Việt Nam - Belarus: Hiện thực hóa Đối tác chiến lược

Đại sứ Belarus tại Việt Nam Uladzimir Uladzimiravich cho biết năm qua đánh dấu một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hai nước sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Belarus của Tổng Bí thư Tô Lâm và việc ký Tuyên bố chung với Tổng thống Aleksandr Lukashenko về thiết lập Đối tác chiến lược.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Aleksandr Lukashenko đã ký Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Belarus tháng 5-2025. Ảnh: TTXVN

“Quan hệ của chúng ta đã được nâng lên một tầm chất lượng mới”, ông nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Theo Đại sứ, kết quả này phản ánh sự tin cậy và hữu nghị sâu sắc giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước, đồng thời mở rộng không gian hợp tác trên nhiều lĩnh vực hai bên cùng quan tâm.

Kết quả hiện hữu

Theo Đại sứ, kinh tế - thương mại tiếp tục là một trong những điểm sáng nổi bật. Nhờ nỗ lực chung của hai bên, kim ngạch thương mại song phương trong năm qua đạt mức cao nhất từ trước tới nay, trong đó xuất khẩu của Belarus sang Việt Nam đạt mức cao nhất trong vòng 12 năm.

Ông khẳng định hai nền kinh tế không cạnh tranh trực tiếp mà mang tính bổ trợ cho nhau.

Việc dỡ bỏ các rào cản thương mại đã tạo điều kiện để máy móc, bánh kẹo và đồ uống có cồn của Belarus tiếp cận thị trường Việt Nam. Trong khi đó, Belarus đang gia tăng nhập khẩu gạo, các loại hạt, cà phê, thủy sản cùng nhiều mặt hàng dệt kim, giày dép, thiết bị và máy móc từ Việt Nam.

Hai bên cũng đang hướng tới những hình thức hợp tác mới, trong đó có các liên doanh sản xuất sản phẩm công nghệ cao phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu sang nước thứ ba.

Một số dự án đã được triển khai. Tháng 8 năm ngoái, Belarus bàn giao 10 xe tải hạng nặng BelAZ cho tỉnh Lào Cai. Tháng 4 năm nay, lô thịt bò Belarus đầu tiên đã được xuất khẩu sang Việt Nam. Nhiều chương trình khác đang tiếp tục được xúc tiến.

Khoa học - công nghệ cũng nổi lên như một lĩnh vực ưu tiên, với sự tham gia tích cực của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Bên cạnh đó, kết nối doanh nghiệp được đẩy mạnh thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại. Hội thảo doanh nghiệp Belarus - Việt Nam trong khuôn khổ Vietnam Expo ngày 10-4-2026 tại Hà Nội đã thu hút hơn 120 đại biểu tham gia, tập trung trao đổi về mở rộng thương mại và tối ưu hóa logistics. Một sự kiện tương tự dự kiến được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào cuối năm nay với sự hỗ trợ của Tổng Lãnh sự quán Belarus.

Việt Nam và Belarus có bề dày quan hệ, được Chủ tịch Hồ Chí Minh và lãnh đạo các thế hệ dày công vun đắp.

“Dù cách nhau hơn 7.000 km, những sáng kiến như vậy đang giúp hai nước xích lại gần nhau hơn. Chúng ta còn rất nhiều điều để chia sẻ”, Đại sứ Uladzimir Uladzimiravich tin tưởng.

Một trong những kết quả đáng chú ý phản ánh chất lượng mới của quan hệ song phương là việc mở đường bay thuê chuyến thẳng Minsk - Phú Quốc tháng 10 năm ngoái và đường bay Minsk - Nha Trang tháng 3 năm nay.

Cùng với chính sách miễn thị thực có hiệu lực từ ngày 30-1-2025, những bước đi này đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh, giao lưu nhân dân và du lịch hai chiều, làm sâu sắc quan hệ hai nước.

Hình ảnh những chuyến thăm cấp cao giữa hai nước được trưng bày tại Đại sứ quán Belarus, Hà Nội.

Quan hệ bước sang giai đoạn phát triển mới

Theo Đại sứ, khuôn khổ Đối tác chiến lược đã tạo động lực mới cho hai nước trong năm qua.

