VIFC và cơ hội kết nối dòng vốn quốc tế - Bài 1: Từ nhu cầu vốn của doanh nghiệp Việt

Trong khi doanh nghiệp trong nước kỳ vọng tiếp cận nguồn vốn, dịch vụ tài chính và thị trường nước ngoài, nhiều quỹ đầu tư quốc tế cũng nhìn thấy thêm cơ hội tại Việt Nam và sẵn sàng tìm kiếm những dự án phù hợp để đồng hành. TTXVN thực hiện 2 bài viết ghi nhận góc nhìn của doanh nghiệp trong nước và các quỹ đầu tư, tổ chức quốc tế về những cơ hội đang mở ra từ mô hình này.

Bài 1: Từ nhu cầu vốn của doanh nghiệp Việt

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh dự kiến có tổng diện tích khoảng 898 ha, bao gồm khu vực phường Sài Gòn, phường Bến Thành và đô thị Thủ Thiêm thuộc phường An Khánh. Ảnh: Quang Châu/TTXVN

Khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn, doanh nghiệp trong nước bắt đầu tìm kiếm những kênh huy động mới ngoài thị trường truyền thống. Với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC), điều họ chờ đợi không chỉ là nguồn vốn quốc tế, mà còn là các dịch vụ tài chính và cơ hội kết nối với thị trường toàn cầu.

Nhiều doanh nghiệp quan tâm đến VIFC

Nguyễn Đức Quốc Anh, một startup trẻ hoạt động trong lĩnh vực công nghệ bất động sản (PropTech), đang tìm hiểu về Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC). Khi Liên minh Kinh tế On-chain toàn cầu (GOE Alliance) tổ chức chương trình workshop dành cho nhà đầu tư và doanh nghiệp trẻ về VIFC ở TP. Hồ Chí Minh, anh Quốc Anh đã đăng ký tham gia.

Chia sẻ về cơ hội khi tham gia VIFC, anh cho rằng, đây là cơ hội để các startup và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế, hướng tới khả năng IPO ở nước ngoài; đồng thời thu hút các nhóm nhà đầu tư quốc tế vào Việt Nam. Ngược lại, các startup trong nước cũng có thêm điều kiện mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.

Với một startup, có ba vấn đề được quan tâm nhất khi tham gia hệ sinh thái tài chính quốc tế là hành lang pháp lý, kết nối và quảng bá. Các startup thường phát triển những mô hình kinh doanh mới, vì vậy một khung pháp lý rõ ràng sẽ quyết định doanh nghiệp có thể thử nghiệm, triển khai và thương mại hóa sản phẩm đến đâu.

"Với startup, việc nâng cao độ nhận diện và mở rộng độ phủ trên thị trường cũng rất quan trọng. Tôi kỳ vọng VIFC sẽ giúp các startup nâng tầm và hòa nhập tốt hơn vào sân chơi quốc tế", anh Quốc Anh chia sẻ.

Nếu startup quan tâm đến pháp lý và khả năng tiếp cận vốn, doanh nghiệp xuất khẩu lại nhìn VIFC từ một bài toán khác: dòng tiền và thanh toán xuyên biên giới.

Ông Bill Nguyễn, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty TNHH Cainver, một doanh nghiệp xuất khẩu tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, nhiều doanh nghiệp đang quan tâm đến mô hình VIFC. Hoạt động xuất khẩu thường phát sinh nhiều nghiệp vụ thanh toán phức tạp như thanh toán ba bên, chuyển khẩu hoặc những giao dịch cần giải trình theo quy chuẩn thanh toán quốc tế.

"Các ngân hàng truyền thống ở Việt Nam hỗ trợ rất tốt, nhưng có những nghiệp vụ cần phải giải trình theo đúng quy chuẩn của thanh toán quốc tế. Nếu VIFC được triển khai, đây sẽ là sự hỗ trợ rất tốt cho hoạt động xuất khẩu của những doanh nghiệp như chúng tôi", ông Bill Nguyễn nói.

Theo ông Bill Nguyễn, một thực tế hiện nay là một số giao dịch phục vụ thương mại quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đi qua các trung tâm tài chính trong khu vực như Singapore. Điều này khiến một phần dịch vụ tài chính và dòng tiền phát sinh từ hoạt động thương mại của doanh nghiệp Việt Nam được xử lý ở bên ngoài.

"Việt Nam không nhất thiết phải trở thành một "Singapore thứ hai". Thay vào đó, trung tâm tài chính cần tìm được lợi thế riêng. TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam có lợi thế về hệ thống cảng sông, cảng biển và hoạt động xuất nhập khẩu. Nếu kết nối được các lợi thế này với dịch vụ tài chính quốc tế, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ có thêm một hệ thống hỗ trợ ngay tại thị trường trong nước", ông Bill Nguyễn kỳ vọng.

Ghi nhận thực tế qua các sự kiện về xúc tiến đầu tư và phát triển VIFC cho thấy, sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp trong nước ngày càng rõ hơn. Không chỉ các doanh nghiệp tài chính, nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và các mô hình kinh doanh mới cũng bắt đầu tìm hiểu về cơ chế hoạt động của Trung tâm, nhất là khả năng tiếp cận nguồn vốn và các dịch vụ tài chính quốc tế.

Điều này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế ngày càng lớn để đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng. Với những dự án hạ tầng, sản xuất, logistics hay công nghệ có quy mô vốn lớn và thời gian thu hồi dài, nguồn vốn trong nước khó có thể đáp ứng tất cả nhu cầu. Vì vậy, việc mở thêm kênh huy động vốn, cùng các dịch vụ hỗ trợ đi kèm, đang trở thành một trong những vấn đề được doanh nghiệp quan tâm khi tìm hiểu về VIFC.

