Vì sao trẻ sơ sinh thường xuyên thè lưỡi?

Trẻ sơ sinh thường xuyên thè lưỡi khiến nhiều cha mẹ lo lắng. Ảnh: Magnific.

Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Thu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam, miệng là một trong những bộ phận cơ thể đầu tiên trẻ sử dụng để cảm nhận và khám phá thế giới. Việc trẻ ngậm đồ vật, mút tay hay thè lưỡi vì thế có thể hoàn toàn bình thường.

Trẻ sơ sinh được sinh ra với phản xạ bú và phản xạ đẩy lưỡi. Khi bú, trẻ có xu hướng đưa lưỡi ra trước để hỗ trợ ngậm vú mẹ hoặc núm bình, đồng thời giúp bảo vệ đường thở. Phản xạ này thường giảm dần và biến mất trong khoảng 4-6 tháng tuổi.

Tuy nhiên, trẻ vẫn có thể thè lưỡi sau thời điểm này vì thói quen, cảm giác thú vị hoặc nhiều nguyên nhân khác.

Khi nào trẻ thè lưỡi là bình thường?

Một trong những lý do đơn giản là trẻ đang chơi. Một số nghiên cứu cho thấy trẻ rất nhỏ có khả năng bắt chước một số biểu cảm trên khuôn mặt người lớn, trong đó có hành động thè lưỡi.

Trẻ cũng có thể thè lưỡi khi đói hoặc đã no. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), những dấu hiệu sớm của cơn đói ở trẻ gồm đưa tay vào miệng, liếm môi, nắm chặt tay, quay đầu về phía vú mẹ hoặc bình sữa. Thè lưỡi có thể xuất hiện cùng những biểu hiện này.

Ngược lại, khi đã no, trẻ có thể quay đầu đi, từ chối bú, nhổ sữa hoặc thức ăn ra ngoài. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào việc trẻ thè lưỡi để xác định trẻ đói hay no.

Trẻ cũng có thể thè lưỡi khi đầy hơi. Đây là một phần của quá trình tiêu hóa bình thường. Một số trẻ nhạy cảm hơn với cảm giác đầy bụng, có thể nhăn mặt, khóc, mỉm cười hoặc thè lưỡi khi xì hơi.

Khi bắt đầu ăn dặm, việc trẻ dùng lưỡi đẩy thức ăn ra ngoài cũng không nhất thiết là dấu hiệu bất thường. Nếu trẻ chưa sẵn sàng với thức ăn đặc, phản xạ đẩy lưỡi có thể khiến thức ăn bị đẩy ra khỏi miệng. Cha mẹ có thể tạm dừng và thử lại sau một đến hai tuần.

Theo chuyên gia, phần lớn trường hợp là bình thường, nhưng một số dấu hiệu đi kèm cần được kiểm tra. Ảnh: Magnific.

Dấu hiệu cần đi khám

Theo bác sĩ Hoài Thu, trong một số trường hợp, thè lưỡi có thể liên quan đặc điểm giải phẫu hoặc một vấn đề sức khỏe. Trẻ có lưỡi lớn hơn bình thường, còn gọi là phì đại lưỡi (macroglossia), có thể thè lưỡi thường xuyên hơn do lưỡi không vừa khoang miệng. Tình trạng này có thể liên quan đến yếu tố di truyền, bất thường mạch máu hoặc cơ ở lưỡi, suy giáp, khối u và một số hội chứng như Down hoặc Beckwith-Wiedemann.

Một số trẻ có khoang miệng hoặc hàm nhỏ hơn bình thường do đặc điểm di truyền hoặc liên quan các hội chứng như Pierre Robin, Down, DiGeorge hay Beckwith-Wiedemann. Khi không gian trong miệng hạn chế, lưỡi cũng có thể dễ nhô ra ngoài.

Giảm trương lực cơ cũng là một nguyên nhân cần lưu ý. Lưỡi là một cơ và hoạt động phối hợp với nhiều cơ vùng miệng. Khi trương lực cơ giảm, trẻ có thể khó kiểm soát vị trí của lưỡi, dẫn đến tình trạng thè lưỡi nhiều hơn. Một số bệnh lý như hội chứng Down, DiGeorge hoặc bại não có thể đi kèm giảm trương lực cơ.

Ngoài ra, trẻ thường thở bằng mũi. Nếu bị nghẹt mũi hoặc có amidan lớn cản trở đường thở, trẻ có thể chuyển sang thở bằng miệng và khiến lưỡi nhô ra ngoài.

"Cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu trẻ thè lưỡi liên tục kèm chảy nhiều nước dãi, khó bú, khó nuốt, quấy khóc, không chịu ăn, trương lực cơ kém hoặc có dấu hiệu bất thường khi thở như thở khò khè, phập phồng cánh mũi, phát ra âm thanh bất thường", bác sĩ Thu nói.

Trong một số trường hợp hiếm, khối u, nang hoặc tình trạng sưng trong miệng cũng có thể khiến trẻ khó khép miệng và phải đưa lưỡi ra ngoài. Nếu cha mẹ nhìn thấy hoặc sờ thấy khối bất thường trong miệng trẻ, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.