VPBank lãi tăng 68%, nợ nghi ngờ vọt 44,5%, rót 1.100 tỷ vào sàn tài sản mã hóa

Ngày 17/7/2026, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (HoSE: VPB) công bố báo cáo tài chính hợp nhất cho kỳ kế toán sáu tháng kết thúc ngày 30/6/2026. Tổng tài sản hợp nhất đạt 1.502.526 tỷ đồng, tăng 19,2% chỉ sau nửa năm. Lợi nhuận trước thuế sáu tháng đạt 18.880 tỷ đồng, tăng 68,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Bề mặt con số rất đẹp. Nhưng phần thuyết minh mở ra một bức tranh khác. Nợ xấu tăng thêm hơn 6.600 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh giảm gần một nửa, cho vay vượt xa tiền gửi và hơn 1.100 tỷ đồng chảy vào một sàn giao dịch tài sản mã hóa vừa thành hình.

Biểu đồ chứng khoán VPB ngày 31/7

Nợ nghi ngờ tăng gần một nửa chỉ sau sáu tháng

Thuyết minh 10.1 của báo cáo cho biết nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 tại ngày 30/6/2026 là 38.087 tỷ đồng, tăng 6.622 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương đương tăng 21%. Đó là phần dư nợ mà chính ngân hàng tự xếp vào diện có vấn đề về khả năng thu hồi.

Riêng nợ nhóm 4, tên gọi trong quy định là nợ nghi ngờ, tăng từ 10.880 tỷ đồng lên 15.718 tỷ đồng, tức tăng 44,5%. Nhóm 4 gồm các khoản vay quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày, mức phải trích dự phòng là 50% giá trị khoản vay. Nợ nhóm 3 tăng 10%, nợ nhóm 5 tăng 7%.

Bảng phân tích chất lượng nợ cho vay trong báo cáo tài chính hợp nhất VPBank quý II/2026

Cần nói cho công bằng, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vẫn giảm nhẹ, từ 3,33% xuống 3,28%. Lý do nằm ở mẫu số. Dư nợ cho vay phình từ 943.902 tỷ đồng lên 1.161.402 tỷ đồng, tăng 23% chỉ trong sáu tháng, nhanh hơn tốc độ tăng của nợ xấu.

Nhóm nợ cần chú ý, tức nhóm 2, cũng tăng 18,8% lên 36.760 tỷ đồng. Đó là lượng dư nợ đang đứng sát ranh giới chuyển thành nợ xấu trong các quý tới.

Bộ đệm chống đỡ mỏng đi so với quy mô rủi ro. Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng ở mức 21.395 tỷ đồng, tương đương 56,2% giá trị nợ xấu. Nói dễ hiểu, cứ 10 đồng nợ xấu ngân hàng mới để dành sẵn 5,6 đồng.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng sáu tháng lên 15.579 tỷ đồng, tăng 23,7%. Khoản chi đó chiếm 45,2% lãi thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng. Cũng trong kỳ, ngân hàng dùng 11.617 tỷ đồng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng.

Một con số nữa nằm ngoài bảng cân đối kế toán. Thuyết minh 41.2 ghi nhận nợ khó đòi đã xử lý đang trong thời gian theo dõi là 134.485 tỷ đồng, tăng 15,2% sau sáu tháng và bằng 11,6% dư nợ nội bảng.

Khoản lãi, phí phải thu, tức phần lãi đã hạch toán vào doanh thu nhưng chưa thu được tiền, tăng 51,5% lên 21.639 tỷ đồng. Riêng lãi phải thu từ tín dụng tăng 55,5%, cao hơn nhiều tốc độ tăng 23% của dư nợ.

Cho vay vượt xa tiền gửi, thanh khoản ngắn hạn thiếu hụt

Tiền gửi khách hàng đạt 732.887 tỷ đồng, tăng 16,7%, chậm hơn tốc độ tăng 23% của dư nợ cho vay. Tỷ lệ dư nợ trên tiền gửi khách hàng theo đó lên 158,5%, cao hơn mức 150,3% hồi đầu năm.

Ngân hàng bù phần thiếu hụt bằng vốn thị trường. Vay các tổ chức tín dụng khác lên 198.560 tỷ đồng, tăng 28,6%. Phát hành giấy tờ có giá lên 168.944 tỷ đồng, tăng 57,7%. Đó là nguồn vốn đắt hơn và kém ổn định hơn tiền gửi dân cư.

Chi phí lãi sáu tháng vọt 75,4% lên 32.982 tỷ đồng, trong khi thu nhập lãi chỉ tăng 48,8%. Tiền gửi không kỳ hạn, nguồn vốn rẻ nhất, lùi còn 11,49% tổng tiền gửi khách hàng, so với 13,65% cuối năm 2025.

