Vì sao động đất ở Kon Tum có thể phức tạp hơn trong thời gian tới?
Trận động đất kích thích lớn nhất ghi nhận được ở Kon Tum là 5.0 độ, trong khi ở thủy điện sông Tranh 2 (tỉnh Quảng Nam) là 4.7 độ. Chuyên gia nhận định động đất ở khu vực Kon Tum có thể phức tạp hơn trong thời gian tới.
Trung tâm Báo tin Động đất và Cảnh báo Sóng thần, Viện Vật lý Địa cầu vừa phát đi 3 thông báo động đất. Theo đó, trong sáng ngày 22/8 tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum đã xảy ra 3 trận động đất có độ lớn liên tiếp là 2.8, 3.0 và 2.5, độ sâu chấn tiêu khoảng 8,1km. Trận động đất gây rung lắc nhẹ không gây thiệt hại. Trung tâm Báo tin Động đất và Cảnh báo Sóng thần, Viện Vật lý Địa cầu đang tiếp tục theo dõi trận động đất này.
![Vị trí xảy ra động đất sáng ngày 22/8 ở Kon Tum.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_22_94_49968851/22c39959c11628487107.jpg)
Vị trí xảy ra động đất sáng ngày 22/8 ở Kon Tum.
Trước đó, trong hôm qua (21/8), cũng tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, hệ thống của Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần đã ghi nhận 4 trận động đất xảy ra tại đây. Còn từ đầu năm đến nay, đã có khoảng 260 trận động đất xảy ra tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum. Đây đều là động đất kích thích do quá trình tích nước của các hồ chứa đập thủy điện tại khu vực này.
Theo TS Nguyễn Xuân Anh, Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần, hoạt động của động đất kích thích liên quan chặt chẽ đến hoạt động tích nước của các hồ chứa. Tuy nhiên cần có nghiên cứu làm rõ cơ chế tác động, mối quan hệ giữa hoạt động tích nước và động đất kích thích. "Hôm nay hồ chứa tích nước nhưng việc ảnh hưởng có thể sau đó vài tháng, thậm chí mất vài năm nước ngấm xuống dưới mới gây ra động đất", TS Xuân Anh nêu.
Chuyên gia này cũng cho rằng, động đất kích thích tại Kon Plông có khả năng kéo dài trong nhiều năm, có thể là 10 năm, sau đó mới ổn định, tương tự như động đất kích thích xảy ra tại khu vực thủy điện Sông Tranh 2 ở tỉnh Quảng Nam do hai khu vực này cùng nằm trên đới đứt gãy Rào Quán - A Lưới và có cùng cấu tạo địa chất trên nền đá biến chất.
Theo PGS.TS Cao Đình Triều, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Địa Vật lý Việt Nam, Viện trưởng Viện Địa Vật lý ứng dụng, trận động đất kích thích lớn nhất ghi nhận được ở Kon Tum là 5.0 độ, trong khi ở thủy điện sông Tranh 2 (Quảng Nam) là 4.7 độ. Điều này cho thấy, động đất kích thích ở khu vực Kon Tum có thể phức tạp hơn. Chuyên gia này lý giải, bên cạnh hoạt động của đới đứt gãy và cấu tạo địa chất trong khu vực, hoạt động động đất kích thích còn chịu tác động của quy mô hồ chứa.
Quy mô hồ chứa càng lớn, hoạt động tích nước thường xuyên sẽ khiến động đất kích thích lớn hơn về cường độ, kéo dài hơn về thời gian. PGS Triều lưu ý, trên cùng đới đứt gãy Rào Quán - A Lưới, động đất kích thích cũng từng xảy ra tại thủy điện Đắk Đrinh của Quảng Ngãi nhưng do hồ chứa có quy mô nhỏ hơn nên thời gian xảy ra động đất kích thích ngắn, độ lớn cũng nhỏ hơn. PGS Triều cho rằng, cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu để làm rõ hơn về hoạt động của đới đứt gãy, cấu tạo địa chất trong khu vực cũng như tác động của tích nước đến động đất trong khu vực này.
Các nhà khoa học của Viện Vật lý địa cầu nhận định, động đất khu vực huyện Kon Plông, Kon Tum là động đất kích thích gây ra do hồ chứa. Tuy nhiên, để khẳng định nguyên nhân phát sinh động đất và có cơ sở để dự báo xu thế động đất và cường độ của động đất trong tương lai, nhằm đánh giá khả năng gây thiệt hại cho các công trình dân sinh và thủy điện, cần có những khảo sát, quan trắc và nghiên cứu chi tiết về địa chất kiến tạo và chế độ địa chấn trong khu vực Kon Tum và lân cận.
TS Nguyễn Xuân Anh cho biết, Viện Vật lý địa cầu đã hoàn thiện hệ thống quan trắc động đất ở khu vực này với 11 trạm. Đề tài nghiên cứu về động đất kích thích trong khu vực cũng đã được phê duyệt và đang triển khai. Đây sẽ là cơ sở để làm rõ hơn các vấn đề liên quan động đất kích thích ở khu vực này trong thời gian tới.