Vinh quang thuộc về những người đang nằm lại (Bài 2: Hành trình trở lại chiến trường xưa tìm hài cốt đồng đội)
Đau đáu, day dứt khi mình được trở về lành lặn còn đồng đội nằm lại nơi chiến trường, cựu chiến binh Trần Văn Phúc đã nhiều đêm mất ngủ, trong lòng canh cánh nỗi lo 'làm sao để đưa hài cốt đồng đội về quê nhà'. Nỗi day dứt ấy đã thôi thúc ông nhiều lần hành quân về chiến trường xưa, phác họa lại bản đồ trong trí nhớ và góp phần tìm kiếm 14 hài cốt liệt sĩ.
Cựu chiến binh Trần Văn Phúc kể về trận chiến đấu ở địa đạo 174, nơi có nhiều đồng đội hy sinh.
Vào sinh ra tử với đồng đội nơi chiến trường
Căn nhà cấp 4 của cựu chiến binh Trần Văn Phúc (1956, trú tại phường Vinh Lộc, Nghệ An) những ngày tháng 7-2026 bỗng rộn ràng hơn hẳn. Nhắc đến những năm tháng tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Nam và hành trình đi tìm hài cốt đồng đội, cảm xúc của ông vẫn vẹn nguyên như ngày đầu.
Ông kể, năm đang học lớp 9, cân nặng chỉ vỏn vẹn 41kg nhưng mang trong mình khát vọng của tuổi 17 muốn sớm vào bộ đội để góp sức kết thúc chiến tranh. Dù chưa đủ tuổi, không đủ chiều cao, cân nặng, ông vẫn quyết tâm khai tăng tuổi, ăn thật no trước ngày khám tuyển để đủ điều kiện nhập ngũ.
Tháng 4-1974, Trần Văn Phúc lên đường nhập ngũ. Sau huấn luyện, ông được biên chế vào Trung đoàn 141, Sư đoàn 3 Sao Vàng, Quân khu 5, rồi tăng cường cho Tiểu đoàn 8 làm nhiệm vụ giữ các điểm quân ta vừa chiếm được.Rạng sáng 2-1-1975, địch mở cuộc tiến công quy mô lớn nhằm đánh chiếm cao điểm 174. Pháo binh và máy bay liên tục oanh kích khiến quân ta tổn thất nặng. Hai cửa địa đạo lần lượt bị đánh sập, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh, bị thương và mắc kẹt bên trong. Trung đoàn nhiều lần tổ chức phản công nhưng không thành. Đến ngày thứ sáu không còn liên lạc được với lực lượng trong địa đạo, đơn vị buộc phải rút lui. "Trong trận đánh đó, tôi chịu ơn cứu mạng của hai người đồng đội. Khi vừa rời căn hầm theo lệnh chỉ huy thì một quả pháo rơi trúng vị trí ấy. Sau này quay lại, chỉ còn một hố pháo sâu hoắm, không biết hai đồng đội của mình còn hay mất...", ông Phúc nghẹn ngào.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục rà phá bom mìn tại Hoài Ân, rồi tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Năm 1988, ông chuyển ngành, làm công nhân Công ty Vật liệu chất đốt Nghệ An và nghỉ hưu năm 2006 với chế độ thương binh 4/4.
Cựu chiến binh Trần Văn Phúc được UBND tỉnh Nghệ An trao tặng bằng khen về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Tìm đồng đội để lòng mình thanh thản
Gần 20 năm qua, cựu chiến binh Trần Văn Phúc vẫn miệt mài lần theo từng manh mối, góp phần tìm thấy 14 hài cốt liệt sĩ. Đối với ông, được trở về là điều may mắn, còn việc tìm đồng đội chỉ để lòng mình thanh thản, để các anh được trở về với gia đình.
Năm 2008, ông đến Sư đoàn 3 Sao Vàng tra cứu hồ sơ các liệt sĩ từng chiến đấu cùng mình. Cầm danh sách trên tay, ông không khỏi xót xa khi biết nhiều đồng đội hy sinh tại cao điểm 174 vẫn chưa tìm thấy hài cốt.Để tìm được manh mối, ông ghi chép từng địa chỉ quê quán, kiên trì liên hệ chính quyền địa phương và thân nhân các liệt sĩ. Phần lớn các anh hy sinh khi chưa lập gia đình, bố mẹ đã già yếu hoặc qua đời nên việc xác minh vô cùng khó khăn.
Tháng 5-2009, ông trở lại chiến trường Hoài Ân cùng thân nhân liệt sĩ Đỗ Công Phan và Đỗ Văn Bản, mang theo tấm bản đồ do chính mình phác họa từ ký ức. "Hồi đó, trước khi vào trận đánh, anh Phan còn nửa thật nửa đùa sẽ gả em gái cho tôi sau ngày hòa bình. Chính chi tiết ấy đã giúp tôi xác minh đúng thân nhân liệt sĩ. Sau hơn hai ngày tìm kiếm, hai bộ hài cốt được phát hiện đúng vị trí căn hầm bị pháo đánh sập như trong trí nhớ", ông kể. Tiếp đó, năm 2010, ông phối hợp cùng địa phương và thân nhân tìm thấy hài cốt liệt sĩ Khương Đình Đại (quê Hải Dương cũ). Năm 2012, ông tiếp tục hỗ trợ tìm được thêm hai hài cốt liệt sĩ quê Nghệ An.
