Vì sao kênh mua USD của Ngân hàng Nhà nước chưa có giao dịch?

Dù Ngân hàng Nhà nước đã triển khai mua USD giao ngay nhằm bổ sung thanh khoản tiền đồng cho hệ thống ngân hàng, kênh này vẫn chưa ghi nhận giao dịch. Chênh lệch tỷ giá và điều kiện về trạng thái ngoại tệ đang là hai rào cản chính.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) bắt đầu triển khai hoạt động mua ngoại tệ giao ngay định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần, kể từ ngày 11/11/2026, với tỷ giá can thiệp 25.500 đồng/USD. Tuy nhiên, sau những phiên đầu tiên, thị trường vẫn chưa ghi nhận giao dịch thành công.

Mức giá chào mua USD giao ngay của NHNN thấp hơn tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng.

Mức giá chào mua USD giao ngay của NHNN thấp hơn tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng.

Thông qua nghiệp vụ này, NHNN mua USD từ các ngân hàng thương mại và thanh toán bằng tiền đồng, qua đó bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống. Tuy nhiên, theo phân tích của MBS Research, hai yếu tố đang cản trở việc thực hiện giao dịch là chênh lệch tỷ giá và giới hạn trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng.

Trước hết, mức giá chào mua USD của NHNN thấp hơn tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng. Ngày 11/11, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng chốt phiên ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn 160 đồng so với giá chào mua của NHNN. Đến ngày 13/11, tỷ giá tăng lên 25.723 đồng/USD, khiến chênh lệch nới rộng lên 223 đồng.

Với mức chênh lệch này, các ngân hàng có xu hướng ưu tiên bán USD trên thị trường liên ngân hàng để thu về mức giá cao hơn, thay vì bán cho NHNN.

Rào cản thứ hai đến từ quy định về trạng thái ngoại tệ. Theo cơ chế giao dịch, NHNN chỉ mua USD từ các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ dương, với khối lượng tối đa đủ để đưa trạng thái này về mức cân bằng.

Số liệu báo cáo tài chính quý III/2026 được MBS Research tổng hợp cho thấy 15/26 ngân hàng có trạng thái USD nội bảng âm. Khi tính thêm các cam kết ngoại bảng, có 11/18 ngân hàng ghi nhận trạng thái USD kết hợp âm. Trong khi đó, trạng thái ngoại tệ dương tập trung tại một số ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB.

Diễn biến này cho thấy nguồn ngoại tệ có thể tham gia giao dịch với NHNN bị giới hạn, trong khi mức giá chào mua hiện tại chưa tạo được sức hấp dẫn so với thị trường liên ngân hàng.

Theo phân tích của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nghiệp vụ mua USD giao ngay có thể phục vụ ba mục tiêu gồm hỗ trợ tỷ giá, tăng dự trữ ngoại hối và bổ sung thanh khoản tiền đồng.

Trong đó, mức giá mua 25.500 đồng/USD có thể đóng vai trò hỗ trợ tỷ giá khi USD/VND trên thị trường giảm về vùng này. Để so sánh, ngày 9/11, tỷ giá mua niêm yết thông thường của NHNN ở mức 24.380 đồng/USD, trong khi tỷ giá chốt phiên liên ngân hàng là 25.547 đồng/USD.

VDSC cũng ghi nhận đến cuối quý III/2026, có 11 ngân hàng niêm yết sở hữu trạng thái USD nội bảng dương với tổng quy mô 39.605 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,55 tỷ USD theo tỷ giá 25.500 đồng/USD.

Về thanh khoản, điểm khác biệt của nghiệp vụ mua ngoại tệ giao ngay so với hợp đồng hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) hoặc nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là không có thời điểm thu hồi vốn được ấn định trước. Theo tỷ giá can thiệp hiện tại, mỗi 1 tỷ USD được NHNN mua vào tương ứng khoảng 25.500 tỷ đồng được cung ứng cho hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, khi kênh mua ngoại tệ giao ngay chưa phát sinh giao dịch, thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng vẫn có dấu hiệu hạ nhiệt. Chốt ngày 13/11, lãi suất VND qua đêm giảm 0,6 điểm phần trăm so với cuối tuần trước, xuống 5,6%/năm. Lãi suất kỳ hạn một tuần cũng giảm 0,7 điểm phần trăm, còn 5,3%/năm.

Cùng thời gian, từ ngày 9/11 đến 13/11, NHNN hút ròng 23.235,99 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, đưa quy mô lưu hành trên kênh cầm cố về mức 93.977,41 tỷ đồng.

Theo nhận định của các chuyên gia được dẫn trong báo cáo, khi tỷ giá USD/VND liên ngân hàng còn cao hơn mức 25.500 đồng/USD, các tổ chức tín dụng vẫn có xu hướng ưu tiên bán ngoại tệ trên thị trường. Khả năng NHNN mua được khoảng 4–6 tỷ USD từ nay đến hết quý I/2027 vì vậy phụ thuộc đáng kể vào diễn biến tỷ giá và điều kiện giao dịch trong thời gian tới.

Huyền Anh

Nguồn Vnbusiness: https://vnbusiness.vn/vi-sao-kenh-mua-usd-cua-ngan-hang-nha-nuoc-chua-co-giao-dich.html