Vì sao giá cà phê vẫn neo cao khi nguồn cung tăng?

Diễn biến trên thị trường kỳ hạn cũng phản ánh tâm lý này. Trong phiên giao dịch ngày 5/8, giá cà phê tiếp tục phục hồi khi những lo ngại về thời tiết tại Việt Nam và tiến độ thu hoạch chậm tại Brazil hỗ trợ thị trường, dù triển vọng nguồn cung cải thiện vẫn phần nào hạn chế đà tăng trong trung và dài hạn.

Kết thúc phiên, hợp đồng arabica giao tháng 9 trên sàn ICE New York tăng 0,86%, lên 326,9 cent/pound, trong khi hợp đồng robusta giao tháng 9 trên sàn ICE London tăng 0,96%, lên 3.891 USD/tấn.

Đợt phục hồi này diễn ra sau khi thị trường vừa trải qua một nhịp điều chỉnh mạnh do kỳ vọng thời tiết khô ráo sẽ giúp Brazil đẩy nhanh tiến độ thu hoạch.

Nguồn cung tăng nhưng giá chưa giảm

Thông thường, khi nguồn cung được dự báo tăng, giá hàng hóa sẽ chịu áp lực giảm. Tuy nhiên, diễn biến của thị trường cà phê hiện lại không hoàn toàn theo quy luật đó.

Theo ARC, Brazil được dự báo thu hoạch khoảng 71,9 triệu bao cà phê trong niên vụ mới, Việt Nam khoảng 32,5 triệu bao robusta, Colombia 13,4 triệu bao và Ethiopia 12,1 triệu bao.

Dù nguồn cung từ các nước sản xuất lớn đều được dự báo tăng, ARC cho rằng lượng cà phê thu hoạch thêm hiện chủ yếu bù đắp phần thiếu hụt tích lũy sau nhiều năm thị trường chịu tác động của thời tiết bất lợi, gián đoạn logistics và chuỗi cung ứng, thay vì tạo ra nguồn cung dư thừa thực sự.

Một minh chứng là lượng tồn kho arabica đạt chuẩn trên sàn ICE hiện chỉ còn 253.343 bao, mức thấp nhất trong hơn 2 năm. Theo ARC, khi lượng tồn kho vẫn ở mức thấp như vậy, các vụ thu hoạch mới chưa đủ để tạo ra áp lực giảm giá đáng kể.

Người trồng cà phê vẫn chưa muốn bán

Theo ARC, một yếu tố khác góp phần giữ giá ở mức cao là tâm lý bán hàng thận trọng của người sản xuất.

Sau nhiều năm thị trường biến động mạnh, nhiều nông dân tại Nam Mỹ và Đông Phi vẫn hạn chế bán cà phê ngay sau thu hoạch. Thay vào đó, họ lựa chọn giữ hàng trong kho với kỳ vọng giá sẽ tiếp tục cải thiện.

Điều này khiến lượng cà phê thực sự lưu thông trên thị trường quốc tế thấp hơn đáng kể so với quy mô sản lượng được dự báo.

Chi phí giao dịch tăng làm biến động mạnh hơn

Theo ARC, thị trường còn chịu tác động từ việc ICE liên tục nâng mức ký quỹ đối với hợp đồng arabica.

Mức ký quỹ ban đầu hiện cao gấp hơn 3 lần so với đầu thập niên này và cao hơn hơn 20 lần so với đầu những năm 2000.

Theo ARC, mức ký quỹ cao làm tăng chi phí nắm giữ vị thế, khiến thanh khoản thị trường suy giảm và các lệnh mua bán quy mô lớn của giới đầu cơ có tác động mạnh hơn tới biến động giá.

Điều này phần nào lý giải vì sao thị trường liên tục xuất hiện các phiên biến động rất mạnh trong tháng 7. Riêng phiên giao dịch ngày 6/7, giá arabica tăng hơn 48 cent/pound - một trong những phiên tăng mạnh nhất trong lịch sử thị trường.

Cà phê chất lượng cao vẫn khan hiếm

ARC cho rằng áp lực lớn nhất hiện nay tập trung ở phân khúc arabica chế biến ướt.

Theo báo cáo, Colombia đang thu hoạch chậm, trong khi Peru gần như là nguồn cung cà phê chế biến ướt duy nhất còn trong mùa vụ. Cùng lúc đó, nhiều nhà rang xay vẫn chưa hoàn tất việc mua nguyên liệu cho nửa cuối năm.

Theo ARC, sự kết hợp của các yếu tố này đã đẩy giá nhóm cà phê chất lượng cao tăng mạnh.

Thị trường giao ngay tại Brazil vẫn căng thẳng

Ông Eduardo Carvalhaes, Giám đốc công ty môi giới và tư vấn cà phê Escritório Carvalhaes tại thành phố Santos (Brazil), cho biết, nhu cầu đối với cà phê arabica giao ngay vẫn ở mức rất cao.

Theo ông, lực mua xuất hiện ở hầu hết các phân khúc chất lượng. Tuy nhiên, biến động mạnh trên thị trường kỳ hạn khiến cả người mua lẫn người bán đều gặp khó trong việc chốt giá, làm hoạt động giao dịch diễn ra chậm hơn.

Nhìn chung, các phân tích của ARC cho thấy thị trường cà phê hiện vẫn chịu tác động lớn từ lượng tồn kho thấp và nguồn hàng giao ngay hạn chế hơn là triển vọng sản lượng trong niên vụ mới. Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi nguồn cung toàn cầu đang dần cải thiện, giá cà phê vẫn có thể duy trì ở vùng cao cho đến khi lượng hàng thực sự được đưa ra thị trường với quy mô đủ lớn.