Vì sao sốt xuất huyết tăng mạnh vào mùa hè?

Mỗi năm, khi mùa mưa và thời tiết nóng ẩm bắt đầu, sốt xuất huyết lại trở thành nỗi lo tại nhiều địa phương ở Việt Nam. Năm 2026, các chuyên gia dịch tễ tiếp tục cảnh báo nguy cơ gia tăng ca bệnh trong giai đoạn tháng 5 và 6 – thời điểm được xem là cao điểm của dịch sốt xuất huyết.

Điều đáng lo là nhiều người vẫn chủ quan, cho rằng bệnh chỉ giống sốt siêu vi thông thường. Trong khi đó, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nguy hiểm nếu phát hiện muộn hoặc chăm sóc sai cách.

1. Vì sao sốt xuất huyết tăng mạnh vào mùa hè?

Muỗi Aedes – tác nhân truyền virus dengue gây sốt xuất huyết – phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều và có nước đọng.

Trong giai đoạn tháng 5 và 6, nhiệt độ cao kết hợp các cơn mưa đầu mùa khiến các vật chứa nước quanh nhà như xô chậu, lốp xe cũ, máng nước hay bình hoa trở thành nơi sinh sản lý tưởng của muỗi.

Mật độ muỗi tăng kéo theo nguy cơ lây lan bệnh trong cộng đồng tăng nhanh hơn, đặc biệt ở khu vực đô thị đông dân hoặc nơi có điều kiện vệ sinh môi trường chưa tốt.

Ngoài ra, việc đi lại nhiều trong mùa hè, trẻ em nghỉ học và sinh hoạt ngoài trời cũng làm tăng khả năng tiếp xúc với muỗi truyền bệnh.

Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi là những dấu hiệu thường gặp ở giai đoạn đầu của sốt xuất huyết.

2. Dấu hiệu ban đầu dễ nhầm với cảm cúm

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh nhập viện muộn là triệu chứng ban đầu khá giống cảm cúm hoặc sốt siêu vi thông thường.

Người mắc sốt xuất huyết thường sốt cao đột ngột từ 39–40 độ C, kèm đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ, đau khớp và mệt mỏi toàn thân.

Một số trường hợp có biểu hiện buồn nôn, phát ban hoặc chán ăn. Trẻ nhỏ có thể quấy khóc, bỏ bú hoặc lừ đừ.

Điều nguy hiểm là nhiều người tự mua thuốc hạ sốt, truyền dịch tại nhà hoặc chủ quan vì nghĩ bệnh sẽ tự khỏi sau vài ngày.

Các bác sĩ cảnh báo sốt xuất huyết thường bước vào giai đoạn nguy hiểm từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh – thời điểm người bệnh có thể hết sốt nhưng lại xuất hiện tình trạng thoát huyết tương, cô đặc máu hoặc xuất huyết nội tạng.

3. Những dấu hiệu cảnh báo cần nhập viện ngay

Theo các chuyên gia, không phải mọi trường hợp sốt xuất huyết đều trở nặng, nhưng người bệnh cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo.

Các triệu chứng nguy hiểm gồm:

Đau bụng nhiều hoặc đau vùng gan.
Nôn ói liên tục.
Chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.
Xuất huyết dưới da.
Tay chân lạnh.
Lừ đừ hoặc kích thích.
Khó thở.
Tiểu ít.
Mệt nhiều dù đã hạ sốt.

Đây có thể là dấu hiệu bệnh đang chuyển sang giai đoạn nặng với nguy cơ sốc sốt xuất huyết hoặc xuất huyết nội tạng.

Ở trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, nguy cơ biến chứng thường cao hơn.

4. Sai lầm nhiều người mắc phải khi điều trị sốt xuất huyết tại nhà

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là tự ý dùng thuốc không đúng.

Người bệnh sốt xuất huyết chỉ nên sử dụng paracetamol để hạ sốt theo hướng dẫn. Việc dùng aspirin hoặc ibuprofen có thể làm tăng nguy cơ chảy máu nguy hiểm.

Ngoài ra, nhiều gia đình có thói quen truyền dịch tại nhà khi người bệnh mệt hoặc ăn uống kém. Bên cạnh đó, truyền dịch không đúng chỉ định có thể gây quá tải tuần hoàn, phù phổi hoặc làm bệnh nặng hơn.

Một sai lầm khác là thấy hết sốt thì nghĩ đã khỏi bệnh. Trên thực tế, giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện đúng lúc nhiệt độ bắt đầu giảm.

Loại bỏ nơi đọng nước quanh nhà giúp hạn chế muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sản trong mùa hè.

5. Chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết thế nào?

Người bệnh cần được nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường.

Người bệnh có thể bổ sung nước bằng oresol, nước lọc, nước trái cây hoặc súp loãng để hạn chế mất nước.

Ngoài việc theo dõi nhiệt độ, cần chú ý biểu hiện toàn trạng như mệt nhiều, đau bụng, xuất huyết hoặc tiểu ít.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi tiểu cầu và hematocrit nhằm đánh giá nguy cơ diễn tiến nặng.

6. Phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất

Hiện nay, sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, phòng muỗi đốt và kiểm soát nơi sinh sản của muỗi là biện pháp quan trọng nhất.

Đậy kín dụng cụ chứa nước.
Thay nước bình hoa thường xuyên.
Loại bỏ vật dụng đọng nước quanh nhà.
Ngủ màn kể cả ban ngày.
Mặc quần áo dài tay khi cần thiết.
Sử dụng kem chống muỗi hoặc vợt muỗi.

Đặc biệt, muỗi truyền sốt xuất huyết hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối nên nhiều người vẫn có nguy cơ bị đốt ngay cả ban ngày.

Lưu ý: Phần lớn trường hợp sốt xuất huyết có thể hồi phục tốt nếu được theo dõi và điều trị đúng cách từ sớm. Điều nguy hiểm nhất là chủ quan hoặc tự điều trị không phù hợp trong giai đoạn đầu.

Trong bối cảnh số ca bệnh có xu hướng tăng vào mùa hè 2026, việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.