Bảng thanh khoản tại thuyết minh 44.2 cho thấy chênh lệch ròng giữa tài sản và nợ phải trả âm 18.854 tỷ đồng ở kỳ hạn dưới một tháng, âm 68.563 tỷ đồng ở kỳ hạn một đến ba tháng và âm 87.045 tỷ đồng ở kỳ hạn ba đến mười hai tháng. Cộng lại, ngân hàng thiếu hụt hơn 174.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn dưới một năm.

Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh sáu tháng còn 12.064 tỷ đồng, giảm 48,3% so với mức 23.354 tỷ đồng cùng kỳ. Vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản lùi từ 14,31% xuống 12,73%, cho thấy đòn bẩy dày thêm.

Cơ cấu cho vay tiếp tục dồn về bất động sản. Dư nợ kinh doanh bất động sản đạt 295.771 tỷ đồng, chiếm 25,47% tổng dư nợ và tăng 42,6% sau sáu tháng. Cộng thêm xây dựng cùng cho vay cá nhân mua nhà, nhận quyền sử dụng đất, nhóm liên quan tới bất động sản chiếm 43% dư nợ.

Hoạt động ngoại hối chuyển từ lãi 213 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 1.267 tỷ đồng. Lãi thuần từ mua bán chứng khoán kinh doanh giảm 45,6%, còn 278 tỷ đồng.

Hơn 1.100 tỷ đồng đặt vào sàn tài sản mã hóa

Điểm đáng chú ý nhất với lĩnh vực công nghệ nằm ở thuyết minh 14. Khoản góp vốn vào Công ty Cổ phần sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng, tên viết tắt CAEX, tăng từ 2,75 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 1.100 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, trong khi tỷ lệ sở hữu giữ nguyên 11%.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ xác nhận ngân hàng chi 1.130 tỷ đồng góp vốn vào các đơn vị khác trong kỳ, so với con số bằng không cùng kỳ. Tổng giá trị góp vốn, đầu tư dài hạn tăng gấp 6,9 lần, lên 1.322 tỷ đồng.

Vốn góp của VPBank tại sàn giao dịch tài sản mã hóa CAEX nhảy từ 2,75 tỷ đồng lên 1.100 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ sở hữu giữ nguyên 11%.

Tỷ lệ 11% nằm dưới mức chi phối nên CAEX không thuộc phạm vi hợp nhất. Cổ phiếu CAEX cũng chưa niêm yết, chưa có giá thị trường tham chiếu. Thuyết minh 4.10 nêu rõ nếu bên nhận vốn góp không lập báo cáo tài chính riêng cùng thời điểm ngân hàng trích lập dự phòng thì ngân hàng không trích lập dự phòng cho khoản đầu tư đó.

Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam mới vận hành theo cơ chế thí điểm nêu tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về cách xác định giá trị hợp lý cho phần vốn góp tại lĩnh vực còn thí điểm. Một khoản tiền nghìn tỷ đặt vào đó mang rủi ro khó lượng hóa cho cổ đông.

Để dễ hình dung, chi phí công nghệ thông tin sáu tháng của VPBank là 658 tỷ đồng, chiếm 7,37% chi phí hoạt động. Số tiền rót vào CAEX gấp 1,67 lần khoản chi cho công nghệ của cả nửa năm.

Ngân hàng còn góp 32,97 tỷ đồng vào Công ty Cổ phần Quản lý quỹ Pavo Capital, tỷ lệ 11%.

Một chi tiết khác cần lưu ý khi đọc con số hợp nhất. Ngân hàng sở hữu 100% Ngân hàng thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng, tức GPBank, vốn điều lệ ghi nhận 0 đồng. Theo điểm c khoản 1 Điều 185 Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15, báo cáo hợp nhất không bao gồm GPBank. Bức tranh sáu tháng vì thế chưa gồm phần việc tại ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc.

Ở chiều người lao động, tổng số nhân viên tăng lên 29.613 người. Thu nhập bình quân tháng lùi 4,9%, từ 32,03 triệu đồng xuống 30,46 triệu đồng, trong khi lợi nhuận trước thuế tăng 68,1%. Tổng chi phí cho nhân viên chỉ nhích 1,3%.

Toàn bộ số liệu nêu trên lấy từ báo cáo tài chính hợp nhất do chính VPBank lập và công bố ngày 17/7/2026. Tạp chí Điện tử và Ứng dụng sẽ tiếp tục liên hệ với ngân hàng để làm rõ chất lượng nợ và cơ sở định giá khoản góp vốn vào CAEX.