Day dứt vì nhiều đồng đội vẫn còn nằm lại ở địa đạo 174, năm 2024, ông gửi đơn đề nghị cơ quan quân sự và chính quyền hỗ trợ tổ chức tìm kiếm. Những thông tin ông cung cấp được đánh giá có giá trị. Tháng 4-2024, ông trực tiếp phối hợp cùng đội quy tập trở lại chiến trường xưa. Cao điểm 174 nay đã phủ kín rừng keo khiến việc xác định vị trí rất khó khăn. Khi đào đến độ sâu khoảng 50 cm, đội quy tập phát hiện một quả mìn. Đào sâu hơn, những mảnh xương, dây lưng, dép cao su lần lượt xuất hiện. Sau gần 20 ngày khai quật, 9 hài cốt liệt sĩ được đưa lên khỏi lòng đất.
Tất cả 9 hài cốt được lấy mẫu ADN để xác định danh tính trước khi an táng. Với những đóng góp trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ, ông Trần Văn Phúc vừa được Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An tặng bằng khen.
Người cựu chiến binh lặng đi rồi nói: "Bản thân tôi được trở về và có cuộc sống hòa bình như hôm nay là điều vô cùng may mắn. Nếu đồng đội vẫn còn nằm lại nơi chiến trường, chưa được trở về quê hương thì đó là điều tôi day dứt, không thể yên lòng cho đến khi nhắm mắt xuôi tay".
Tin nóng
Men theo bờ sông Đuống hiền hòa, tôi tìm đến ngôi nhà nhỏ của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nghị vào một ngày hè giữa tháng 7. Mẹ đã hiến dâng cho đất nước những gì quý báu nhất của đời mình, đó là 3 người con đã hy sinh anh dũng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ngoài những dãy núi đá vôi nổi tiếng, Ninh Bình quê Phương Oanh còn sở hữu những cánh rừng ngập nước xanh mát, nơi hội tụ vẻ đẹp hoang sơ, hệ sinh thái đa dạng và không gian yên bình hiếm có.
Trong quá trình khai quật các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính để thu nhận mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (Hà Tĩnh), lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện một tấm tăng còn lưu nhiều dòng chữ viết tay cùng hình vẽ bằng mực.
Con cá mè nặng 25kg vừa sa lưới ngư dân tại Biển Hồ (Gia Lai), thu hút sự chú ý của nhiều người dân.
Sở hữu đường bờ biển dài, hệ sinh thái thiên nhiên đa dạng cùng nền văn hóa giàu bản sắc, Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch nghỉ dưỡng siêu sang của thế giới.
Không chạy theo sự phô trương, Philippe Auguste lựa chọn chinh phục người đeo bằng giá trị bền vững trong thiết kế.
Tin mới
NSGN - An cư là một truyền thống lâu đời và đã được duy trì liên tục trong Phật giáo kể từ ngày Đức Phật còn tại thế.
Văn hóa là cội nguồn tạo nên bản sắc, còn du lịch là cầu nối đưa giá trị lan tỏa. Tại xã Mậu Duệ, nơi hội tụ kho tàng văn hóa của 15 dân tộc, cùng cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, quá trình gìn giữ di sản cộng đồng đang từng bước đưa văn hóa thành nguồn lực quan trọng, tạo động lực cho phát triển du lịch bền vững.
Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua, ký ức về người thầy liệt sĩ Trần Duy Thời đã quên mình vì học sinh vẫn sống nguyên vẹn trong trái tim bao thế hệ.
Ở xã Cẩm Bình (Hà Tĩnh) có hơn một nửa nhà văn hóa cộng đồng đang trưng bày những nông cụ, vật dụng có niên đại hàng trăm năm, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.
Nhằm tiếp nối truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc, nêu gương trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, tập thể Lãnh đạo và cán bộ, công nhân viên Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 vừa có các hoạt động đền ơn đáp nghĩa thiết thực, hướng về cội nguồn và chăm lo chu đáo cho người lao động là thân nhân gia đình chính sách nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ.
Đây là một trong những loại nước uống giải nhiệt ngày hè được ưa chuộng. Điều đặc biệt, khi kho thịt chỉ cần cho thêm chút nước này vào sẽ giúp món thịt kho mềm, màu đẹp hơn và có vị ngọt thanh tự nhiên vô cùng đưa cơm.
Mùa hè 2026, đến với Quảng Ninh, khách du lịch không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh quan tuyệt đẹp của Di sản thiên nhiên thế giới mà còn có cơ hội trải nghiệm đi thuyền ba vách trên vịnh Hạ Long.
Khu di tích lịch sử cách mạng Yên Trường là địa danh gắn liền với sự kiện đặc biệt: Hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa vào ngày 29/7/1930. Hiện nay, khu di tích không chỉ là nơi lưu giữ những hiện vật, hình ảnh gắn với một giai đoạn lịch sử hào hùng của quê hương mà còn như một 'cuốn sử sống' kể lại hành trình hình thành, trưởng thành và phát triển của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa.