Việt Nam - Lào đồng hành thực hiện mệnh lệnh trong tim

Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và đã được triển khai đồng bộ nhằm hỗ trợ trực tiếp các lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn.

Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đã có hơn 1,2 triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã anh dũng ngã xuống trong suốt hơn 50 năm đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế. Chính vì vậy, công tác tìm kiếm và định danh hài cốt không chỉ đơn thuần là chính sách đền ơn đáp nghĩa, mà còn là mắt xích quan trọng giúp thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước, đồng thời xây dựng quân đội, hậu phương quân đội ngày càng vững chắc và giữ vững ổn định chính trị-xã hội.

Hòa chung trong nỗ lực thực hiện mệnh lệnh trong tim đó, Đại sứ Nguyễn Minh Tâm đã chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam về những nỗ lực của Đại sứ quán Việt Nam tại Lào trong triển khai mảng công tác quan trọng này.

Lễ phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tháng 4/2026.

(Nguồn: VGP)

Xin Đại sứ cho biết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào được Đại sứ quán Việt Nam tại Lào triển khai như thế nào và đến nay đã đạt được những kết quả gì?

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đồng thời là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thiêng liêng và là mệnh lệnh từ trái tim, thể hiện truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Đây còn là tình cảm sâu nặng, tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã cống hiến quên mình, anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả; xoa dịu nỗi đau mất mát của thân nhân và góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.

Đối với địa bàn Lào, nhiệm vụ này mang một ý nghĩa rất sâu sắc. Trong những năm tháng chiến tranh, quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đã cùng quân và nhân dân Lào kề vai sát cánh chung một chiến hào, đấu tranh chống kẻ thù chung, chia sẻ những gian khổ, hy sinh vì độc lập, tự do của hai dân tộc. Tình đoàn kết Việt Nam - Lào đã được hun đúc bằng lý tưởng cách mạng, được thử thách qua chiến tranh và được viết nên bằng máu của biết bao thế hệ.

Vì vậy, việc hai nước hôm nay tiếp tục cùng nhau tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính những người con Việt Nam đã hy sinh trên đất Lào không chỉ là sự tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân, gia đình liệt sĩ, mà còn là sự tiếp nối nghĩa tình thủy chung, son sắt giữa hai dân tộc.

Trong bối cảnh quan hệ hai nước ngày càng phát triển đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả trên các lĩnh vực, việc Việt Nam và Lào cùng chung tay tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ càng cho thấy chiều sâu của sự tin cậy và gắn bó giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước. Đây không chỉ là trách nhiệm đối với những người đã hy sinh, mà còn là một cách thiết thực để tiếp tục vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào ngày càng phát triển lên tầm cao mới.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tham dự Lễ truy điệu và an táng 80 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất nước bạn Lào được quy tập trong mùa khô 2025-2026, ngày 21/5/2026.

(Nguồn: Báo Nhân dân)

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tham dự Lễ truy điệu và an táng 80 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất nước bạn Lào được quy tập trong mùa khô 2025-2026, ngày 21/5/2026. (Nguồn: Báo Nhân dân)

(Nguồn: Báo Nhân dân)

‹›

Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Ngoại giao và Ban Chỉ đạo quốc gia 515, đặc biệt là triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phát huy vai trò của Cơ quan đại diện trong phối hợp với các cơ quan chức năng của hai nước và hỗ trợ trực tiếp các lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn.

Để bảo đảm sự phối hợp thống nhất tại địa bàn, Đại sứ quán đã thành lập Ban Công tác triển khai Chiến dịch với sự tham gia của các đơn vị liên quan; đồng thời thường xuyên làm việc với Ban Công tác đặc biệt của Chính phủ Lào, Bộ Quốc phòng Lào và chính quyền các địa phương để trao đổi, thống nhất các biện pháp phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các Đội quy tập của Việt Nam.

Đại sứ quán cũng chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí Việt Nam thường trú tại Lào và các hội đoàn người Việt Nam đẩy mạnh tuyên truyền về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; tăng cường các phóng sự, bài viết, chương trình, trả lời phỏng vấn và các hình thức thông tin phù hợp, qua đó vận động cựu chiến binh, nhân dân và chính quyền các cấp của Lào cung cấp, chia sẻ những thông tin liên quan đến các khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ Việt Nam.

