Xuất khẩu rau quả bứt tốc nhờ sầu riêng và các mặt hàng chủ lực
Xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong năm 2026 khi kim ngạch 8 tháng đầu năm đạt gần 5,87 tỷ USD, tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước. Với động lực từ sầu riêng cùng nhiều mặt hàng trái cây chủ lực khác, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội tiến gần mục tiêu 9,5-10 tỷ USD trong cả năm.
Sầu riêng, thanh long là những mặt hàng trái cây chủ lực của Việt Nam . Ảnh: VPG.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 1,3% so với tháng trước và tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ngành hàng này ghi nhận kim ngạch vượt mốc 1 tỷ USD.
Lũy kế 8 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt xấp xỉ 5,87 tỷ USD, tăng 21,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, ngành rau quả đã vượt mốc 5,8 tỷ USD sớm hơn một tháng so với năm 2025, cho thấy tốc độ tăng trưởng đang được cải thiện rõ rệt.
SẦU RIÊNG TIẾP TỤC GIỮ VAI TRÒ ĐẦU TÀU
Động lực lớn nhất thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu rau quả vẫn đến từ mặt hàng sầu riêng. Việc các vùng trồng trọng điểm tại Tây Nguyên như Đắk Lắk và Lâm Đồng bước vào giai đoạn thu hoạch rộ đã giúp nguồn cung dồi dào, đáp ứng nhu cầu của các thị trường nhập khẩu.
Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong 7 tháng đầu năm 2-26, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 1,77 tỷ USD, tăng 47,1% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm gần 37% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước.
Không chỉ tăng trưởng về kim ngạch, ngành sầu riêng còn ghi nhận sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô sản xuất. Đến cuối năm 2025, diện tích trồng sầu riêng cả nước đạt khoảng 195.000 ha, gần gấp ba lần so với năm 2020. Sản lượng tăng từ khoảng 600.000 tấn năm 2020 lên 1,8 triệu tấn năm 2025 và dự kiến vượt 2 triệu tấn trong năm 2026.
Đáng chú ý, trong chuyến công tác tại Trung Quốc hồi tháng 8/2026, đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Kết quả đánh giá cho thấy 401 vùng trồng và 166 cơ sở đóng gói của Việt Nam đã được phía Trung Quốc phê duyệt, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai thí điểm hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, cho phép người mua kiểm tra thông tin sản phẩm thông qua mã xác thực trên tem nhãn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch và khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Ngoài sầu riêng, nhiều loại trái cây và sản phẩm rau quả khác cũng ghi nhận kết quả khả quan. Dừa hiện là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ hai với kim ngạch đạt 367,4 triệu USD trong 7 tháng, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam hiện có khoảng 200.000 ha dừa với sản lượng khoảng 2 triệu tấn mỗi năm. Đáng chú ý, khoảng một phần ba diện tích đã đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Hoa Kỳ và châu Âu.
Hạt dẻ cười đạt 322,8 triệu USD trong 7 tháng, tăng tới 111%; thanh long đạt 321,9 triệu USD; xoài đạt 265 triệu USD; chuối đạt 257,1 triệu USD; chanh leo đạt 186,8 triệu USD, tăng 25,6%; mít đạt 164,3 triệu USD, tăng 12%; hạnh nhân đạt 102,7 triệu USD và ớt đạt 84,4 triệu USD.
Các mặt hàng như dừa, chanh leo, mít, ớt, dứa và bưởi tiếp tục tận dụng tốt lợi thế nguồn cung trong nước cũng như nhu cầu gia tăng từ các thị trường nhập khẩu để mở rộng xuất khẩu. Đáng chú ý, chanh leo đang ngày càng khẳng định vị thế tại thị trường châu Âu khi chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu rau quả xuất khẩu sang khu vực này.
KỲ VỌNG BỨT PHÁ TRONG 4 THÁNG CUỐI NĂM
Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ rau quả lớn nhất của Việt Nam. Theo số liệu từ Hải quan, trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt hơn 2,8 tỷ USD, tăng 33,1% so với cùng kỳ năm trước và chiếm gần 59% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.
Hoa Kỳ là thị trường lớn thứ hai với kim ngạch 361,1 triệu USD, tăng 14,4%. Tiếp theo là Hàn Quốc đạt 201,4 triệu USD và Nhật Bản đạt 147,5 triệu USD, lần lượt tăng 9,6% và 4%.
Ngoài các thị trường truyền thống, xuất khẩu rau quả sang Hà Lan, Malaysia, Đức, Nga và Canada cũng duy trì mức tăng trưởng hai con số. Trong khi đó, xuất khẩu sang Thái Lan và UAE giảm so với cùng kỳ năm trước.
Một tín hiệu tích cực khác là việc Ấn Độ chính thức mở cửa thị trường đối với sầu riêng tươi của Việt Nam từ giữa tháng 7/2026. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới, giúp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu rau quả nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những tháng cuối năm, tạo nền tảng để toàn ngành hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch khoảng 9,5-10 tỷ USD trong năm 2026.
Nhóm sản phẩm chế biến như rau quả sấy khô, cấp đông (IQF) và nước ép tiếp tục giữ tỷ trọng trên 30% tổng kim ngạch xuất khẩu nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào và khả năng gia tăng giá trị sản phẩm.
(Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam)
Từ tháng 9 đến tháng 10 là thời điểm sầu riêng Tây Nguyên bước vào chính vụ thu hoạch. Trong khi đó, nguồn cung sầu riêng từ Thái Lan giảm mạnh do vụ thu hoạch đã kết thúc, tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho sản phẩm của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Các chuyên gia dự báo riêng sầu riêng có thể đóng góp từ 1,2-1,5 tỷ USD, thậm chí cao hơn trong 4 tháng cuối năm nếu điều kiện thị trường thuận lợi.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ, nhu cầu tiêu thụ rau quả phục vụ các dịp lễ lớn như Tết Trung Thu, Giáng sinh và Tết Nguyên đán tại Trung Quốc cùng các nước Đông Bắc Á cũng sẽ gia tăng mạnh. Đây là cơ hội cho nhiều mặt hàng chủ lực như thanh long, dừa tươi, bưởi, xoài và chanh leo mở rộng thị phần.
Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng bền vững, ngành rau quả cần tiếp tục kiểm soát chặt chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc của các thị trường nhập khẩu.