Vì sao VietABank phải gấp rút nâng vốn lên 12.688 tỷ đồng?

Tăng trưởng lợi nhuận đến từ nhiều động lực cùng lúc

Quý I/2026, VietABank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 508 tỷ đồng, tăng khoảng 44% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một trong những mức tăng trưởng lợi nhuận khá nổi bật trong nhóm ngân hàng quy mô trung bình.

Điểm đáng chú ý là lợi nhuận không chỉ đến từ tín dụng. Thu nhập lãi thuần đạt 675,5 tỷ đồng, tăng hơn 10% so với cùng kỳ. Trong khi đó, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng tới 64%, đạt gần 65,9 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh ngoại hối cũng ghi nhận mức tăng trưởng hơn gấp đôi.

Đặc biệt, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng chỉ còn 11,6 tỷ đồng, giảm mạnh gần 87% so với cùng kỳ năm trước. Đây là yếu tố đóng góp đáng kể vào mức tăng lợi nhuận quý đầu năm.

Tuy nhiên, đây cũng là điểm nhà đầu tư cần theo dõi kỹ. Bởi trong ngành ngân hàng, lợi nhuận tăng nhờ giảm dự phòng thường không mang tính bền vững bằng tăng trưởng đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Tín dụng tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng tổng tài sản

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản VietABank đạt khoảng 142.390 tỷ đồng, tăng gần 1,4% so với đầu năm.

Trong khi đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt gần 89.680 tỷ đồng, tăng hơn 2.000 tỷ đồng chỉ sau một quý, tương đương mức tăng khoảng 2,3%.

Tốc độ tăng tín dụng cao hơn tốc độ tăng tổng tài sản cho thấy ngân hàng đang tiếp tục ưu tiên hoạt động cho vay nhằm cải thiện biên lợi nhuận.

Song song với đó, tiền gửi khách hàng đạt hơn 102.351 tỷ đồng, tăng hơn 3.200 tỷ đồng so với đầu năm.

Đây là tín hiệu tích cực bởi tăng trưởng tín dụng vẫn được hỗ trợ bởi nguồn vốn huy động từ khách hàng thay vì phụ thuộc quá nhiều vào thị trường liên ngân hàng.

Một chỉ dấu khác cho thấy cấu trúc nguồn vốn đang cải thiện là khoản vay và tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác giảm hơn 2.200 tỷ đồng trong quý.

Một trong những biến động lớn nhất trên bảng cân đối kế toán là khoản mục chứng khoán đầu tư. Giá trị danh mục này tăng từ khoảng 19.194 tỷ đồng đầu năm lên 22.670 tỷ đồng cuối quý I, tương đương mức tăng hơn 3.476 tỷ đồng, hay gần 18%.

Điều này cho thấy VietABank đang chủ động sử dụng nguồn vốn để gia tăng tài sản sinh lời, đồng thời nâng cao khả năng quản trị thanh khoản.

Ở chiều ngược lại, tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước giảm gần một nửa, từ hơn 1.130 tỷ đồng xuống còn khoảng 590 tỷ đồng. Diễn biến này phản ánh ngân hàng đang dịch chuyển nguồn vốn từ trạng thái dự trữ sang các tài sản tạo lợi nhuận cao hơn.

Kế hoạch tăng vốn hơn 55% phản ánh nhu cầu thực sự

Nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận quý I, nhiều người có thể cho rằng VietABank đang ở trạng thái khá thuận lợi.

Tuy nhiên, việc ngân hàng trình cổ đông kế hoạch nâng vốn điều lệ từ hơn 8.163 tỷ đồng lên 12.688 tỷ đồng lại cho thấy một câu chuyện khác.

Thực tế, vốn chủ sở hữu của VietABank cuối quý I mới đạt khoảng 10.569 tỷ đồng, chỉ tăng hơn 4% so với đầu năm.

Trong khi đó, dư nợ tín dụng đã tiến sát 90.000 tỷ đồng.

Điều này đồng nghĩa mỗi đồng vốn chủ sở hữu đang phải "gánh" quy mô tài sản rất lớn.

Nếu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng trong vài năm tới, áp lực lên hệ số an toàn vốn (CAR) sẽ ngày càng gia tăng.

Dưới góc độ tài chính ngân hàng, kế hoạch tăng vốn hơn 55% không đơn thuần là một chiến lược phát triển, mà còn là yêu cầu gần như bắt buộc để VietABank duy trì dư địa tăng trưởng.

Nguồn vốn mới sẽ giúp ngân hàng: Mở rộng hạn mức tăng trưởng tín dụng; Củng cố hệ số an toàn vốn theo Basel II và hướng tới Basel III; Tăng nguồn lực đầu tư công nghệ số; Nâng cao khả năng chống chịu rủi ro trong bối cảnh nợ xấu toàn ngành còn nhiều áp lực.

Mặc dù kết quả kinh doanh quý I rất tích cực, vẫn còn một số tín hiệu cần theo dõi. Thứ nhất, tốc độ tăng của các khoản lãi và phí phải thu vẫn khá lớn, lên tới hơn 6.800 tỷ đồng. Đây là chỉ tiêu phản ánh phần thu nhập đã ghi nhận nhưng chưa thực thu bằng tiền.

Thứ hai, lợi nhuận tăng mạnh một phần nhờ chi phí dự phòng giảm sâu. Nếu môi trường kinh doanh khó khăn hơn hoặc chất lượng tín dụng suy giảm, chi phí dự phòng có thể quay trở lại mức cao hơn trong các quý tới.

Thứ ba, sau khi tăng vốn lên 12.688 tỷ đồng, áp lực sử dụng hiệu quả nguồn vốn mới sẽ trở thành bài toán lớn.

Nếu lợi nhuận không tăng tương ứng với tốc độ mở rộng vốn chủ sở hữu, các chỉ tiêu sinh lời như ROE sẽ chịu áp lực suy giảm.