Việt Nam cần 500.000 tỷ đồng mở rộng cao tốc: Ưu tiên nâng cấp các tuyến 2 làn xe
Bộ Xây dựng đề xuất chi 500.000 tỷ đồng hoàn thiện mạng lưới cao tốc, tập trung xử lý dứt điểm các tuyến 2 làn xe nhằm giảm ùn tắc và tăng cường an toàn giao thông.
Trong báo cáo vừa gửi Chính phủ về việc rà soát, đầu tư nâng cấp các tuyến cao tốc phân kỳ, Bộ Xây dựng cho biết tổng nhu cầu vốn để mở rộng hệ thống cao tốc lên quy mô hoàn chỉnh theo quy hoạch ước tính khoảng 500.000 tỷ đồng. Trong giai đoạn tăng tốc hạ tầng này, trọng tâm sẽ chuyển từ việc mở mới sang nâng cấp và hoàn thiện mạng lưới hiện hữu.
Ưu tiên xử lý các tuyến cao tốc 2 làn xe
Bộ Xây dựng nhấn mạnh nhóm cao tốc 2 làn xe là ưu tiên hàng đầu cần được nâng cấp do tiềm ẩn nhiều nguy cơ ùn tắc và mất an toàn giao thông. Hiện nay, cả nước có khoảng 2.801km cao tốc đã và đang đầu tư theo hình thức phân kỳ. Trong số đó, khoảng 2.107km đã đưa vào khai thác hoặc thông xe kỹ thuật, bao gồm 548km cao tốc 2 làn xe và 1.559km cao tốc 4 làn xe hạn chế. Khoảng 694km còn lại đang trong quá trình xây dựng.

Chi tiết về các tuyến cao tốc và nhu cầu vốn.
Cụ thể, có khoảng 653km cao tốc 2 làn xe đã và đang được nghiên cứu mở rộng với tổng nhu cầu vốn ước khoảng 80.007 tỷ đồng. Trong đó, 49.534 tỷ đồng đã xác định được nguồn từ ngân sách Nhà nước hoặc nhà đầu tư. Phần ngân sách Trung ương cần bổ sung thêm cho giai đoạn 2026-2030 là khoảng 30.473 tỷ đồng.
Bài toán chi phí và lộ trình nâng cấp các tuyến 4 làn xe
Đối với các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế, nhu cầu vốn để nâng cấp lên quy mô hoàn chỉnh từ 4-8 làn xe theo quy hoạch lên tới khoảng 414.580 tỷ đồng. Nguồn lực này bao gồm cả ngân sách Nhà nước và các nguồn vốn ngoài ngân sách.

Việt Nam sẽ ưu tiên mở rộng các tuyến cao tốc chỉ có 2 làn xe.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng nhận định việc mở rộng đồng loạt tại thời điểm này là bài toán phức tạp và dễ gây lãng phí. Nhiều tuyến mới hoàn thành sẽ phải thi công lại hàng loạt hạng mục như mặt đường, hệ thống chống chói và hộ lan nếu nâng cấp quá sớm. Đáng chú ý, nhiều tuyến 4 làn xe hạn chế hiện vẫn có thể đáp ứng nhu cầu vận tải trong vòng 6-10 năm tới. Do đó, các tuyến có quy hoạch 6-8 làn xe sẽ được nghiên cứu nâng cấp trực tiếp lên quy mô hoàn chỉnh khi đủ điều kiện.
Kiến nghị cơ chế tài chính và huy động vốn
Bộ Xây dựng đề xuất các địa phương và cơ quan chủ quản cần đánh giá kỹ hiệu quả kinh tế - xã hội và dự báo nhu cầu vận tải để tránh đầu tư dàn trải. Đối với các dự án theo phương thức đối tác công tư (PPP), các địa phương như Hà Nội, Lạng Sơn và Lâm Đồng cần tiếp tục nghiên cứu phương án mở rộng cho các tuyến trọng điểm như:
Tuyến Hữu Nghị - Chi Lăng.
Tuyến Dầu Giây - Tân Phú - Bảo Lộc - Liên Khương.
Vành đai 4 Hà Nội.
Đối với các dự án đầu tư công, mức độ ưu tiên sẽ được xác định dựa trên hiệu quả kinh tế và khả năng cân đối ngân sách. Việc nâng cấp hạ tầng không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới.










