Vì sao thuế quan không làm thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ?

Container hàng hóa được xếp tại cảng Long Beach, California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Ngược lại, các dữ liệu gần đây cho thấy những mức thuế mà Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hôm 20/2, mà ông Trump cam kết sẽ tái áp đặt theo một đạo luật khác, đang củng cố thêm các mất cân đối này.

Từ Berlin tới Tokyo, các quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới đã phản ứng trước thuế quan của Mỹ bằng cách tiếp tục cam kết mạnh mẽ hơn với những chính sách kinh tế hỗ trợ xuất khẩu, trợ cấp cho các nhà sản xuất nhằm giúp họ vượt qua “bức tường thuế quan”.

Về phía Mỹ, nước này vẫn là bên nhập khẩu cuối cùng của thế giới. Theo số liệu do Cục Điều tra Dân số Mỹ công bố hôm 19/2, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục 1.240 tỷ USD trong năm 2025, do nhập khẩu hàng hóa tăng 4,3%.

Các quốc gia xuất khẩu lớn đã triển khai những chương trình chi tiêu của chính phủ chủ yếu nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Những chương trình này nhằm giảm chi phí năng lượng, vận tải và vốn, giúp doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu hàng hóa với chi phí thấp hơn và hiệu quả hơn, qua đó phần nào bù đắp tác động làm suy giảm khả năng cạnh tranh từ các mức thuế của ông Trump. Đó là một trong những lý do khiến tăng trưởng toàn cầu và các dòng chảy thương mại đã duy trì tốt hơn dự kiến trong 11 tháng qua.

Tại Nhật Bản, gói chi tiêu gần đây trị giá 21.300 tỷ yen (tương đương 136 tỷ USD) của Thủ tướng Sanae Takaichi đi kèm với đề xuất nổi bật về việc cắt giảm thuế tiêu dùng, có thể kích thích nhập khẩu của Nhật Bản. Tuy nhiên, phần lớn kế hoạch tài khóa này vẫn tập trung mạnh vào trợ cấp công nghiệp.

Hàn Quốc gần đây đã cung cấp 25.000 tỷ won (khoảng 17,5 tỷ USD) thanh khoản cho các nhà xuất khẩu nhằm giúp họ vượt qua những cú sốc thuế quan.

Tại Đức, một kế hoạch chi tiêu trị giá khoảng 1.000 tỷ euro (tương đương 1.200 tỷ USD) chủ yếu được nhắm tới việc hỗ trợ các nhà sản xuất, trong khi Berlin cũng đang trợ cấp hóa đơn năng lượng cho doanh nghiệp nhằm giúp họ cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cuối tuần qua cho biết ông hy vọng phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ dẫn tới việc Mỹ giảm thuế đối với Liên minh châu Âu. Theo thỏa thuận đạt được năm ngoái, mức thuế này được ấn định ở mức 15% đối với phần lớn hàng hóa. Ông nói sẽ đề cập vấn đề này khi gặp Tổng thống Trump vào tháng tới.

Theo nghiên cứu viên cao cấp Gian Maria Milesi-Ferretti tại Viện Brookings ở Washington, thâm hụt tài khoản vãng lai lớn của Mỹ đồng nghĩa với việc nước này vay mượn từ nước ngoài để duy trì tăng trưởng trong nước. Quy mô của thâm hụt này phần nào phản ánh sự phục hồi nhanh hơn nhiều của Mỹ sau đại dịch so với các quốc gia khác. Nghiên cứu viên cao cấp Gian Maria Milesi-Ferretti lập luận rằng nếu Mỹ vẫn muốn giảm thâm hụt, việc kiểm soát các khoản thâm hụt tài khóa lớn sẽ hiệu quả hơn so với việc ép buộc những quốc gia khác nhập khẩu nhiều hàng hóa Mỹ hơn, nhưng hiện không có dấu hiệu nào cho thấy điều này đang xảy ra.

Ngọc Quang (Pv TTXVN tại Washington)