Việt Nam - Belarus: Đưa Đối tác chiến lược vào chiều sâu thực chất

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đón Bộ trưởng Ngoại giao Belarus Maxim Ryzhenkov. (Ảnh: Quang Hòa)

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Bộ trưởng Ngoại giao Maxim Ryzhenkov đã chào xã giao Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, ký Kế hoạch hợp tác giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao Belarus; thăm tỉnh Hưng Yên…

Từ nền tảng tin cậy đến xung lực hợp tác mới

Trong các trao đổi cấp cao, hai bên đánh giá cao những bước phát triển tích cực trong quan hệ Việt Nam - Belarus thời gian qua, đặc biệt là từ sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Belarus của Tổng Bí thư Tô Lâm tháng 5/2025 và việc hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược. Quan hệ Việt Nam – Belarus được vun đắp qua nhiều giai đoạn lịch sử, với tình hữu nghị truyền thống và sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu mà nhân dân Belarus dành cho Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây cũng như công cuộc xây dựng, phát triển đất nước ngày nay.

Cuộc hội đàm với nhiều nội dung trao đổi sâu rộng giữa Bộ trưởng Ngoại giao hai nước đã cho thấy quyết tâm của hai bên trong việc phát huy hiệu quả những nội hàm của khuôn khổ hợp tác mới.

Cụ thể, về chính trị - ngoại giao, hai Bộ trưởng nhất trí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị, duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc thường xuyên ở các cấp, nhất là cấp cao; phối hợp triển khai hiệu quả các thỏa thuận, nhận thức chung của Lãnh đạo hai nước.

Vai trò của hai Bộ Ngoại giao được nhấn mạnh, nhất là trong việc phát huy vai trò điều phối, thúc đẩy tổng thể quan hệ song phương; duy trì hiệu quả cơ chế tham vấn chính trị; thường xuyên rà soát tiến độ triển khai các thỏa thuận. Hai bên cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ trong việc chuẩn bị chu đáo và tổ chức hiệu quả các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao thời gian tới, trước mắt là phối hợp chặt chẽ tổ chức thành công các hoạt động kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1992 – 2027) và 70 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Belarus (1957 – 2027).

Bên cạnh đó, hai bên cùng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại – đầu tư, quốc phòng – an ninh, giáo dục – đào tạo, du lịch, văn hoá... Hai Bộ trưởng nhất trí tăng cường hợp tác khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, hướng tới hình thành các chương trình nghiên cứu và ứng dụng chung trong những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu phát triển của mỗi bên. Hai Bộ trưởng bày tỏ vui mừng trước việc Belarus mở các đường bay nối Minsk với Cam Ranh và Phú Quốc, góp phần quan trọng thúc đẩy số lượng khách du lịch từ Belarus sang Việt Nam ngày càng tăng trong thời gian vừa qua.

Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều vấn đề đòi hỏi sự phối hợp, việc tăng cường trao đổi, tham vấn tại các diễn đàn đa phương, nhất là Liên hợp quốc, cũng là một nội dung thảo luận quan trọng. Việt Nam khẳng định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, đồng thời sẵn sàng cùng Belarus đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới. Tiếp tục duy trì đối thoại, trao đổi quan điểm và xem xét ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức, cơ chế quốc tế sẽ góp phần củng cố sự tin cậy giữa hai nước.

Vai trò điều phối của hai Bộ Ngoại giao càng được cụ thể hóa khi trong khuôn khổ chuyến thăm, hai Bộ trưởng đã ký Kế hoạch hợp tác giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao Belarus giai đoạn 2027 - 2029, là “kim chỉ nam” cho việc tăng cường phối hợp, đôn đốc các cơ quan, bộ, ngành triển khai những thỏa thuận cấp cao và đề xuất biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược trên tất cả các lĩnh vực.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Belarus Maxim Ryzhenkov. (Ảnh: Quang Hòa)

Khơi thông tiềm năng, hướng tới lợi ích thiết thực

Kinh tế - thương mại là lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác giữa hai nước song được hai bên nhìn nhận là chưa tương xứng với tiềm năng và quan hệ chính trị tốt đẹp, do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là khai mở thêm dư địa hợp tác, mà còn phải nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết. Đó cũng là thước đo quan trọng để quan hệ Đối tác chiến lược thực sự đi vào chiều sâu, đem lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.