Đồng thời, Đại sứ quán duy trì phối hợp thường xuyên với 8 Đội quy tập đang làm nhiệm vụ tại Lào và các đơn vị chủ quản trong nước, gồm Quân khu 2, Quân khu 4 và Quân khu 5, nhằm kịp thời hỗ trợ về đối ngoại, pháp lý, phối hợp địa bàn và tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

Bên cạnh đó, Đại sứ quán đã chủ động tranh thủ các hoạt động đối ngoại cấp cao để thúc đẩy sự phối hợp giữa hai nước. Tại các cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước và trong các cơ chế hợp tác song phương, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp tục được quan tâm, qua đó khẳng định quyết tâm chính trị và trách nhiệm chung của hai nước đối với nhiệm vụ đặc biệt này.

Nhờ sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo hai nước và sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng của Việt Nam và Lào, công tác tìm kiếm, quy tập đã đạt được những kết quả tích cực. 

Thời gian tới, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng hai nước, đẩy mạnh thu thập, xác minh thông tin, tranh thủ sự phối hợp của chính quyền và nhân dân Lào, hỗ trợ các Đội quy tập thực hiện nhiệm vụ với quyết tâm cao nhất.

Mục tiêu là tìm được nhiều nhất có thể, xác định đúng danh tính và đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với Tổ quốc, với gia đình và quê hương. Đó không chỉ là trách nhiệm đối với quá khứ, mà còn là một việc làm có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai, góp phần tiếp tục vun đắp mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào ngày càng sâu sắc và bền chặt.

Tính đến ngày 14/8/2026, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.700 hài cốt liệt sĩ, đạt 24,5% kế hoạch, trong đó có 174 hài cốt tại Lào. Tuy nhiên, đối với chúng tôi, kết quả không chỉ được nhìn nhận qua những con số, mà mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một người con được trở về với gia đình, quê hương, mỗi danh tính được xác định là thêm một phần lịch sử được trả lại đầy đủ cho đất nước. Đây cũng là cách thiết thực để chúng ta tri ân những người đã hy sinh và giáo dục các thế hệ hôm nay, mai sau về giá trị của hòa bình, độc lập và tình đoàn kết Việt Nam - Lào.

Mùa khô 2025-2026, Đội Quy tập, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An đã tìm kiếm, cất bốc được 80 hài cốt các liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam làm nghĩa vụ quốc tế cao cả hy sinh tại Lào.

(Nguồn: Báo Nhân dân)

Xin Đại sứ chia sẻ những thuận lợi và khó khăn trong quá trình triển khai nhiệm vụ này?

Một trong những thuận lợi trong quá trình triển khai nhiệm vụ này là nền tảng quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược và sự tin cậy chính trị giữa Việt Nam và Lào.

Trên nền tảng đó, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, cùng sự phối hợp trách nhiệm của Ban Công tác đặc biệt hai Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng của Lào. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để các Đội quy tập của Việt Nam có thể triển khai nhiệm vụ thuận lợi, hiệu quả trên đất bạn.

Cùng với đó là tinh thần trách nhiệm, ý chí và quyết tâm cao của các Đội quy tập, sự phối hợp chặt chẽ của các Cơ quan đại diện Việt Nam tại Lào. Mỗi khi phát sinh khó khăn, vướng mắc trên địa bàn, Đại sứ quán và các Tổng Lãnh sự quán đều chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương của Lào để giải quyết nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ.

Một thuận lợi rất đáng trân trọng là tình cảm và sự đồng hành của nhân dân Lào và cộng đồng người Việt Nam tại Lào. Trong nhiều năm qua, nhiều người dân Lào đã cung cấp thông tin, chỉ dẫn địa điểm, hỗ trợ dẫn đường hoặc trực tiếp giúp đỡ các Đội quy tập. Những tình cảm và sự sẻ chia đó không chỉ mở thêm những hướng tìm kiếm, mà còn là nguồn động viên lớn đối với các cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn. 

Đại sứ Nguyễn Minh Tâm và tập thể Đại sứ quán Việt Nam tại Lào dâng hương tưởng niệm 79 năm ngày Thương binh - liệt sĩ 27/7.

Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Lào

Đại sứ Nguyễn Minh Tâm và tập thể Đại sứ quán Việt Nam tại Lào dâng hương tưởng niệm.

Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Lào

‹›

Bên cạnh những thuận lợi trên, công tác tìm kiếm, quy tập cũng gặp không ít khó khăn, chủ yếu do thời gian đã lùi xa và những biến đổi của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chiến tranh kết thúc, nhiều nhân chứng trực tiếp nay đã qua đời hoặc tuổi đã cao, ký ức không còn đầy đủ. Trong khi đó, địa hình, địa vật tại nhiều khu vực đã có những thay đổi lớn, những nơi từng là chiến trường, khu vực đóng quân, an táng liệt sĩ nay có thể đã trở thành khu dân cư, đất sản xuất hoặc các công trình hạ tầng.

Cùng với đó, một số bản đồ, sơ đồ mai táng, hồ sơ, tư liệu của các đơn vị, chiến trường trước đây không còn đầy đủ hoặc có những thông tin chưa thống nhất giữa các nguồn. Vì vậy, việc xác minh, đối chiếu và khoanh vùng tìm kiếm thường mất nhiều thời gian, đòi hỏi phải kết hợp nhiều nguồn tư liệu, nhiều nhân chứng và sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền, lực lượng chức năng và nhân dân địa phương.

Một khó khăn khác là địa bàn hoạt động của các Đội quy tập rất rộng, nhiều khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, địa hình hiểm trở, giao thông khó khăn, nhất là trong mùa mưa khiến việc triển khai nhiệm vụ trên thực địa gặp nhiều trở ngại.

Có thể nói, nền tảng chính trị vững chắc, sự phối hợp trách nhiệm của các cơ quan chức năng và tình cảm của nhân dân hai nước là những điều kiện rất quan trọng để công tác tìm kiếm, quy tập được triển khai hiệu quả. Trong khi đó, thời gian, địa hình và sự thiếu hụt thông tin vẫn là những thách thức lớn. Vì vậy, bên cạnh quyết tâm của các lực lượng Việt Nam, sự phối hợp chặt chẽ của phía Lào và sự đồng hành của nhân dân hai nước có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây cũng là cơ sở để chúng ta tiếp tục kiên trì tìm kiếm, tận dụng mọi thông tin, manh mối và cơ hội, với mong muốn đưa thêm nhiều liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và Tổ quốc.

Trang nghiêm lễ bàn giao và đón nhận hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào về với đất mẹ.

(Nguồn: Báo Nhân dân)

Xin Đại sứ cho biết trong thời gian tới, Đại sứ quán sẽ tiếp tục triển khai mảng công việc này theo những trọng tâm nào?

Trong thời gian tới, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục quán triệt và triển khai tốt các chủ trương của hai Đảng, hai Nhà nước và chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia 515, đồng thời duy trì phối hợp chặt chẽ với Ban Công tác đặc biệt Chính phủ hai nước và các cơ quan chức năng của Lào, kịp thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trên địa bàn.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và thu thập, xác minh thông tin từ các cựu chiến binh, nhân chứng, chính quyền và nhân dân Lào; phát huy vai trò của các Cơ quan đại diện Việt Nam tại Lào, cộng đồng người Việt Nam và các kênh thông tin phù hợp để tìm kiếm thêm những manh mối, địa điểm có khả năng còn hài cốt liệt sĩ Việt Nam. Đại sứ quán cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ về đối ngoại, pháp lý, phối hợp địa bàn và các điều kiện cần thiết để các Đội quy tập thực hiện nhiệm vụ an toàn, hiệu quả.

Chúng tôi xác định rằng, thời gian càng lùi xa, thông tin càng mai một và điều kiện tìm kiếm càng khó khăn, thì trách nhiệm của chúng ta càng phải được đặt lên cao hơn. Vì vậy, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của hai nước, tranh thủ tối đa sự giúp đỡ của chính quyền và nhân dân Lào, đồng hành cùng các lực lượng quy tập với quyết tâm cao nhất. Mục tiêu là tận dụng mọi nguồn thông tin, mọi cơ hội để tìm kiếm, quy tập được nhiều nhất có thể, xác định đúng danh tính và đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với Tổ quốc, với gia đình và quê hương.

Đây không chỉ là trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh và sự sẻ chia đối với thân nhân, gia đình liệt sĩ, mà còn là việc làm thiết thực để gìn giữ ký ức lịch sử, giáo dục các thế hệ hôm nay và mai sau về giá trị của hòa bình, độc lập và nghĩa tình Việt Nam - Lào, qua đó tiếp tục vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai nước – một mối quan hệ đặc biệt mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Thực hiện: Hải Yến | Đồ họa: Lim Dim