Vì sao ông Trump đề xuất Tim Cook thay thế Jensen Huang?

Dù khả năng trên khó xảy ra, đề xuất của ông Trump gợi mở một câu hỏi đáng chú ý: Nvidia cần tìm kiếm mẫu lãnh đạo nào để tiếp tục phát triển sau hơn 3 thập niên gắn liền với Huang?

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Giờ đây, khi CEO Nvidia Jensen Huang, người đã làm rất tốt công việc của mình, từ chức, chỉ còn một người có thể đảm nhận vị trí này - Tim Cook của Apple. Một huyền thoại thay thế một huyền thoại!”.

Ông Trump không giải thích lý do lựa chọn Cook. Tuy nhiên, trong 15 năm đứng đầu Apple, Cook đã đưa công ty tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ sau khi tiếp quản từ Steve Jobs, đồng thời thay đổi đáng kể chiến lược quản lý và phân bổ vốn.

Theo thông báo ngày 12/11, Nvidia bổ nhiệm Giám đốc tài chính Colette Kress làm CEO tạm quyền, đồng thời bắt đầu tìm kiếm người kế nhiệm chính thức, bao gồm cả ứng viên nội bộ và bên ngoài.

Điểm tương đồng giữa Nvidia và Apple

Vị thế của Nvidia hiện nay có nhiều nét tương đồng với Apple khi Steve Jobs rời công ty vào năm 2011. Thời điểm đó, Apple nắm giữ lượng tiền mặt và chứng khoán có thể bán được lên tới khoảng 81,5 tỷ USD.

Cựu Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang, Cựu Giám đốc điều hành Apple Tim Cook và Giám đốc điều hành Citi Jane Fraser tại Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: EPA.

Jobs cho rằng việc duy trì nguồn tiền lớn là cần thiết để tài trợ cho hoạt động đổi mới và giúp công ty có thêm nhiều lựa chọn chiến lược. Tuy nhiên, sau khi tiếp quản vị trí CEO, Tim Cook đã chọn cách tiếp cận khác. Ông đẩy mạnh hoàn trả tiền cho cổ đông thông qua các chương trình mua lại cổ phiếu và chia cổ tức, điều mà Jobs từng không ủng hộ.

Steve Jobs có ảnh hưởng lớn đến mức một nhân viên Apple từng đặt biển số xe với dòng chữ “WWSJD”, viết tắt của câu hỏi “What Would Steve Jobs Do?” (Steve Jobs sẽ làm gì?).

Cook đã vượt qua những hoài nghi ban đầu nhờ tận dụng thế mạnh trong lĩnh vực vận hành và áp dụng phong cách quản lý thận trọng hơn. Thay vì thẳng thừng bác bỏ ý tưởng như Jobs thường làm, Cook thường nói: “Hãy xem chúng ta có thể làm gì với điều đó”, theo lời kể của các nhân viên.

Ông cũng chủ động chia sẻ sự chú ý với các lãnh đạo khác và trao cho họ quyền quyết định nhiều vấn đề sáng tạo, thay vì tập trung mọi quyết định vào bản thân như Jobs.

Kết quả rất tích cực. Tổng lợi nhuận của cổ phiếu Apple, bao gồm cả cổ tức được tái đầu tư, đã vượt 2.700% trong 15 năm Cook giữ chức CEO. Trong khi đó, chỉ số S&P 500 chỉ tăng khoảng 750% trong cùng giai đoạn.

Dưới thời Huang, Nvidia cũng đẩy mạnh hoạt động mua lại cổ phiếu trong những năm gần đây. Công ty đã chi khoảng 40 tỷ USD để mua lại cổ phiếu trong vài quý gần nhất. Tháng 9, hãng còn bổ sung 150 tỷ USD vào hạn mức chương trình mua lại cổ phiếu, nâng tổng hạn mức lên 235 tỷ USD cho đến năm tài chính 2028.

