Vì sao Na Uy mạnh hơn rất nhiều sau 28 năm?

World Cup 1994 từng là ký ức khó quên với bóng đá Na Uy. Sau chiến dịch vòng loại ấn tượng, xếp trên cả tuyển Anh để giành vé dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh lần đầu tiên kể từ năm 1938, đội bóng Bắc Âu được kỳ vọng sẽ tạo nên bất ngờ. Thế nhưng, mọi thứ nhanh chóng sụp đổ khi họ bị loại ngay từ vòng bảng.

Dù kịp trở lại ở 1998 FIFA World Cup và lần đầu tiên vượt qua vòng bảng, Na Uy sau đó trải qua chuỗi 28 năm vắng bóng ở sân chơi lớn nhất hành tinh. Ba thập kỷ sau, Na Uy trở lại World Cup với diện mạo hoàn toàn mới.

Đằng sau sự thay đổi ấy là một hệ thống chuẩn bị bài bản, trong đó dinh dưỡng và chăm sóc thể lực được coi trọng không kém các buổi tập trên sân.

Na Uy gặt hái được nhiều thành công tại World Cup 2026. Ảnh: Reuters.

Hàng nghìn kg thực phẩm được vận chuyển từ Na Uy

Trước thềm World Cup 2026, Na Uy không chỉ mang sang Mỹ một đội hình giàu tốc độ, mà còn mang theo thực phẩm từ Bắc Âu. Gần 600 kg thực phẩm được vận chuyển từ Na Uy, đi cùng ba đầu bếp chuyên trách để duy trì chế độ dinh dưỡng ổn định cho cầu thủ trong suốt giải đấu.

Lô hàng gồm 300 kg cá hồi, 100 kg cá bơn, 80 kg phô mai nâu brunost và 100 kg phô mai Jarlsberg. Các nguyên liệu này được kết hợp với thực phẩm tươi mua tại Mỹ, trong đó mỗi sáng cầu thủ đều được phục vụ nước cam ép từ cam địa phương.

Các đầu bếp phối hợp cùng ban huấn luyện và chuyên gia dinh dưỡng của Liên đoàn Bóng đá Na Uy để thiết kế thực đơn phù hợp với nhu cầu năng lượng, quá trình phục hồi và lịch thi đấu của từng cầu thủ.

"Trong một giải đấu lớn, mọi chi tiết đều quan trọng. Những bữa ăn quen thuộc mang lại cảm giác thoải mái và ổn định cho cầu thủ. Chúng tôi chọn các nguyên liệu của Na Uy vì hiểu rõ hương vị, cách chế biến và đó cũng là những thực phẩm cầu thủ đã sử dụng xuyên suốt các đợt tập trung trước đây", ông nói.

Theo Espeland, lượng thực phẩm khổng lồ được mang sang Mỹ được tính toán dựa trên số lượng cầu thủ, thành viên ban huấn luyện, thời gian diễn ra giải đấu và thực đơn đã lên sẵn cho toàn đội.

Đội tuyển Na Uy duy trì chế độ ăn theo chuẩn "Viking" trong suốt World Cup 2026. Ảnh: Reuters.

Ba nguyên tắc xuyên suốt trong căn bếp của tuyển Na Uy là: đơn giản, giàu dinh dưỡng và sử dụng nguyên liệu chất lượng cao.

Bữa sáng của các cầu thủ thường gồm yến mạch, trứng hoặc sinh tố. Trong khi đó, bữa trưa và bữa tối, đặc biệt trước các trận đấu, ưu tiên những món ăn giúp tối ưu năng lượng, tăng cường phục hồi và bù nước. Thực đơn chủ yếu gồm cá hồi, cá bơn, thịt gà, thịt bò nạc, kết hợp với cơm, khoai tây, mì ống, rau củ, trái cây tươi và salad.

