Việt Nam thuộc nhóm 13 quốc gia giữ ổn định an ninh năng lượng

Giữa những biến động lớn của thị trường năng lượng toàn cầu, Việt Nam tiếp tục duy trì nguồn cung điện, xăng dầu phục vụ sản xuất và đời sống. Ảnh minh họa được tạo với sự hỗ trợ của AI.

Thông tin được công bố trong Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia do Bộ Công Thương tổ chức ngày 10/11 tại Hà Nội.

Bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu trong năm nhiều biến động

Theo báo cáo, trong số 177 quốc gia được khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 quốc gia, tương đương 57,6%, gặp khó khăn về năng lượng. Chỉ 13 quốc gia duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Kết quả này phản ánh khả năng duy trì nguồn cung năng lượng của Việt Nam trong bối cảnh thị trường quốc tế diễn biến phức tạp, đồng thời cho thấy vai trò của công tác điều hành, dự báo và chuẩn bị các phương án ứng phó.

Một trong những kết quả đáng chú ý là hệ thống điện quốc gia tiếp tục đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng cao, dù phải đối mặt với nhiều sức ép từ thời tiết và nguồn nhiên liệu.

Theo Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu cả năm ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm trước và cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh.

Ngày 24/6/2026, công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia đạt 57.537 MW, mức cao kỷ lục. Riêng miền Bắc ghi nhận công suất cực đại 30.248 MW. Mặc dù phụ tải tăng mạnh, hệ thống điện vẫn được vận hành đáp ứng nhu cầu, không phải áp dụng cắt điện luân phiên trên diện rộng.

Trong 10 tháng năm 2026, điện thương phẩm tăng 9,84%, lần đầu đạt mức tăng xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Điều này cho thấy nhu cầu năng lượng ngày càng lớn cùng với quá trình mở rộng sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế.

Để đáp ứng nhu cầu, ngành điện đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình nguồn và lưới điện. Trong 9 tháng, toàn ngành khởi công 136 công trình lưới điện, đồng thời hoàn thành đóng điện 131 công trình.

Việc xây dựng các kịch bản cung ứng từ cuối năm 2025, chủ động tích nước tại các hồ thủy điện, hoàn thành sửa chữa tổ máy trước mùa nắng nóng và đưa các công trình vào vận hành đúng thời điểm được xác định là những yếu tố quan trọng giúp duy trì sự ổn định của hệ thống.

Ở lĩnh vực xăng dầu, Việt Nam tiếp tục bảo đảm nguồn cung trong điều kiện các tuyến vận tải năng lượng quốc tế bị gián đoạn.

Trong 9 tháng năm 2026, hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn xăng dầu. Trong đó, Dung Quất vận hành ở mức khoảng 123%, Nghi Sơn đạt khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi.

Hoạt động khai thác dầu và condensate của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đạt 115% kế hoạch 9 tháng, trong khi sản lượng khí đưa về bờ đạt 120% kế hoạch.

Đáng chú ý, nguồn dầu thô phục vụ chế biến được đa dạng hóa từ một loại lên hơn 10 loại, góp phần giảm phụ thuộc vào một nguồn cung nhất định.

Theo báo cáo, Việt Nam chưa để xảy ra tình trạng thiếu hụt xăng dầu và chưa phải sử dụng nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia.

Chủ động chính sách, chuẩn bị cho áp lực năng lượng năm 2027

Bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung, các chính sách điều hành giá năng lượng tiếp tục được triển khai nhằm hạn chế tác động từ biến động thị trường quốc tế đến sản xuất và đời sống.

Báo cáo cho biết, Nhà nước dành hơn 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Tính đến ngày 26/10/2026, giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% mức bình quân thế giới theo số liệu so sánh được báo cáo công bố.

Đối với điện, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Cùng với chính sách giá, năm 2026 ghi nhận những chuyển biến trong hoàn thiện cơ chế, chính sách về năng lượng. Đặc biệt, tiết kiệm điện được lượng hóa bằng các mục tiêu cụ thể, với yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc và tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng.

Tuy nhiên, triển vọng cung ứng năng lượng những năm tới vẫn đặt ra không ít thách thức.

Báo cáo dự báo năm 2027 tiếp tục là giai đoạn khó khăn đối với việc bảo đảm an ninh năng lượng, trong khi năm 2028 có thể chịu áp lực lớn hơn do nhu cầu điện tăng khoảng 10% mỗi năm trên nền tiêu thụ đã ở mức cao. Một số nguồn điện nền mới chưa kịp đưa vào vận hành, còn hiện tượng El Niño có khả năng kéo dài đến khoảng tháng 6/2027.

Riêng miền Bắc, công suất cực đại năm 2027 được dự báo trong khoảng 32.693 - 34.865 MW, cao hơn đáng kể so với mức ghi nhận trong năm 2026.

Trước những thách thức này, yêu cầu bảo đảm đủ năng lượng, đặc biệt là điện cho phát triển kinh tế và đời sống nhân dân, tiếp tục được đặt lên hàng đầu.

Tại hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 7/11/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng yêu cầu tập trung thực hiện các công trình nguồn và lưới điện bắt buộc phải đưa vào vận hành trong năm 2027; đồng thời gắn tiến độ công việc với trách nhiệm thực hiện và phương án kiểm soát rủi ro.

Về dài hạn, Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu; phát triển hạ tầng năng lượng; nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống; hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác quốc tế.

Các kiến nghị cũng tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế đối với năng lượng sơ cấp, xây dựng chính sách đặc thù cho các dự án cấp bách, củng cố nguồn lực dự trữ và điều chỉnh cơ cấu nguồn điện theo hướng phù hợp với nhu cầu phát triển.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh và thị trường năng lượng quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro, duy trì trạng thái ổn định mới chỉ là một phần của yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng. Nhiệm vụ quan trọng hơn là nâng cao khả năng tự chủ nguồn cung, phát triển đồng bộ hạ tầng và tăng sức chống chịu của hệ thống năng lượng, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.