Viện Hóa học sẵn sàng phối hợp làm rõ giải nhất nghiên cứu khoa học bị tố

Những ngày gần đây, dư luận chú ý đến thông tin liên quan tới dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh, hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”. Đây là dự án đạt giải Nhất tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh năm 2026, thuộc lĩnh vực Khoa học vật liệu, do nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) thực hiện.

Theo một số thông tin trên mạng, dự án này được cho là có nhiều điểm tương đồng với các công bố khoa học của nhóm nghiên cứu do PGS.TS Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì.

Mới đây, Viện Hóa học đã đăng tải ý kiến về sự việc trên trang web của đơn vị.

Theo Viện, trong bối cảnh khoa học mở và chia sẻ tri thức ngày càng phát triển, việc các đề tài nghiên cứu của học sinh có điểm tương đồng với những hướng nghiên cứu đã công bố là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, mọi đánh giá cần khách quan, toàn diện, dựa trên cơ sở khoa học và các quy định về liêm chính học thuật.

Có 14 dự án được trao giải Nhất tại cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026. Ảnh: Thanh Hùng

Thông báo cho biết, các kết quả nghiên cứu chế tạo vật liệu chống cháy của PGS.TS Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi từ năm 2019 nhằm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ tham khảo, kế thừa và phát triển hướng nghiên cứu mới.

Việc tiếp cận và sử dụng các kết quả đã công bố là hoạt động bình thường. Tuy nhiên, quá trình khai thác cần tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính khoa học và thuộc trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả đó. Đồng thời, các hội đồng khoa học, ban tổ chức cuộc thi và các tạp chí có trách nhiệm thẩm định, đánh giá mức độ trùng lặp cũng như giá trị mới của công trình trước khi công bố hoặc trao giải.

Cũng theo Viện Hóa học, PGS.TS Hoàng Mai Hà khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn nào đối với nhóm học sinh thực hiện dự án. Ông chỉ biết đến dự án của các em thông qua thông tin trên mạng xã hội.

PGS.TS Hoàng Mai Hà cho biết, từ năm 2018 đến nay, chế tạo vật liệu composite chống cháy là một trong những hướng nghiên cứu chính của ông, đã đạt một số kết quả và công bố khoa học. Cụ thể, giai đoạn 2019-2020, ông nghiên cứu về vật liệu chống cháy trên nền polyurethane và năm 2025 có nghiên cứu sử dụng vật liệu khung cơ kim để chống cháy cho nhựa epoxy.

Trước những tác động tiêu cực của các thông tin chưa được kiểm chứng đối với uy tín cá nhân và tổ chức, PGS.TS Hoàng Mai Hà đề nghị Ban tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm xác minh, làm rõ.

Viện Hóa học, đơn vị đã rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024-2025 và không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến hai học sinh nêu trên.

“Ban lãnh đạo Viện đặc biệt quan ngại trước việc lan truyền thông tin thiếu kiểm chứng trên một số nền tảng mạng xã hội, có thể ảnh hưởng đến uy tín của các cá nhân và tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các quy định của pháp luật. Viện Hóa học sẵn sàng phối hợp với Ban tổ chức cuộc thi và các cơ quan chức năng để làm rõ sự việc; đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện bất kỳ vi phạm nào liên quan đến liêm chính khoa học. Trước sự việc này, nhiều ý kiến trong giới khoa học cho rằng việc sớm có kết luận khách quan, minh bạch là hết sức cần thiết. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ danh dự chính đáng của các nhà khoa học mà còn củng cố niềm tin của xã hội đối với các hoạt động nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các sân chơi dành cho học sinh”, thông báo nêu.

Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết đã tiếp nhận thông tin phản ánh về một số nghi vấn liên quan đến việc bảo đảm liêm chính khoa học trong Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026.

Theo Bộ GD-ĐT, đây là cuộc thi có tính chất mở, do đó, công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi rất quan trọng, nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch của cuộc thi và tuân thủ quy định.

Hiện, Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo các đơn vị chức năng, phối hợp với ban tổ chức, ban giám khảo và các tổ chức, cá nhân liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung phản ánh. Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh, trong trường hợp phát hiện có vi phạm, Bộ GD-ĐT và Ban tổ chức cuộc thi sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định.

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026 diễn ra trong 3 ngày 20-22/3, tại Hà Nội. Chung cuộc, Ban tổ chức quyết định 145 dự án đạt giải chính thức, gồm 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba và 58 giải Tư.

Thanh Hùng