Đưa dòng vốn đến nền kinh tế thực

Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HOSE), với tỷ trọng vốn hóa hơn 94% thị trường (tính đến cuối tháng 10/2025), giữ vai trò trung tâm trong định hướng phát triển IFC Việt Nam. Ảnh: Hứa Chung/TTXVN

Sự quan tâm của doanh nghiệp diễn ra trong lúc VIFC đang chuyển từ giai đoạn xây dựng khuôn khổ sang từng bước vận hành trên thực tế. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, chủ trương xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế đã được xác lập xuyên suốt trong các Thông báo kết luận của Bộ Chính trị, Văn kiện Đại hội XIII, XIV và Kết luận số 18-KL/TW.

Đến nay, khung pháp lý riêng cho Trung tâm cơ bản đã hình thành với Nghị quyết số 222/2025/QH15, 9 nghị định hướng dẫn, Kế hoạch phát triển và Quy chế hoạt động. Cơ chế điều hành ở cấp quốc gia cũng đã được kiện toàn thông qua Hội đồng điều hành.

Ngày 11/8/2026, Cơ quan điều hành tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 01/QĐ-CQĐH về biểu mẫu đăng ký, công nhận thành viên và đăng ký doanh nghiệp. Hai địa phương đang tiếp tục chuẩn bị về tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất, đồng thời xúc tiến đầu tư và thu hút chuyên gia.

Mới đây, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị; trong đó, dành riêng Điều 24 quy định về "Cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam". Những bước chuẩn bị về thể chế và tổ chức đang tạo nền tảng để VIFC chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang vận hành thực chất. Tuy nhiên, với doanh nghiệp, điều được quan tâm hơn cả vẫn là các cơ chế này sẽ được chuyển thành những cơ hội về vốn, dịch vụ tài chính và thị trường như thế nào.

Theo ông Nguyễn Hữu Vũ Khoa, Tổng Thư ký Liên minh Kinh tế On-chain toàn cầu (GOE Alliance), VIFC có thể mang lại ba lợi ích lớn cho doanh nghiệp: tiếp cận nguồn vốn quốc tế, các chính sách hỗ trợ và cơ hội mở rộng hoạt động ra thị trường nước ngoài.

Thông qua các công cụ và cơ chế tài chính, doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm nguồn vốn và đối tác ở những thị trường mới, thay vì chỉ dựa vào thị trường trong nước. Khi đó, doanh nghiệp có thêm cơ hội mở rộng hoạt động và tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, để nguồn vốn từ bên ngoài thực sự đến được với doanh nghiệp trong nước, vẫn cần một cách thức kết nối rõ ràng.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết, Luật Phát triển đô thị đã mở một cầu nối pháp lý chính thức giữa thành viên VIFC-HCMC và các tổ chức trong nước có nhu cầu giao dịch, huy động vốn quốc tế. 

Theo đó, thành viên VIFC-HCMC có thể cung cấp các dịch vụ tài chính và dịch vụ hỗ trợ theo phạm vi được cấp phép cho các tổ chức trong nước để thực hiện giao dịch và thu hút vốn quốc tế, đồng thời vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và quản lý nợ công.

"Quy định này rất quan trọng. Nếu thành viên VIFC_HCMC chỉ giao dịch với nhau trong một vòng khép kín, Trung tâm rất dễ trở thành một "ốc đảo tài chính": có ưu đãi, có tên tuổi quốc tế nhưng ít tác động đến nền kinh tế. Khi doanh nghiệp và dự án trong nước có thể tiếp cận có kiểm soát với hệ sinh thái dịch vụ của VIFC-HCMC, Trung tâm mới thực sự trở thành cửa ngõ huy động vốn quốc tế", PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết.

Khi đó, một doanh nghiệp hoặc dự án đủ điều kiện không chỉ đi vay tiền. Họ có thể tiếp cận cả một chuỗi dịch vụ: tư vấn cấu trúc vốn, xếp hạng tín nhiệm, kiểm toán, tư vấn pháp lý, bảo lãnh phát hành, thu xếp khoản vay hợp vốn, quản trị ngoại hối, bảo hiểm, lưu ký, thanh toán và quản trị rủi ro. 

Những dịch vụ này đặc biệt cần thiết với các dự án lớn, cần vốn dài hạn hoặc phải huy động từ nhiều thị trường. Khi có đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ, doanh nghiệp không chỉ tìm được nguồn vốn mà còn có thể chuẩn bị, thực hiện và quản lý các giao dịch theo thông lệ quốc tế.

Với doanh nghiệp trong nước, VIFC được kỳ vọng không chỉ mở thêm một kênh huy động vốn, mà còn giúp tiếp cận các dịch vụ tài chính và thị trường quốc tế ngay tại sân nhà. Tuy nhiên, để dòng vốn quốc tế thực sự vào Việt Nam, nhà đầu tư đang nhìn nhận cơ hội tại VIFC ra sao, điều kiện nào sẽ quyết định việc đưa vốn vào Việt Nam và những lĩnh vực nào được đánh giá có tiềm năng? Đây sẽ là những vấn đề được nhìn từ phía các nhà đầu tư quốc tế khi VIFC bước vào giai đoạn vận hành.

Bài cuối: Đến cơ hội cho nhà đầu tư quốc tế