Vì sao Mỹ phải chi thêm hàng chục tỷ USD cho chiến sự Iran?

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: PAP/TTXVN

Theo truyền thông Qatar, con số trên được ông Hegseth đưa ra trong phiên điều trần trước Ủy ban Phân bổ ngân sách Thượng viện ngày 21/7. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã chất vấn gay gắt Bộ trưởng Chiến tranh và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, về chi phí chiến tranh cũng như những kết quả mà Washington đạt được.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Gary Peters cho rằng chính quyền đang yêu cầu người dân Mỹ “một tấm séc trắng” khi đề nghị cấp thêm gần 70 tỷ USD, trong khi chưa chứng minh được đã giành chiến thắng trong cuộc chiến. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John Kennedy cũng yêu cầu chính quyền đưa ra những câu trả lời rõ ràng về chi phí của cuộc xung đột.

37,5 tỷ USD đã được chi vào đâu?

Lầu Năm Góc tại Arlington, Virginia, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo ông Hegseth, Mỹ đã chi 37,5 tỷ USD cho cuộc chiến tại Iran. Con số này cao hơn đáng kể so với mức 25 tỷ USD mà Bộ Chiến tranh Mỹ từng ước tính hồi tháng 4, trong giai đoạn đầu của chiến dịch quân sự mang tên "Epic Fury".

Phần lớn khoản tiền được sử dụng cho đạn dược, hoạt động tác chiến, bảo dưỡng và thay thế trang thiết bị quân sự. Trong khi đó, một số ước tính độc lập cho rằng chi phí chiến tranh có thể lên tới khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày và vượt 100 tỷ USD vào giữa tháng 7. Chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa công bố số liệu chi tiết về từng khoản chi.

Chi phí chiến tranh tiếp tục tăng trong bối cảnh Mỹ phải duy trì các hoạt động quân sự và sử dụng ngày càng nhiều vũ khí dự trữ. Ít nhất 18 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 28/2.

Vì sao Mỹ cần thêm 67 tỷ USD?

Theo ông Hegseth, Mỹ cần thêm 67 tỷ USD để tiếp tục chiến dịch và khôi phục năng lực quân sự bị suy giảm trong cuộc chiến. Khoản tiền này gần gấp đôi chi phí 37,5 tỷ USD đã chi tính đến nay.

Giáo sư Paul Musgrave thuộc Đại học Georgetown ở Qatar cho rằng đề nghị này xuất phát từ nhu cầu thực tế của quân đội Mỹ. Theo ông, lượng đạn dược và máy bay đã được sử dụng trong cuộc xung đột cần được bổ sung, trong khi việc khôi phục kho vũ khí sẽ tiêu tốn hàng tỷ USD và có thể mất từ vài tháng đến vài năm.

Đề nghị bổ sung ngân sách của chính quyền Tổng thống Trump nằm trong gói ngân sách quốc phòng lớn hơn. Nhà Trắng đã đề xuất bổ sung 87,6 tỷ USD cho năm tài khóa 2026, trong đó 67,1 tỷ USD dành cho Bộ Chiến tranh

Các phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy Mỹ đã sử dụng đáng kể các loại vũ khí mạnh trong các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Lượng dự trữ của ít nhất 4 loại vũ khí, gồm tên lửa Patriot, hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD, tên lửa Standard Missile-3 (SM-3) và tên lửa tấn công chính xác PrSM, hiện chỉ còn bằng 50% hoặc thấp hơn so với trước chiến tranh.

Khoản ngân sách bổ sung dự kiến được dùng để sản xuất và mua sắm vũ khí, trả lương, duy trì hoạt động, huấn luyện và thay thế các trang thiết bị bị hư hỏng hoặc mất mát.

Ông Hegseth đồng thời đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là mức ngân sách quốc phòng cao nhất trong lịch sử Mỹ, tăng 44% so với mức chi tiêu hằng năm hiện nay.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ gọi các khoản đầu tư này là “khoản đầu tư mang tính thế hệ”, đồng thời cảnh báo việc không được Quốc hội phê duyệt sẽ khiến quân đội đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng trả lương cho quân nhân, bổ sung vũ khí và trang thiết bị đã tiêu hao, cũng như duy trì các hoạt động quân sự quan trọng trên toàn cầu.

Chiến sự gây sức ép lên kinh tế Mỹ

Hiện trường đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel xuống thủ đô Tehran, Iran ngày 2/3/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Chi phí của cuộc chiến không chỉ nằm ở ngân sách quốc phòng. Xung đột còn gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ thông qua giá năng lượng và chi phí sinh hoạt.

Việc giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tăng mạnh. Theo Công cụ theo dõi chi phí năng lượng của Chiến tranh Iran thuộc Đại học Brown, tính đến ngày 22/7, dân Mỹ đã phải chi thêm hơn 72 tỷ USD cho xăng và dầu diesel kể từ khi chiến sự bùng phát, tương đương khoảng 549 USD mỗi hộ gia đình.

Giá dầu biến động cũng góp phần đẩy lạm phát lên mức cao nhất trong 3 năm và làm tăng áp lực lãi suất. Theo Trung tâm Tiến bộ Mỹ (CAP), chỉ số giá tiêu dùng đã tăng khoảng 4,2% trong tháng 5, trong khi các hộ gia đình được dự báo phải trả thêm khoảng 4,6 tỷ USD tiền lãi.

Như vậy, khoản chi 37,5 tỷ USD mới chỉ phản ánh phần chi phí trực tiếp mà Mỹ đã bỏ ra cho cuộc chiến. Để tiếp tục chiến dịch, đồng thời khôi phục kho vũ khí và năng lực quân sự đã bị tiêu hao, Washington đang đề nghị thêm 67 tỷ USD. Trong bối cảnh chi phí năng lượng và sinh hoạt cũng tăng, cuộc chiến với Iran đang tạo ra sức ép không chỉ đối với ngân sách quốc phòng mà còn đối với nền kinh tế Mỹ.