Vì sao Lô Lô Chải ngổn ngang?

Đường vào thôn Lô Lô Chải đang được thi công, ngày 10/10. Ảnh: Bùi Xuân Nam.

Lô Lô Chải, ngôi làng được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc vinh danh là "Làng Du lịch tốt nhất thế giới", gần đây thu hút sự chú ý khi một số tuyến đường bị bóc dỡ mặt đường để thi công hệ thống thoát nước. Đất đá và vật liệu xây dựng xuất hiện dọc lối đi, khiến cảnh quan khác với hình ảnh gọn gàng, yên bình thường thấy.

Trên mạng xã hội, một số người cho rằng ngôi làng đang "mất chất", bày tỏ lo ngại về tình trạng "bê tông hóa".

Vì sao ngổn ngang?

Trao đổi với Tri Thức - Znews, trưởng thôn Sình Dỉ Gai xác nhận công trình nâng cấp hệ thống thoát nước đang bước vào giai đoạn cuối, dự kiến hoàn thành ngày 20/10.

Công trình nằm trong kế hoạch cải thiện hạ tầng và môi trường du lịch tại địa phương. Dự án thi công được chia thành từng đoạn, có bố trí lối đi nhằm hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và hoạt động tham quan.

Đường vào thôn Lô Lô Chải ghi nhận ngày 10/10. Ảnh: Bùi Xuân Nam.

"Chúng tôi mong du khách thông cảm vì trong quá trình thi công khó tránh khỏi bụi bẩn, ngổn ngang. Người dân trong thôn cũng chia sẻ thông tin trên mạng xã hội để khách biết trước và chủ động lịch trình", ông Gai nói.

Ngày 14/10, ông Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú, yêu cầu chính quyền thôn Lô Lô Chải thu gom rác thải, phế thải xây dựng và vật liệu còn tồn đọng; làm sạch đường làng, ngõ xóm, khu vực công cộng, các điểm đón khách và hồ Mắt Rồng.

Hai công trình cấp nước sinh hoạt và xử lý nước thải cũng cần được đôn đốc, phấn đấu hoàn thành trước ngày 20/10.

Địa phương dự kiến tạm dừng thi công từ ngày 20/10 để phục vụ công tác chỉnh trang, vệ sinh môi trường trước cao điểm lễ hội hoa tam giác mạch năm 2026. Xã cũng dự kiến công khai số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của người dân và du khách.

Ngoài hoàn thiện hạ tầng, địa phương định hướng phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa bản địa như giã bánh dân tộc Giáy, vẽ sáp ong của người Mông và xây dựng bản đồ du lịch thông minh, nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân.

Các cơ quan chức năng kiểm tra hoạt động tại Lô Lô Chải sáng 14/10. Ảnh: UBND xã Lũng Cú.

Siết quản lý xây dựng

Trong 9 tháng, toàn xã Lũng Cú đón 452.005 lượt khách, đạt 82,18% kế hoạch năm. Lượng khách tạo thêm cơ hội kinh doanh dịch vụ, song cũng đặt ra yêu cầu về vệ sinh môi trường, xử lý nước thải và kiểm soát xây dựng tại các khu dân cư phục vụ du lịch.

Theo báo cáo, địa phương đã tổ chức 3 đợt kiểm tra tại 28 cơ sở kinh doanh, nhắc nhở các hộ và xử phạt một trường hợp 30 triệu đồng do xây dựng không đúng giấy phép. Sau khi bị xử phạt, hộ này đã tháo dỡ phần công trình vi phạm và tiếp tục thi công theo giấy phép được cấp.

Căn nhà bê tông 2 tầng từng gây xôn xao tại Lô Lô Chải hồi tháng 1. Ảnh: @Rii Yu.

Ông Dương Ngọc Đức yêu cầu các đơn vị rà soát công trình đang xây dựng, sửa chữa; đối chiếu giấy phép, kiểm tra quy mô, kiến trúc, việc che chắn, tập kết vật liệu và thu gom phế thải. Xã cũng huy động hơn 100 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa để làm thùng rác bằng gỗ, lắp biển quy tắc ứng xử và chỉnh trang cảnh quan.

Chính quyền vận động người dân giữ gìn nhà ở truyền thống, hạn chế rác thải nhựa dùng một lần, yêu cầu đầu tư hạ tầng phải đáp ứng nhu cầu sinh hoạt nhưng vẫn tính đến tác động đối với cảnh quan và kiến trúc bản địa.

Lô Lô Chải nằm dưới chân núi Rồng, phía Bắc Cột cờ Lũng Cú, được nhiều du khách biết đến nhờ cảnh quan vùng cao và bản sắc văn hóa của cộng đồng người Lô Lô. Từ đây, du khách có thể kết hợp tham quan Cột cờ Lũng Cú và các điểm đến lân cận.

Trước đây, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào trồng ngô, trồng lúa trên vùng núi đá. Những năm gần đây, nhiều hộ phát triển homestay, dịch vụ ăn uống, biểu diễn văn nghệ dân gian và giới thiệu sản vật địa phương.

Toàn cảnh Lô Lô Chải nhìn từ trên cao. Ảnh: Yến Vi Vu.

Đến cuối năm 2025, thôn có 120 hộ, trong đó 56 hộ tham gia làm du lịch. Nhiều cơ sở lưu trú giữ kiến trúc nhà trình tường và không gian văn hóa truyền thống.

Lượng khách đến Lô Lô Chải tăng mạnh sau khi ngôi làng được vinh danh "tốt nhất thế giới" vào tháng 10/2025. Trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, nhiều homestay tại Lô Lô Chải gần kín phòng.