Virus Nipah gây tử vong nhanh, chuyên gia khuyến cáo

Dấu hiệu cảnh báo nguy kịch cần đi cấp cứu ngay

Theo PGS.TS Vũ Quốc Đạt – Giảng viên Bộ môn Truyền nhiễm Trường Đại học Y Hà Nội, Phó Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới và Can thiệp giảm hại, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, thành viên Nhóm Cố vấn chiến lược và kỹ thuật của WHO về các bệnh truyền nhiễm bị lãng quên cho biết, virus Nipah lây từ động vật sang người, vật chủ tự nhiên chủ yếu là dơi ăn quả. Trong đó, mọi người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với dơi, lợn nhiễm bệnh; ăn thực phẩm nhiễm virus; lây từ người sang người qua đường hô hấp.

Sau khi xâm nhập, virus không chỉ gây bệnh tại đường hô hấp mà còn có khả năng vượt qua hàng rào máu não, tấn công hệ thần kinh trung ương. Chính đặc điểm này khiến Nipah trở thành virus có độc lực cao.

Bên cạnh đó, cơ chế gây nguy hiểm của Nipah nằm ở khả năng gây tổn thương đa cơ quan, đặc biệt là não và phổi. Bệnh nhân có thể vừa viêm phổi nặng dẫn đến suy hô hấp, vừa viêm não gây rối loạn ý thức, co giật, hôn mê. Đây là hai tình trạng có thể đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.

Virus Nipah được đánh giá là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Ảnh minh họa

PGS.TS Vũ Quốc Đạt chia sẻ, thời gian ủ bệnh thường từ 1-2 hai tuần. Giai đoạn đầu, triệu chứng khá giống cúm, người bệnh có thể: sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ; ho, tức ngực, khó thở; đau đầu dữ dội, chóng mặt, rối loạn ý thức. Chính sự không đặc hiệu này khiến bệnh dễ bị bỏ qua và làm tăng nguy cơ chậm phát hiện, dẫn đến phát hiện muộn. Khi bệnh chuyển nặng, diễn biến có thể rất nhanh.

Đáng lưu ý, tại Việt Nam có nhiều virus lưu hành cùng lúc, nhất là thời điểm giao mùa. Dù không đặc hiệu cho Nipah, các biểu hiện sau là dấu hiệu nguy hiểm cần cấp cứu bao gồm: Lơ mơ, phản ứng chậm, không đi lại được; Thở nhanh, khó thở, tím tái, đau ngực nặng; Sốt cao kéo dài; Nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, xuất huyết tiêu hóa; Co giật, rối loạn ý thức, hôn mê

Đây là các dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bị nhiễm trùng nặng, suy hô hấp hoặc tổn thương thần kinh, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức

Những khuyến cáo phòng bệnh từ chuyên gia

PGS.TS Vũ Quốc Đạt cho biết, việc chẩn đoán đặc hiệu Nipah không thể thực hiện bằng các xét nghiệm thông thường sẵn có. Mẫu bệnh phẩm phải được gửi tới các phòng xét nghiệm tham chiếu của bệnh viện lớn hoặc viện vệ sinh dịch tễ.

Đối với Virus Nipah, cần xét nghiệm chẩn đoán tương tự giai đoạn đầu của COVID-19. Đồng thời, điều trị chủ yếu bằng cách thở oxy, thở máy, kiểm soát co giật, duy trì huyết áp, theo dõi sát biến chứng thần kinh. Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quyết định giảm nguy cơ tử vong.

Để phòng, chống bệnh virus Nipah, chuyên gia khuyến cáo người dân cần:

- Hạn chế tiếp xúc với dơi và động vật hoang dã

- Che chắn khu vực chăn nuôi, bảo vệ vật nuôi

- Ăn chín, uống sôi, không sử dụng thực phẩm có dấu vết động vật cắn

- Đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp hoặc khi chăm sóc người bệnh

- Nếu có tiền sử đi/đến vùng có dịch và xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, cần đi khám ngay

Đồng thời, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà khi có dấu hiệu nặng. Chủ quan coi là cúm thông thường và che giấu tiền sử đi lại hoặc tiếp xúc động vật.

“Nipah không phổ biến nhưng có tỷ lệ tử vong cao. Điều quan trọng là nhận diện sớm nguy cơ, đi khám kịp thời và tuân thủ khuyến cáo y tế là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe”, PGS.TS Vũ Quốc Đạt nhấn mạnh.

Xuân Quý