Nợ xấu MB tăng gần 27%, dòng tiền kinh doanh âm 53.202 tỷ đồng

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (HoSE: MBB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 kèm văn bản số 906/MB-HĐQT ngày 30/7/2026 do Chủ tịch Hội đồng quản trị Lưu Trung Thái ký. Bộ báo cáo lập ngày 20/7/2026, có chữ ký của Tổng Giám đốc Phạm Như Ánh và chưa qua kiểm toán.

Sáu tháng đầu năm, MB đạt 20.188 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 27,06% so với cùng kỳ. Riêng quý II, lợi nhuận trước thuế đạt 10.560 tỷ đồng, tăng 40,74%. Lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu lên 1.955 đồng, so với 1.545 đồng của nửa đầu năm 2025.

Với một ngân hàng lấy chuyển đổi số làm trục tăng trưởng, các chỉ số nằm phía sau con số lợi nhuận mới cho thấy nền tảng thực sự. Và phần còn lại của báo cáo phác ra một bức tranh khác hẳn.

Nợ xấu MB tăng nhanh gấp đôi tốc độ mở rộng cho vay

Tại ngày 30/6/2026, tổng dư nợ cho vay khách hàng hợp nhất đạt 1.227.554 tỷ đồng, tăng 13,24% so với cuối năm 2025. Cùng thời gian, tổng nợ xấu MB gồm nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 tăng từ 14.027 tỷ đồng lên 17.797 tỷ đồng, tương ứng 26,87%, tức nhanh gấp đôi tốc độ mở rộng cho vay.

Tỷ lệ nợ xấu MB vì thế nhích từ 1,29% lên 1,45%. Nặng nhất là nhóm 5, nhóm nợ có khả năng mất vốn, tăng 36,22% lên 8.747 tỷ đồng. Nợ nhóm 3 tăng 41,08% lên 4.622 tỷ đồng. Riêng nhóm 4 gần như đi ngang với mức tăng 2,26%. Như vậy hai trong ba nhóm cấu thành nợ xấu MB đều tăng trên 35%.

Bảng phân tích chất lượng nợ cho vay của MB tại ngày 30/6/2026 với nợ nhóm 5 đạt 8.747 tỷ đồng

Nợ nhóm 2, nhóm nợ cần chú ý và thường là nguồn bổ sung cho nợ xấu ở các quý sau, tăng 17,43% lên 11.990 tỷ đồng. Cộng cả nhóm 2, tổng dư nợ có vấn đề gồm nợ xấu và nợ cần chú ý đạt 29.787 tỷ đồng, chiếm 2,43% dư nợ.

Mức tăng nợ xấu MB nêu trên xuất hiện sau khi ngân hàng đã dùng 4.185 tỷ đồng quỹ dự phòng để xử lý, tức đưa các khoản nợ ra khỏi bảng cân đối. Nếu cộng phần đã xử lý trở lại, quy mô nợ xấu phát sinh mới trong sáu tháng lên gần 21.982 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,78% dư nợ. Nói cách khác, tốc độ hình thành nợ xấu thực tế cao hơn hẳn con số 1,45% trên báo cáo.

Trong khi nợ xấu MB tăng gần 27%, chi phí dự phòng rủi ro sáu tháng lại giảm nhẹ 0,91%, còn 7.702 tỷ đồng. Riêng quý II, khoản chi đó giảm 11,26%. Chính MB thừa nhận trong phần giải trình biến động lợi nhuận rằng việc giảm chi phí dự phòng đã đóng góp 539 tỷ đồng vào mức tăng lợi nhuận sau thuế quý II.

Hệ quả, tỷ lệ quỹ dự phòng so với nợ xấu MB giảm từ 93,75% xuống 93,63%. Một chỉ báo khác cũng cần theo dõi là khoản lãi và phí phải thu, tức phần lãi đã ghi vào thu nhập nhưng chưa thu tiền về, tăng 22,92% lên 16.654 tỷ đồng, nhanh hơn tốc độ tăng dư nợ.

Bảng phân tích thanh khoản trong thuyết minh cho thấy dư nợ cho vay và mua nợ đã quá hạn lên tới 28.811 tỷ đồng. Con số đó lớn hơn nhiều quy mô nợ xấu MB trên bảng phân loại, do gồm cả phần quá hạn dưới 90 ngày.

Ngân hàng số chưa giữ nổi dòng tiền giá rẻ

Biểu đồ chứng khoán MBB ngày 31/7

MB nhiều năm dẫn đầu về tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn, thường gọi tắt là CASA, chỉ số phản ánh trực tiếp hiệu quả của nền tảng ngân hàng số và mức độ gắn bó của người dùng ứng dụng. Nửa đầu năm 2026, chỉ số đó đi lùi.

