Vốn FDI giải ngân kỷ lục, tạo tiền đề củng cố động lực tăng trưởng

FDI vẫn tập trung vào các dự án đem lại giá trị gia tăng thực. Ảnh: Hoàng Anh

Kết quả tích cực

Năm 2025 đã trôi qua với những gam màu sáng tối đan xen của bức tranh kinh tế thế giới, khi lạm phát tại các thị trường lớn hạ nhiệt nhưng chưa thực sự ổn định, xung đột địa chính trị diễn biến khó lường.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm tựa an toàn và hấp dẫn đối với cộng đồng nhà đầu tư quốc tế. Số liệu từ Cục Thống kê cho biết, tổng vốn FDI thực hiện 2025 đạt hơn 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái, đây cũng là mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây.

Ngành công nghiệp chế biến – chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với tổng vốn thực hiện đạt 22,88 tỷ USD, chiếm 82,8%, cho thấy dòng vốn tiếp tục được triển khai mạnh mẽ tại các lĩnh vực đóng góp giá trị gia tăng thực cho nền kinh tế.

Tổng vốn đăng ký tiếp tục duy trì ở mức cao, đạt hơn hơn 38,4 tỷ USD và tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm vốn đăng ký mới, vốn điều chỉnh, góp vốn và mua cổ phần.

Đáng chú ý, vốn điều chỉnh nắm vai trò chủ đạo với 1.400 dự án đăng ký tăng vốn, quy mô hơn 14 tỷ USD. Đây là tín hiệu cho thấy cam kết lâu dài cũng như niềm tin của các nhà đầu tư hiện hữu vào triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam, bên cạnh các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp.

Không chỉ ghi nhận những con số tích cực, bức tranh FDI năm 2025 còn điểm thêm những gam màu sáng nhờ xu hướng đa dạng hóa đầu tư gắn với tiêu dùng nội địa và phát triển bền vững, có thể kể đến như dự án trung tâm thương mại tại Biên Hòa trị giá hơn 260 triệu USD của AEON Mall đến từ Nhật Bản hay dự án sản xuất ván tre tại Thanh Hóa quy mô 150 triệu USD đến từ nhà đầu tư Staboo, Thụy Sĩ.

Kết quả thu hút FDI năm 2025.

Theo nhận định của Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), dòng vốn FDI vào Việt Nam năm 2025 cũng như giai đoạn 2019 – 2025 cho thấy sức hấp dẫn ổn định trước những biến động lớn và xu thế tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao để tạo bước đột phá, thoát bẫy thu nhập trung bình, việc duy trì lợi thế thu hút FDI là động lực quan trọng để cải thiện chất lượng tăng trưởng.

Nền tảng cho vốn FDI bứt phá 2026

Kết quả FDI tích cực nhưng xu hướng dòng vốn đầu tư giảm vào giai đoạn cuối năm 2025 đặt ra nhiều nghi vấn cho triển vọng thu hút FDI năm 2026.

Theo ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty Dữ liệu kinh tế tài chính (WiGroup), rủi ro tác động đến dòng vốn FDI năm 2025 là chênh lệch lãi suất và những thay đổi về chính trị trong nước.

Cả hai rủi ro này đều giảm thiểu đáng kể trong năm 2026, tạo cơ sở để thu hút vốn FDI phục hồi đà tăng trưởng, trên nền tảng những điều kiện thuận lợi sẵn có.

Đặc biệt, cam kết Net Zero vào năm 2050, một loạt chính sách liên quan đến kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon, tín dụng xanh đã và đang được ban hành, triển khai tiếp tục tạo thuận lợi cho dòng vốn đầu tư bền vững, đem lại lợi ích lan tỏa cho cả kinh tế, môi trường và xã hội.

Bối cảnh địa chính trị toàn cầu và cạnh tranh nước lớn được đánh giá là rủi ro nhưng cũng đem lại cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc lấp đầy nhu cầu xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu, thay thế cho Nga và Trung Quốc.

Điều này là động lực quan trọng để các nhà sản xuất lớn lựa chọn xây dựng cứ điểm tại Việt Nam, vừa tận dụng xu thế xuất khẩu, vừa hưởng lợi từ các hiệp định tự do thương mại Việt Nam đã ký kết.

Dù vậy, theo đánh giá của Ngân hàng HSBC, câu chuyện thuế quan Mỹ, hiện tượng hàng hóa “mượn” xuất xứ và diễn biến khó lường trong thuế quan lĩnh vực bán dẫn là những yếu tố đe dọa đến tiềm năng xuất khẩu và thu hút FDI Việt Nam năm 2026.

Trong bối cảnh này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Trường đại học Kinh tế TP.HCM đánh giá, Việt Nam cần xoay mũi chiến lược, không cần thiết phải thu hút FDI bằng mọi giá. Thay vào đó, cần tập trung vào chất lượng của FDI cũng như khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước, nâng cao hiệu quả ngành công nghiệp hỗ trợ và chuyển giao công nghệ.

Đây sẽ là yếu tố cần thiết để FDI tiếp tục là động lực quan trọng trong “cỗ xe tam mã” của tăng trưởng kinh tế Việt Nam, khi mục tiêu tăng trưởng hai con số đòi hỏi những giải pháp và động lực đột phá hơn rất nhiều.

Phạm Sơn