Với Na Uy, việc kiểm soát chặt chẽ từng bữa ăn giúp cầu thủ duy trì thể trạng, đẩy nhanh quá trình hồi phục và giữ được cường độ vận động cao trong suốt giải đấu. Những sự chuẩn bị ấy cũng phù hợp với lối chơi giàu cường độ mà HLV Ståle Solbakken xây dựng cho đội tuyển.

Theo dữ liệu của SkillCorner, Na Uy đang dẫn đầu World Cup 2026 về số lần nước rút trên 25 km/h (kéo dài hơn một giây) tính trung bình trên mỗi cầu thủ trong mỗi 90 phút. Để duy trì lối chơi giàu tốc độ và chuyển trạng thái liên tục ấy, nền tảng thể lực, dinh dưỡng và khả năng phục hồi được xem quan trọng không kém chiến thuật.

Chế độ hồi phục từ thể chất đến tinh thần

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng được tính toán đến từng bữa ăn, tuyển Na Uy còn xây dựng một chiến lược tập luyện và phục hồi bài bản, dựa trên nguyên tắc không phải tập nhiều hơn, mà là duy trì khả năng thi đấu ở cường độ cao trong thời gian dài.

Để làm được điều đó, hệ thống huấn luyện thể thao thành tích cao của Na Uy phổ biến mô hình huấn luyện phân cực (polarized training), trong đó khoảng 80% khối lượng tập ở cường độ thấp nhằm phát triển sức bền tim mạch, 20% còn lại dành cho các bài tập tốc độ và sức mạnh. Mục tiêu không phải tạo ra những pha bứt tốc ngắn, mà giúp cầu thủ duy trì pressing, chuyển trạng thái và tăng tốc liên tục trong suốt 90 phút.

Nhưng với bóng đá Na Uy, thể lực không chỉ được tạo ra trên sân tập. Quá trình phục hồi cũng được xem là một phần của giáo án. Giấc ngủ, kiểm soát tải vận động và các buổi phục hồi tích cực như đi bộ, đạp xe hoặc bơi nhẹ đều được đưa vào kế hoạch.

Chế độ phục hồi của các cầu thủ Na Uy cũng được coi trọng. Ảnh: Reuters.

Trong thời gian diễn ra World Cup 2026, quá trình phục hồi còn được theo dõi sát sao hơn. Các cầu thủ được kiểm tra nước tiểu và đánh giá tình trạng bù nước hàng ngày, ngay sau khi thức dậy cũng như trước và sau mỗi buổi tập.

Dựa trên các chỉ số này, đội ngũ y tế điều chỉnh lượng nước, điện giải, chế độ dinh dưỡng và khối lượng vận động của từng người nhằm hạn chế nguy cơ mất nước trong điều kiện thời tiết nắng nóng.

Sự cẩn trọng ấy xuất phát từ thực tế cường độ thi đấu ngày càng lớn. Sau chiến thắng 2-1 trước Bờ Biển Ngà ở vòng 32 đội, Erling Haaland thừa nhận anh đã "kiệt sức" (dead tired) và không nghĩ mình có thể đá thêm nếu trận đấu bước vào hiệp phụ.

HLV Ståle Solbakken cũng tiết lộ tiền đạo này "đã gần như cạn thể lực" ngay từ đầu hiệp hai. Vì vậy, trong quãng nghỉ năm ngày trước cuộc đối đầu Brazil, ban huấn luyện ưu tiên phục hồi thay vì tăng khối lượng tập luyện.

Quá trình phục hồi ấy không chỉ diễn ra trong phòng y tế. Sau trận vòng bảng gặp Iraq, Solbakken còn cho phép các cầu thủ dành thời gian tham quan New York. Theo chuyên gia sinh lý học thể thao Dom Rae, đây là một quyết định có cơ sở khoa học, bởi trạng thái tinh thần tích cực giúp điều hòa hormone căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ phục hồi hiệu quả không kém những biện pháp thể chất.