VSIP bồi đắp nền tảng hợp tác và đổi mới mô hình phát triển công nghiệp

Qua 30 năm hình thành và phát triển, Liên doanh Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP) đã trở thành biểu tượng sống động cho tình hữu nghị, hợp tác và đầu tư phát triển tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam và Singapore.

Một góc Khu công nghiệp VSIP 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HẠ LONG)

Một góc Khu công nghiệp VSIP 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HẠ LONG)

Quá trình hình thành và phát triển của VSIP ghi dấu một mô hình hợp tác kinh tế bền bỉ giữa Việt Nam và Singapore. Từ nền tảng hạ tầng khu công nghiệp, VSIP đang hướng đến hệ sinh thái kết nối sản xuất với nghiên cứu, đào tạo và dịch vụ, góp phần nâng cao chất lượng phát triển công nghiệp trong giai đoạn mới.

Giá trị của tầm nhìn hợp tác dài hạn

Năm 1996, Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (Khu công nghiệp VSIP) đầu tiên được hình thành tại Bình Dương. Dấu mốc này bắt nguồn từ tầm nhìn chiến lược và quyết tâm của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam và Singapore, với những đóng góp đặt nền móng của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và cố Thủ tướng Lý Quang Diệu.

Tập đoàn Becamex được giao liên doanh với liên minh các nhà đầu tư Singapore do Tập đoàn Sembcorp dẫn đầu triển khai mô hình Khu công nghiệp VSIP. Hợp tác giữa Tập đoàn Becamex và Tập đoàn Sembcorp đã kết nối năng lực phát triển hạ tầng trong nước với kinh nghiệm quản lý quốc tế. Trên nền tảng đó, VSIP từng bước phát triển mô hình công nghiệp gắn với đô thị và dịch vụ, mở rộng cách tiếp cận từ xây dựng nơi sản xuất đến tổ chức môi trường sống và làm việc.

Một góc Khu công nghiệp VSIP 1 tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HẠ LONG)

Một góc Khu công nghiệp VSIP 1 tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HẠ LONG)

Sau ba thập niên, VSIP hiện diện tại nhiều tỉnh, thành phố, thu hút hàng nghìn dự án đầu tư từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. VSIP đã thu hút tổng vốn đầu tư hơn 32 tỷ USD và tạo hơn 1 triệu việc làm trực tiếp, gián tiếp là những kết quả cho thấy sức lan tỏa của mô hình hợp tác hiệu quả này.

Quá trình phát triển đó gắn với sự hình thành các trung tâm sản xuất, hệ thống giao thông, đô thị và dịch vụ tại nhiều địa phương. Từ những vùng kinh tế trọng điểm như Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đến Quảng Trị, Huế, Hà Tĩnh, sự hiện diện của VSIP tạo thêm động lực thu hút đầu tư và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Một kinh nghiệm đáng chú ý là sự đồng hành giữa doanh nghiệp phát triển hạ tầng và chính quyền. Ngay từ giai đoạn đầu, với sự ủng hộ của Chính phủ và chính quyền tỉnh Bình Dương thời kỳ đó, VSIP đã thúc đẩy phương thức phối hợp giải quyết thủ tục đầu tư theo cơ chế “một cửa”, thông qua mô hình Ban Quản lý Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore.

Việc hỗ trợ nhà đầu tư theo hướng thuận lợi, rõ đầu mối góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục và củng cố niềm tin của doanh nghiệp. Giá trị của mô hình vì vậy còn nằm ở kinh nghiệm tổ chức thực hiện, ở khả năng phối hợp để biến điều kiện hạ tầng thành cơ hội phát triển.

Nâng chất lượng tăng trưởng từ tri thức và công nghệ

Trong bối cảnh công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số tác động sâu rộng đến sản xuất, lợi thế của khu công nghiệp cần được bổ sung bằng những năng lực mới. Nhà đầu tư ngày càng chú trọng nguồn nhân lực, năng lượng xanh, logistics, nghiên cứu và phát triển, cùng chất lượng môi trường sống.

