Vì sao Mỹ vẫn phải giữ 'xe tăng bay' A-10 đến 2030 dù từng định loại biên?

Không quân Mỹ sẽ duy trì hoạt động của cường kích A-10 Thunderbolt II (Warthog) đến năm 2030, vì máy bay vẫn giữ được vai trò quan trọng các chiến dịch quân sự.

Theo Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink, việc gia hạn được đưa ra sau khi đánh giá hiệu quả hoạt động của A-10 trong chiến dịch Epic Fury diễn ra từ tháng 3 đến tháng 4/2026. Thay vì rút khỏi biên chế, hai phi đội A-10 sẽ tiếp tục hoạt động đến năm 2030 và một phi đội khác đến năm 2029.

Máy bay tấn công A-10 Thunderbolt II. (Nguồn: Không quân Mỹ)

Máy bay tấn công A-10 Thunderbolt II. (Nguồn: Không quân Mỹ)

Quyết định này cũng chịu ràng buộc bởi Đạo luật ủy quyền quốc phòng Mỹ FY2026, trong đó yêu cầu Không quân Mỹ duy trì tối thiểu 103 chiếc A-10, với ít nhất 93 chiếc sẵn sàng chiến đấu đến hết tháng 9 năm 2026.

Việc giữ lại A-10 phản ánh một thực tế: các máy bay hiện đại hơn như F-35 Lightning II hay F-15EX Eagle II vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò hỗ trợ không quân tầm gần (CAS) mà Warthog đảm nhiệm. Trong chiến dịch tại Iran, A-10 đã chứng minh khả năng duy trì hiện diện lâu dài trên không, yểm trợ hỏa lực chính xác cho lực lượng mặt đất và hoạt động hiệu quả trong môi trường tác chiến phức tạp.

Ngay từ những ngày đầu của chiến dịch, A-10 đã được triển khai để hỗ trợ các đơn vị mặt đất, tấn công lực lượng Iran và các nhóm ủy nhiệm, đồng thời thực hiện nhiệm vụ giám sát vũ trang trong thời gian dài. Đặc biệt, máy bay này còn được sử dụng để đối phó máy bay không người lái giá rẻ, phá hủy các mục tiêu kiểu Shahed bằng tên lửa APKWS dẫn đường laser hoặc AIM-9M Sidewinder.

Ngoài ra, A-10 cũng tham gia các nhiệm vụ tấn công trên biển tại eo biển Hormuz, đối phó với các tàu cao tốc của Iran trong môi trường đông đúc và đòi hỏi phản ứng nhanh. Trong một nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn chiến đấu, A-10 đã yểm trợ hỏa lực cho trực thăng HH-60W Jolly Green II cứu phi hành đoàn một chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn rơi. Ít nhất một chiếc A-10 đã bị mất trong chiến dịch, nhưng phi công kịp thoát ly an toàn.

Sức mạnh của A-10 đến từ khả năng bay chậm, hoạt động ở độ cao thấp và duy trì thời gian bám trụ lâu trên chiến trường, điều mà các máy bay tốc độ cao khó làm được. Khẩu pháo GAU-8 Avenger nổi tiếng có thể bắn tới 3.900 viên/phút, đủ sức loại bỏ xe bọc thép và công sự kiên cố. Ngoài ra, máy bay còn mang được tới hơn 7 tấn vũ khí, bao gồm AGM-65 Maverick, APKWS và tên lửa không đối không.

Tuy nhiên, việc gia hạn không đồng nghĩa với việc phục hồi hệ thống hỗ trợ cho A-10. Không quân Mỹ đã đóng cửa các đơn vị huấn luyện, dừng tuyển phi công mới và ngừng bảo dưỡng cấp cao tại một số căn cứ. Điều này khiến lực lượng A-10 trong tương lai sẽ bị giới hạn về nhân sự và khả năng duy trì dài hạn.

Bên cạnh đó, A-10 cũng có những hạn chế rõ rệt. Máy bay không có khả năng tàng hình, dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng không hiện đại và phụ thuộc nhiều vào thông tin mục tiêu từ bên ngoài. Tốc độ chậm và yêu cầu tiếp nhiên liệu riêng cũng khiến việc phối hợp với các tiêm kích hiện đại trở nên phức tạp hơn.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/vi-sao-my-van-phai-giu-xe-tang-bay-a-10-den-2030-du-tung-dinh-loai-bien-169260422110725989.htm