Tiền gửi không kỳ hạn giảm từ 339.353 tỷ đồng xuống 324.045 tỷ đồng, hụt hơn 15.300 tỷ đồng chỉ trong sáu tháng. Diễn biến đó đi cùng chiều với đà tăng của nợ xấu MB, cho thấy sức khỏe của cả hai đầu bảng cân đối cùng suy giảm. Tỷ trọng CASA trên tổng tiền gửi khách hàng rơi từ 36,83% xuống 33,62%, mất 3,21 điểm phần trăm.

Phần hụt đó buộc ngân hàng bù bằng vốn đắt hơn. Chứng chỉ tiền gửi tăng 32,05% lên 185.970 tỷ đồng với lãi suất công bố dao động từ 4,40% đến 11,18% một năm. Tổng giấy tờ có giá phát hành tăng 24,71% lên 233.504 tỷ đồng.

Vốn vay từ các tổ chức tín dụng khác tăng 53,72% lên 98.971 tỷ đồng. Trong khi đó, tiền gửi của khách hàng chỉ tăng 4,61%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 13,24% của dư nợ. Tỷ lệ dư nợ trên tiền gửi khách hàng vì vậy leo từ 117,65% lên 127,36%.

Chi phí lãi và các chi phí tương tự sáu tháng vọt lên 31.182 tỷ đồng, tăng 87,56% so với cùng kỳ, trong khi thu nhập lãi chỉ tăng 54,80%. Nói cách khác, mỗi đồng thu về từ cho vay đang phải chia lại cho người gửi tiền nhiều hơn hẳn năm trước.

Lợi nhuận dựa gần hết vào chênh lệch lãi suất

Sau khi trừ phần chi phí dự phòng dành cho nợ xấu, toàn bộ mức tăng lợi nhuận nửa đầu năm đến từ một nguồn duy nhất là thu nhập lãi thuần, đạt 31.807 tỷ đồng, tăng 32,17%. Các mảng còn lại đồng loạt đi xuống, kéo tổng thu nhập ngoài lãi giảm 28,77%, chỉ còn 6.058 tỷ đồng.

Lãi từ kinh doanh ngoại hối rơi 90,15%, còn 106 tỷ đồng. Lãi từ mua bán chứng khoán đầu tư gần như bốc hơi, giảm 99,72% và chỉ còn 3,6 tỷ đồng. Mua bán chứng khoán kinh doanh giảm 39,98%, hoạt động kinh doanh khác giảm 15,05%.

Riêng quý II, không một mảng ngoài lãi nào tăng trưởng. Ngay cả dịch vụ, trụ cột gắn với chuyển đổi số và bán chéo bảo hiểm, cũng giảm 5,74% so với cùng kỳ. Tỷ trọng thu nhập lãi thuần trong tổng thu nhập hoạt động vì thế vọt từ 73,89% lên 84,00%.

Cơ cấu cho vay cũng dịch chuyển theo hướng rủi ro hơn. Dư nợ kinh doanh bất động sản tăng 38,19% lên 167.468 tỷ đồng, nâng tỷ trọng từ 11,18% lên 13,64%. Cộng thêm nhóm hộ gia đình chiếm 22,50%, hai lĩnh vực gắn với nhà đất và tiêu dùng hộ gia đình đã chiếm hơn 36% dư nợ.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất MB sáu tháng đầu năm 2026 với dòng tiền kinh doanh âm 53.202 tỷ đồng

Danh mục giấy tờ có giá cũng nới rộng theo hướng khó định giá hơn. Chứng khoán nợ chưa niêm yết trong danh mục kinh doanh tăng gấp 2,27 lần, từ 3.161 tỷ đồng lên 7.171 tỷ đồng. Trái phiếu do tổ chức kinh tế trong nước phát hành đạt 24.372 tỷ đồng, lãi suất từ 6,00% đến 12,40% một năm.

Ngoài bảng cân đối, cam kết thư tín dụng tăng 28,97% lên 77.030 tỷ đồng, bảo lãnh khác tăng 9,54% lên 208.475 tỷ đồng. Khoản phải thu miễn truy đòi theo bộ chứng từ tăng gấp hơn hai lần, từ 8.046 tỷ đồng lên 16.176 tỷ đồng. Đây đều là nghĩa vụ có thể quay lại gây áp lực nợ xấu khi khách hàng mất khả năng thanh toán.

Điểm gai góc nhất nằm ở dòng tiền. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh sáu tháng âm 53.202 tỷ đồng, đảo chiều hoàn toàn so với mức dương 1.517 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ âm 51.910 tỷ đồng.

Kết quả, số dư tiền và tương đương tiền cuối kỳ còn 187.350 tỷ đồng, giảm 21,70% so với đầu năm. Tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước giảm từ 68.494 tỷ đồng xuống 27.417 tỷ đồng, tức bốc hơi gần 60% chỉ sau sáu tháng.

Bức tranh sáu tháng của MB vì vậy có hai lớp. Bề mặt là lợi nhuận cao kỷ lục và tài sản vượt 1,73 triệu tỷ đồng. Bên dưới là nợ xấu phình nhanh, tiền gửi giá rẻ hao hụt, thu ngoài lãi co lại và dòng tiền hoạt động âm nặng.