đề liên quan đến động cơ đã khiến chương trình gặp khó khăn và phải điều chỉnh. Khi nguyên mẫu J-10 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào 23/3/1998, máy bay sử dụng động cơ AL-31FN do Nga sản xuất.

Việc chuyển sang động cơ Nga cũng không đơn giản là thay một bộ phận có sẵn. J-10 được thiết kế xung quanh một cấu hình động cơ khác, nên việc tích hợp AL-31FN đòi hỏi thay đổi cả cách bố trí một số bộ phận.

Jane's cho biết các lô J-10 ban đầu sử dụng AL-31FN Series 3 của Nga, một biến thể bắt nguồn từ dòng động cơ trang bị trên các máy bay Su-27 và Su-30 mà Trung Quốc mua trước đó.

Điều này cho thấy một nghịch lý trong quá trình phát triển J-10. Trung Quốc đã có thể thiết kế một chiếc tiêm kích hiện đại, nhưng để đưa máy bay vào sản xuất và biên chế, họ vẫn phải dựa vào một trong những thành phần quan trọng nhất từ nước ngoài.

Động cơ vì thế trở thành một trong những giới hạn đối với tham vọng tự chủ của chương trình.

Trong nhiều năm, AL-31FN tiếp tục xuất hiện trên các phiên bản J-10. Nhưng song song với việc đưa máy bay vào biên chế, Trung Quốc vẫn phát triển dòng động cơ WS-10.

Theo Jane's, từ khoảng năm 2019, những chiếc J-10C bắt đầu được trang bị động cơ WS-10B do Trung Quốc sản xuất thay cho AL-31FN.

Đến năm 2021, một đơn vị tác chiến của Không quân Trung Quốc đã được xác nhận vận hành J-10C sử dụng động cơ WS-10B.

Sự chuyển đổi này có ý nghĩa lớn hơn việc thay một loại động cơ. Nó phản ánh quá trình Trung Quốc từng bước giải quyết bài toán khó về vật liệu, chế tạo và độ tin cậy của động cơ phản lực quân sự.

Jane's đánh giá Trung Quốc vẫn còn những thách thức đáng kể trong lĩnh vực này, đặc biệt liên quan đến độ tin cậy và công nghệ chế tạo các chi tiết chịu nhiệt cao.

Vì vậy, câu chuyện động cơ của J-10 cũng chính là câu chuyện về quá trình Trung Quốc xây dựng năng lực công nghiệp hàng không quân sự.

J-10 có thể bắt đầu với một "trái tim" đến từ Nga, nhưng quá trình chuyển sang WS-10 cho thấy Bắc Kinh muốn tự làm chủ bộ phận mà họ từng phải phụ thuộc nhiều nhất.