Belarus đã cử nhiều đoàn lãnh đạo cấp cao sang thăm Việt Nam, gồm Chủ tịch Hạ viện Quốc hội Igor Sergeyenko, Quốc vụ khanh Hội đồng An ninh Aleksandr Volfovich và Bộ trưởng Nội vụ Ivan Kubrakov.

Các chuyến thăm diễn ra đúng dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hướng tới 80 năm Quốc khánh, qua đó thể hiện ý nghĩa chính trị đặc biệt cũng như sự coi trọng của Belarus đối với Việt Nam.

Ở kênh đảng, Đảng Cộng sản Belarus và Đảng Belaya Rus tăng cường tiếp xúc với Đảng Cộng sản Việt Nam trên cơ sở những điểm tương đồng về lịch sử và hệ tư tưởng.

Trong giao lưu nhân dân, chuyến thăm Việt Nam của đoàn Hội Liên hiệp Phụ nữ Belarus do Chủ tịch Olga Shpilevskaya dẫn đầu vào tháng 11 năm ngoái đã đặt nền tảng cho việc thúc đẩy “ngoại giao phụ nữ”.

Hợp tác văn hóa cũng có nhiều dấu ấn mới. Tháng 8-2025, tuyển tập thơ tiếng Việt của nhà thơ Belarus Yanka Kupala lần đầu tiên được xuất bản. Tiếp đó là các chương trình biểu diễn của Nhà hát Opera và Ballet Quốc gia Belarus tại Nhà hát Hồ Gươm tháng 5 năm nay. Tháng 6 tới, đoàn nghệ thuật Nhà hát Hồ Gươm dự kiến sang biểu diễn tại Minsk.

Hai bên đồng thời chuẩn bị thêm nhiều dự án chung trong lĩnh vực điện ảnh, văn học, bảo tàng và thư viện.

Dấu mốc mới của quan hệ song phương là việc mở đường bay thẳng, thúc đẩy thương mại, du lịch và tăng cường kết nối nhân dân hai nước. Ảnh: Kiều Thoan Thu

“Tiềm năng hợp tác là vô hạn”, Đại sứ Uladzimir Uladzimiravich nhận định.

Việt Nam trong chính sách hướng Đông của Belarus

Đánh giá về vị trí của Việt Nam, Đại sứ dẫn lại phát biểu của Tổng thống Aleksandr Lukashenko khi tiếp Đại sứ Việt Nam Nguyễn Văn Trung tại Minsk ngày 11-9-2025: “Belarus coi Việt Nam là một trong những đối tác then chốt tại châu Á và là động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu”.

Việt Nam đồng thời là cửa ngõ quan trọng để Belarus tiếp cận khu vực Đông Nam Á.

Những thế mạnh đặc thù của các vùng tại Belarus được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian hợp tác thực chất giữa các địa phương hai nước. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Trong khuôn khổ rộng hơn, Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) và Việt Nam tiếp tục thúc đẩy thương mại và đa dạng hóa xuất khẩu.

Việt Nam là quốc gia đầu tiên ký FTA với EAEU vào năm 2015. Sau hơn một thập niên thực thi, kim ngạch thương mại giữa hai bên đã tăng gần gấp đôi, từ 4,3 tỷ USD năm 2016 lên 8,3 tỷ USD năm 2025.

Theo Đại sứ, các tiếp xúc cấp cao gần đây, đặc biệt là “chuyến thăm lịch sử” của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Minsk tháng 5-2025 và việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược, đã tạo nền tảng để triển khai hiệu quả các cam kết trong khuôn khổ FTA.

Năm 2025, Belarus đảm nhiệm vai trò Chủ tịch EAEU lần thứ ba và đã đóng góp tích cực vào thực thi hiệp định với Việt Nam.

Belarus cũng ủng hộ tăng cường kết nối giữa EAEU, Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG/CIS), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), Liên minh các nền kinh tế mới nổi (BRICS) và ASEAN, trong đó Việt Nam được đánh giá là một đối tác có vai trò tích cực trong tiến trình phát triển này.

Dù hai nước đã đạt nhiều kết quả trong lĩnh vực thương mại - kinh tế và hơn thế nữa, với Đại sứ Uladzimir Uladzimiravich, “hợp tác thực chất trước hết là xây dựng những cầu nối hữu nghị mới”.