Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026

Các đại biểu tham dự Diễn đàn Pháp luật năm 2025 tại Malaysia. Ảnh: BTP

Kế hoạch tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 vừa được Bộ Tư pháp ban hành. Việc Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn là cần thiết và phù hợp, vừa kế thừa các kỳ Diễn đàn trước, vừa mở ra hướng tiếp cận mới trong hợp tác pháp lý gắn với ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng thể chế và hiệu quả thi hành pháp luật. Đồng thời, tiếp tục vai trò chủ động tích cực của Việt Nam trong hợp tác pháp luật và tư pháp khu vực ASEAN.

Theo đó, Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 17-19/8/2026 tại Hà Nội, với sự tham dự của khoảng 100 đại biểu trong nước và quốc tế, gồm lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tư pháp, đại diện các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Bộ, ngành, cùng Trưởng đoàn Quan chức Pháp luật cao cấp (ASLOM) của 10 nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN và nhiều tổ chức quốc tế như ERIA, UNDP, UNCITRAL, OECD, Liên minh châu Âu.

Theo Bộ Tư pháp, sự phát triển mạnh mẽ của dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong quản trị nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh việc thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, quá trình này cũng đặt ra nhiều thách thức và trở ngại pháp lý mới, phức tạp và mang tính xuyên biên giới, đòi hỏi hệ thống pháp luật phải tiếp tục được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, đồng bộ và kịp thời.

Trong lĩnh vực pháp luật, AI được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ toàn bộ quy trình xây dựng và thi hành pháp luật, từ phân tích chính sách, hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, rà soát các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, đến theo dõi thi hành pháp luật, thanh tra, kiểm tra dựa trên dữ liệu.

Đối với ASEAN, AI cũng được xác định là một động lực quan trọng của chuyển đổi số và tăng trưởng kinh tế theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Tuy nhiên, khu vực vẫn đối mặt với nhiều thách thức như sự khác biệt về hệ thống pháp luật, ngôn ngữ, trình độ phát triển, khung pháp lý về AI chưa đồng bộ và năng lực số chưa đồng đều giữa các quốc gia thành viên. Vì vậy, Diễn đàn cũng là cơ hội để ASEAN tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và thực tiễn tốt.

Đối với Việt Nam, việc tổ chức Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh nhiều chủ trương lớn về hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số đang được triển khai. Đặc biệt, Luật Trí tuệ nhân tạo được ban hành cuối năm 2025 đã tạo nền tảng pháp lý cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm.

Bên cạnh đó, nhiều Bộ, ngành, địa phương tại Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp luật trên cơ sở triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030…

Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 sẽ tập trung thảo luận nhiều nội dung như thực trạng và triển vọng ứng dụng AI trong xây dựng pháp luật tại Việt Nam; phát triển Cổng thông tin pháp luật quốc gia; khung chính sách AI của các nước ASEAN; các mô hình, thực tiễn tốt trong ứng dụng AI phục vụ cơ quan pháp luật và tư pháp; định hướng hợp tác khu vực về AI có trách nhiệm và quản trị AI lấy con người làm trung tâm.

Kết quả của Diễn đàn sẽ được tổng hợp thành kỷ yếu gồm các tham luận và chia sẻ kinh nghiệm của các quốc gia ASEAN cùng các đối tác quốc tế, qua đó góp phần nâng cao chất lượng xây dựng, thi hành pháp luật, thúc đẩy hợp tác pháp lý trong khu vực và tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trong các cơ chế hợp tác pháp luật ASEAN.