Tuy nhiên, cách Huang sử dụng nguồn tiền mặt của Nvidia không chỉ dừng ở việc hoàn trả vốn cho cổ đông. Ông còn biến công ty thành một nhà tài trợ tài chính quan trọng cho hệ sinh thái AI, thông qua các khoản đầu tư vào khách hàng, nhà cung cấp và những thỏa thuận hỗ trợ tài chính khác.

Người kế nhiệm Huang sẽ có cơ hội thay đổi chiến lược này theo hướng thận trọng hơn, đồng thời tập trung nhiều hơn vào lợi ích dài hạn của cổ đông.

Ai có thể đưa Nvidia thoát khỏi cái bóng Jensen Huang?

Trong giới đầu tư, nguy cơ một công ty mất đi nhà lãnh đạo chủ chốt, người được xem là khó có thể thay thế, được gọi là “rủi ro nhân sự chủ chốt”. Một số doanh nghiệp đã mất hàng trăm triệu USD giá trị vốn hóa sau khi những nhân vật quan trọng nhất rời đi.

Jensen Huang luôn thu hút đông đảo người hâm mộ. Ảnh: K.J.D.

Tuy nhiên, cũng có ngoại lệ. Cổ phiếu Wynn Resorts tăng 8% chỉ một ngày sau khi nhà sáng lập Steve Wynn từ chức vì những cáo buộc liên quan đến hành vi sai trái tình dục.

Theo các chuyên gia về quản trị và lãnh đạo, những công ty phục hồi nhanh thường tìm được người kế nhiệm phù hợp. Đó thường là những nhà điều hành giàu kinh nghiệm, có năng lực quản lý tốt và không ngại thực hiện những thay đổi khó khăn.

“Không có một công thức chung nào cả. Điều quan trọng nhất là uy tín”, James Citrin, người đứng đầu bộ phận tuyển dụng CEO toàn cầu tại công ty Spencer Stuart, nhận định.

Theo Jeffrey Sonnenfeld, giáo sư quản trị tại Đại học Yale, một lợi thế của Cook là ông có thể tham khảo ý kiến từ những CEO giàu kinh nghiệm trong hội đồng quản trị Apple, bao gồm Bob Iger của Disney và Mickey Drexler của Gap.

Tuy nhiên, Nvidia là trường hợp khác biệt, Sonnenfeld nhận định. Theo ông, nhiều thành viên hội đồng quản trị Nvidia hiện nay chưa có đủ kinh nghiệm lâu năm trong việc điều hành các công ty đại chúng.

Quá trình chuyển giao quyền lực càng trở nên khó khăn khi diễn ra sau một vụ bê bối lớn liên quan đến nhà sáng lập.

Điều này khiến bài toán kế nhiệm tại Nvidia không chỉ nằm ở việc tìm một CEO mới, mà còn ở khả năng xây dựng bộ máy quản trị đủ mạnh để hạn chế sự phụ thuộc vào một cá nhân.

Kinh nghiệm từ Apple cho thấy người kế nhiệm một nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn không nhất thiết phải có phong cách hay tầm nhìn giống người tiền nhiệm. Điều quan trọng là khả năng duy trì hoạt động kinh doanh, củng cố đội ngũ quản lý và đưa công ty bước sang giai đoạn phát triển mới.

Với Nvidia, công ty hiện vẫn có nền tảng kinh doanh vững chắc, lợi thế công nghệ và lượng tiền mặt lớn. Tuy nhiên, việc Huang ra đi cũng mở ra cơ hội để hội đồng quản trị xem xét lại chiến lược đầu tư, cách phân bổ vốn và mức độ hỗ trợ tài chính dành cho các đối tác. Thách thức lớn nhất là xây dựng một đội ngũ lãnh đạo có thể duy trì đà phát triển của Nvidia mà không phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân.

Khoảnh khắc CEO Nvidia Jensen Huang hôn má Alice Huang Đoạn video ghi lại khoảnh khắc Jensen Huang và Alice Huang hôn nhẹ lên má nhau sau bữa tối cùng các lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ tại Đài Loan (Trung Quốc) hồi tháng 5/2025. Sau đó, hai người cùng lên một chiếc xe và rời đi.