Vĩnh Long khẳng định vị thế trung tâm năng lượng tái tạo vùng Tây Nam Bộ

Tăng tốc các dự án trọng điểm

Theo phân bổ quy hoạch đến năm 2030, Vĩnh Long phát triển 4.178,8 MW điện gió trên bờ và gần bờ; giai đoạn 2030–2035 được phân bổ tăng thêm 788 MW điện gió gần bờ. Hai đề xuất điện gió ngoài khơi Nam Bộ 2 và Nam Bộ 3, có tổng công suất 1.000 MW, đang được Bộ Tài chính tổ chức lấy ý kiến thẩm định chủ trương đầu tư theo quy định.

Hiện toàn tỉnh có 15 nhà máy điện gió với tổng công suất 650 MW, gồm 13 dự án vận hành toàn phần và hai dự án vận hành một phần. Bên cạnh đó, hai dự án điện mặt trời đang vận hành là Trung Nam, công suất 140 MW, và VNECO Vĩnh Long, công suất 49,5 MW. Các nguồn điện mặt trời, điện rác và điện sinh khối cũng góp phần đa dạng hóa hệ sinh thái năng lượng xanh.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu phát biểu tại buổi làm việc với Đoàn công tác Bộ Công thương về thực hiện phát triển công nghiệp, năng lượng và trao đổi các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu, công nghiệp và năng lượng là hai lĩnh vực trụ cột, có vai trò dẫn dắt, tạo đột phá để tỉnh thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, phấn đấu đạt mức tăng trưởng hai con số.

Vĩnh Long có nhiều lợi thế về khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển, logistics, vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản và dừa, cùng tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo. Đây là nền tảng để tỉnh phát triển công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, hướng tới trở thành trung tâm năng lượng của vùng và cả nước.

Tỉnh ưu tiên thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, sử dụng tài nguyên hiệu quả, phát thải thấp và có khả năng liên kết, lan tỏa; đồng thời tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, giải phóng mặt bằng, hạ tầng, nguồn nhân lực, công nghiệp hỗ trợ và thủ tục đầu tư.

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn cho biết, địa phương đang từng bước hình thành không gian kinh tế biển gắn với công nghiệp năng lượng, hạ tầng truyền tải và dịch vụ logistics, tạo nền tảng thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và nâng cao giá trị kinh tế địa phương. Tỉnh đang phân loại các dự án theo tiến độ và mục tiêu vận hành thương mại (COD), tập trung tháo gỡ khó khăn để sớm đưa công trình vào khai thác.

Bên cạnh 15 nhà máy điện gió đã vận hành thương mại, tỉnh có 22 dự án được cấp chủ trương đầu tư, đang triển khai các thủ tục pháp lý, đầu tư và xây dựng, với tổng công suất 1.813 MW. Trong giai đoạn 2026–2030, có 17 dự án với tổng công suất 1.833 MW đã được doanh nghiệp đề xuất và đang khảo sát.

Dự kiến từ nay đến cuối năm 2026, tỉnh tiếp tục cấp chủ trương đầu tư cho 5 dự án điện gió gần bờ, tổng công suất 575 MW. Giai đoạn 2031–2035 có 5 dự án với tổng công suất 788 MW đã được doanh nghiệp đề xuất, đang khảo sát. Ngoài ra, tỉnh dự kiến tiếp nhận 1.000 MW điện gió ngoài khơi đấu nối tiếp bờ.

Với đường bờ biển dài, Vĩnh Long có tiềm năng lớn phát triển điện gió ven biển và ngoài khơi.

Theo Giám đốc Sở Công Thương, Vĩnh Long đang nghiên cứu Đề án “Phát triển tỉnh thành trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của vùng và cả nước đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”. Đề án nhằm cụ thể hóa các quy hoạch quốc gia, quy hoạch không gian biển, quy hoạch vùng ĐBSCL và quy hoạch tỉnh; đồng thời kết nối nguồn điện, lưới điện, hệ thống lưu trữ, cảng biển, logistics và thị trường tiêu thụ.

Các lĩnh vực được định hướng phát triển gồm điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối, điện rác, hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), hydrogen xanh, amoniac xanh, trung tâm dữ liệu sử dụng năng lượng xanh, công nghiệp năng lượng và dịch vụ kỹ thuật. Đây là hướng đi nhằm hình thành hệ sinh thái năng lượng đồng bộ, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng xuất khẩu năng lượng trong tương lai.

Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực

Vĩnh Long đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, đất bãi bồi, đất rừng và đường dây đấu nối cho 4 dự án điện gió, tổng công suất 254 MW, gồm VPL Bến Tre giai đoạn 2 (30 MW), V1-3 giai đoạn 2 (48 MW), V1-5 và V1-6 giai đoạn 2 (80 MW), Thăng Long (96 MW).

Với mục tiêu vận hành trong năm 2027, tỉnh Vĩnh Long có các dự án điện gió gồm Thạnh Hải 2, 3, 4; V1-2 mở rộng; Bảo Thạnh; Đông Thành 1 và Đông Hải 3. Nhóm dự án dự kiến vận hành năm 2028 gồm: Hải Phong I và II, Thạnh Phú, Đông Thành 2 và Nexif Energy.

Dù có tiềm năng phát triển lớn, Vĩnh Long vẫn đối mặt với những khó khăn về cơ chế, thủ tục và không gian biển. Trước thực tế này, tỉnh tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương và cơ quan Trung ương nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên biển, đồng thời bảo đảm tiến độ đầu tư và tính đồng bộ của hệ thống điện.

Từ thực tế tại địa phương, Sở Công Thương đang phối hợp với các sở, ngành và chủ đầu tư tham mưu UBND tỉnh Vĩnh Long tháo gỡ vướng mắc, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải tỏa công suất và đưa các dự án vào vận hành thương mại.

Việc hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, minh bạch và khả thi sẽ góp phần khơi thông nguồn lực đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo, hạn chế đầu tư trùng lặp, tạo động lực phát triển công nghiệp xanh, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội bền vững.

Vĩnh Long xác định phát triển kinh tế biển và năng lượng sạch là động lực thúc đẩy kinh tế xanh, tăng trưởng bền vững.

Tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Bộ Công Thương cập nhật năm vận hành, vị trí, tên gọi, công suất và phương án đấu nối các dự án theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và kế hoạch thực hiện; ưu tiên xem xét hồ sơ đấu nối của Nhà máy điện gió Đông Hải 3 và Thạnh Phú 1/Marshal. EVN, EVNNPT, EVNSPC và các đơn vị liên quan được đề nghị thống nhất kế hoạch phát triển nguồn và lưới điện đến năm 2030, xác định rõ vốn đầu tư, mặt bằng và tiến độ các công trình 220 kV, 110 kV để giải tỏa công suất các dự án điện gió.