Hạ tầng tại các Khu công nghiệp VSIP được đầu tư đồng bộ và hiện đại. (Ảnh: HẠ LONG)

Hạ tầng tại các Khu công nghiệp VSIP được đầu tư đồng bộ và hiện đại. (Ảnh: HẠ LONG)

Đối với VSIP, yêu cầu này đặt ra bước chuyển từ phát triển hạ tầng khu công nghiệp sang xây dựng hệ sinh thái có tính liên kết cao. Sản xuất cần được kết nối với hoạt động nghiên cứu, đào tạo và dịch vụ để tạo điều kiện nâng năng suất, tiếp nhận công nghệ và phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao.

Trong định hướng đó, bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, công nghệ số, vật liệu mới và tự động hóa được xác định là những lĩnh vực có tiềm năng. Đây là hướng phát triển đòi hỏi nền tảng tri thức và nhân lực phù hợp, bên cạnh điều kiện về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật.

Nền tảng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo đang từng bước được xây dựng thông qua các trung tâm sản xuất tiên tiến, phòng thí nghiệm, không gian nghiên cứu và hợp tác quốc tế. Có thể kể đến Trung tâm Sản xuất tiên tiến (AMC), Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) hợp tác với ARTC thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR), cùng hợp tác với Viện Fraunhofer ENAS của Đức trong phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo vi điện tử (MIC).

Trường đại học Quốc tế Miền Đông (EIU) tiếp tục được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để phát triển nguồn nhân lực, kết nối nhà trường với nghiên cứu và nhu cầu doanh nghiệp. Sự gắn kết giữa đào tạo và sản xuất là điều kiện để tri thức được đưa vào thực tiễn, đồng thời để những yêu cầu từ thực tiễn trở thành nội dung đào tạo và nghiên cứu.

Cùng với đó, các định hướng về logistics thông minh, năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và quản trị số cho thấy yêu cầu phát triển công nghiệp đang được nhìn nhận trong quan hệ với sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường. Các giải pháp hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng không cần được gắn với nhu cầu và khả năng thực hiện của doanh nghiệp.

Cùng kiến tạo giá trị phát triển bền vững

Trong giai đoạn mới, quan hệ giữa đơn vị phát triển hạ tầng và nhà đầu tư được định hướng theo chiều sâu hợp tác. Hai bên cùng tham gia giải quyết những vấn đề của sản xuất và phát triển bền vững, qua đó xây dựng lợi ích chung dài hạn.

Thỏa thuận hợp tác DPPA giữa VSIP và LEGO Manufacturing Việt Nam, gắn với cung cấp điện mặt trời mái nhà trực tiếp qua lưới điện riêng, là một thí dụ cho cách tiếp cận này. Từ nhu cầu cụ thể về năng lượng, sự hợp tác mở thêm nội dung đồng hành giữa nhà đầu tư và đơn vị phát triển hạ tầng công nghiệp.

Khu công nghiệp VSIP 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh thu hút nhiều dự án đầu tư lớn từ các tập đoàn đa quốc gia. (Ảnh: HẠ LONG)

Khu công nghiệp VSIP 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh thu hút nhiều dự án đầu tư lớn từ các tập đoàn đa quốc gia. (Ảnh: HẠ LONG)

Dự kiến đầu tháng 12/2026, Lễ kỷ niệm 30 năm Liên doanh Khu công nghiệp VSIP sẽ được tổ chức với chủ đề “VSIP 30 năm - Tiếp nối thành công, kiến tạo tương lai”. Đây là dịp nhìn lại hành trình hợp tác Việt Nam-Singapore, ghi nhận đóng góp của các thế hệ lãnh đạo, đối tác, doanh nghiệp và người lao động.

Từ dấu mốc năm 1996 đến tầm nhìn tương lai, yêu cầu VSIP đặt ra là tiếp tục phát huy giá trị hợp tác, đồng thời đổi mới cách tổ chức phát triển công nghiệp. Khi hạ tầng được kết nối với tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực, mô hình VSIP có thêm nền tảng để đóng góp vào xây dựng nền công nghiệp Việt Nam hiện đại, xanh và có sức cạnh tranh quốc tế.

HẠ LONG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/vsip-boi-dap-nen-tang-hop-tac-va-doi-moi-mo-hinh-phat-trien-cong-nghiep-post1003866.html