Để hóa giải những trăn trở này, tại hội đàm, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị hai bên khai thác hiệu quả hơn Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á - Âu cũng như các cơ chế hợp tác kinh tế song phương; thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp hai nước. Bộ trưởng Ryzhenkov đề nghị hai bên nghiên cứu thành lập Trung tâm xúc tiến thương mại, đầu tư ở mỗi nước để hỗ trợ các doanh nghiệp hai bên kết nối, tìm hiểu thị trường và đẩy mạnh hợp tác tại thị trường của nhau.

Chia sẻ với TG&VN về những bước chuyển trong hợp tác kinh tế - thương mại song phương hơn một năm qua, Đại sứ Việt Nam tại Belarus Nguyễn Văn Trung cho biết hợp tác kinh tế giữa hai nước đã ghi nhận những tín hiệu khởi sắc rõ nét. Hai bên đã tổ chức hàng loạt hoạt động thúc đẩy hợp tác kinh tế. Một số dự án hợp tác đạt tiến triển đáng khích lệ, trong đó có dự án sản xuất, lắp ráp máy kéo nhãn hiệu Belarus tại Việt Nam, cùng việc mở các đường bay phục vụ du lịch.

Hợp tác công nghiệp tiếp tục là lĩnh vực giàu tiềm năng. Nhiều doanh nghiệp Belarus tăng cường hiện diện tại Việt Nam. Tập đoàn ô tô MAZ mở rộng liên doanh lắp ráp xe tại Hưng Yên, đồng thời tham gia Vietnam Expo để giới thiệu các dòng phương tiện vận tải thế hệ mới, trong đó có xe điện phù hợp với nhu cầu và tiêu chuẩn môi trường của thị trường châu Á. Song song với đó, hợp tác khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được đặc biệt chú trọng. Hai nước đã tổ chức Kỳ họp lần thứ 12 của Ủy ban hợp tác về khoa học và kỹ thuật, thông qua Chương trình hợp tác giai đoạn 2027 - 2028 với danh mục đề án và các lĩnh vực ưu tiên, nhất là những lĩnh vực công nghệ chiến lược.

“Tôi cho rằng kết quả quan trọng nhất không chỉ nằm ở những con số hay dự án cụ thể, mà còn ở việc hai nước đã xây dựng được nền tảng tin cậy chính trị vững chắc hơn, tạo động lực mới cho hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, qua đó giúp khuôn khổ Đối tác chiến lược ngày càng mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp”, Đại sứ Nguyễn Văn Trung nhấn mạnh.

Tiếp đà đó, trong thời gian tới, theo Đại sứ Nguyễn Văn Trung, chuyển đổi số, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, dược phẩm và sản xuất công nghệ cao là những lĩnh vực có thể mở rộng hợp tác. Điều quan trọng là hai bên cần chuyển từ việc xác định những lĩnh vực “có tiềm năng” sang xây dựng danh mục dự án cụ thể, với cơ quan đầu mối, lộ trình và cơ chế phối hợp rõ ràng. Nếu phát huy tốt vai trò của các cơ chế liên chính phủ, doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng người Việt Nam tại Belarus, hợp tác song phương sẽ có thêm động lực để phát triển sâu rộng, thực chất và bền vững.

Như vậy, với chuyến thăm quan trọng của Bộ trưởng Ngoại giao Maxim Ryzhenkov có thể thấy rõ với hành trình của quan hệ Việt Nam - Belarus, tình hữu nghị góp phần tạo nền móng, tin cậy chính trị chắp cánh mở đường và những thành quả hợp tác cụ thể sẽ làm nên sức sống của quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Belarus. Đó cũng là cách hai nước viết tiếp tình hữu nghị truyền thống bằng những giá trị thiết thực cho hôm nay và nền tảng vững chắc cho mai sau.