Virus Nipah cực nguy hiểm: Bộ Y tế khuyến cáo gọt vỏ trái cây trước khi ăn

Một ổ dịch do virus Nipah vừa được ghi nhận tại bang Tây Bengal, Ấn Độ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan của một trong những mầm bệnh nguy hiểm nhất thế giới. Hai ca nhiễm là y tá làm việc tại 1 bệnh viện tư nhân.

Hai nhân viên y tế này cùng trực từ ngày 28 đến 30/12. Chỉ vài ngày sau, cả hai xuất hiện sốt cao và suy hô hấp. Đến ngày 4/1, tình trạng chuyển nặng, họ phải nhập khoa hồi sức tích cực. Một người đang trong tình trạng nguy kịch.

Điều tra ban đầu cho thấy nguồn lây nhiều khả năng là một bệnh nhân có triệu chứng hô hấp nặng nhập viện trước đó và đã tử vong mà chưa được xét nghiệm.

Ổ dịch buộc nhà chức trách triển khai khẩn cấp các biện pháp cách ly, truy vết và giám sát dịch tễ. Đến nay, 180 người đã được xét nghiệm, 20 trường hợp tiếp xúc nguy cơ cao bị cách ly.

Ấn Độ đã phải đối mặt với các đợt bùng phát virus Nipah rải rác trong những năm gần đây. Nguồn: CK Thanseer/REUTERS.

Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ đã phát cảnh báo toàn quốc, yêu cầu các bang tăng cường giám sát, phát hiện sớm và triển khai biện pháp phòng ngừa nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan thêm.

Nipah là virus có nguồn gốc từ dơi ăn quả, từng gây nhiều đợt bùng phát rải rác tại Nam Á. Tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75%. Bệnh khởi phát bằng sốt, nôn, mệt mỏi, sau đó tiến triển nhanh sang suy hô hấp và viêm não. Đáng lo ngại, biến chứng thần kinh có thể xuất hiện nhiều tháng hoặc nhiều năm sau nhiễm.

Giới chuyên gia y tế đặc biệt cảnh giác vì đây là mầm bệnh hiếm gặp nhưng có độc lực cao, chưa có vắc xin và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Tình hình giám sát và nguy cơ tại Việt Nam

Sáng nay, 27/1, Bộ Y tế Việt Nam đã lên tiếng về việc này. Theo đó, virus Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia. Ca bệnh trên người được ghi nhận ở Bangladesh từ năm 2001 và sau đó tại Ấn Độ. WHO cho biết bệnh thường xuất hiện rải rác, quy mô nhỏ nhưng tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân nhập viện dao động từ 40 đến 75%. Virus Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A tại Việt Nam, là nhóm bệnh đặc biệt nguy hiểm.

Virus lây chủ yếu từ động vật sang người, nhất là dơi ăn quả, thông qua thực phẩm hoặc vật phẩm nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày.

Người nhiễm có thể xuất hiện đau đầu, đau cơ, nôn, đau họng, sau đó chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp. Diễn tiến nặng nhanh là đặc điểm khiến bệnh có nguy cơ tử vong cao.

Đến nay, 27/1, Việt Nam chưa phát hiện có ca mắc. Bộ Y tế đã chỉ đạo tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng khi có tình huống xảy ra, đồng thời phối hợp với WHO và các quốc gia để cập nhật diễn biến dịch.

Khuyến cáo phòng bệnh từ Bộ Y tế

Để chủ động phòng chống, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch nếu không cần thiết. Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 14 ngày. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, nôn, đau họng, chóng mặt, lú lẫn hoặc co giật cần liên hệ cơ sở y tế gần nhất và thông báo rõ yếu tố dịch tễ.

Người dân cần bảo đảm an toàn thực phẩm theo nguyên tắc ăn chín uống sôi, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không sử dụng trái cây có dấu vết bị động vật cắn, tránh uống các loại nhựa cây sống chưa qua chế biến.

Cần hạn chế tiếp xúc với dơi ăn quả và động vật có nguy cơ cao, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc động vật. Khi chăm sóc người nghi ngờ mắc bệnh phải sử dụng khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ, sau đó vệ sinh tay đúng cách.

Giới chuyên môn nhận định nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam hiện thấp nhưng không thể chủ quan trong bối cảnh giao lưu quốc tế lớn. Phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thay đổi hành vi phòng bệnh là yếu tố then chốt ngăn chặn một mầm bệnh có tỷ lệ tử vong thuộc nhóm cao nhất hiện nay.

Thanh Hằng