Vụ 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch: Khi doanh nghiệp nói 'vô can', trách nhiệm của ai?

Doanh nghiệp nói “vô can”, trách nhiệm của ai?

Việc 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị phát hiện trong kho Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long không chỉ là một vụ việc nghiêm trọng liên quan đến an toàn thực phẩm, mà còn đặt ra những vấn đề cần được xem xét. Trong bối cảnh doanh nghiệp khẳng định mình là “đơn vị bị liên đới”, việc các sản phẩm vẫn xuất hiện trên kệ hàng suốt nhiều tháng sau khi sự việc bị phát hiện khiến dư luận không khỏi lo lắng.

Trong công văn giải trình chính thức, Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long khẳng định mình không phải chủ thể trực tiếp vi phạm. Doanh nghiệp nêu rõ: “Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là đơn vị bị liên đới do tiếp nhận nguyên liệu trên cơ sở hồ sơ, chứng từ hợp pháp, đầy đủ và hợp lệ do bên bán cung cấp đã được các cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp theo quy định. Điều này đã được cơ quan chức năng của Nhà nước ghi nhận".

130 tấn thịt heo nhiễm bệnh dịch tả châu Phi được phát hiện tại Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long Ảnh: Facebook công ty

Công ty cho biết đã chủ động báo cáo ngay khi phát hiện sự việc vào tháng 9/2025, phối hợp đầy đủ trong suốt quá trình điều tra, đồng thời thực hiện nghiêm quyết định tiêu hủy theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Nhưng chính lập luận “đúng quy trình” ấy lại phơi bày một nghịch lý đáng lo ngại: nếu doanh nghiệp tiếp nhận nguyên liệu dựa trên giấy tờ hợp lệ, vậy hệ thống kiểm soát ở đâu khi 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch vẫn lọt qua các khâu quản lý, thậm chí có một phần đã được đưa vào chế biến?

Ở đây, câu chuyện không còn là doanh nghiệp đúng hay sai, mà là sự thất bại của cơ chế giám sát. Câu hỏi không còn nằm ở doanh nghiệp mà ở vai trò và trách nhiệm quản lý của cơ quan chức năng trước và sau khi sự cố xảy ra.

Khi doanh nghiệp được cho là “bị liên đới”, câu hỏi đặt ra là: vậy ai chịu trách nhiệm chính trong việc để một lượng nguyên liệu nhiễm bệnh lớn như vậy lọt qua các khâu kiểm tra?

Sản phẩm vẫn bán ra thị trường: Sự im lặng đáng lo ngại

Đáng chú ý hơn, dù sự việc đã xảy ra từ tháng 9/2025, đến đầu tháng 1/2026 mới được đưa ra công bố. Từ thời điểm đó đến nay, nhiều sản phẩm của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long vẫn được bày bán công khai.

Cụ thể, sáng 8/1, khảo sát tại các hệ thống bán lẻ lớn như Bách Hóa Xanh và Satra Foods cho thấy các sản phẩm của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long vẫn xuất hiện trên quầy hàng. Chiều cùng ngày, tại nhiều cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini ở quận Đống Đa (Hà Nội), các sản phẩm này vẫn được bán bình thường.

Điều này đặt ra câu hỏi, nếu sự cố đã được phát hiện, đã có điều tra, đã có tiêu hủy nguyên liệu vi phạm, vì sao cơ quan quản lý không có thông báo về việc thu hồi, kiểm tra hoặc cảnh báo người tiêu dùng? Không ít người tiêu dùng hoang mang vì các sản phẩm của công ty này vẫn lưu thông trên thị trường.

Chiều 8/1, theo khảo sát của phóng viên tại một số cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini khu vực Đống Đa, Hà Nội một số sản phẩm của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long vẫn được bày bán bình thường.

Để có câu trả lời về vấn đề này, phóng viên đã liên hệ với ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội. Sau khi nghe thông tin, ông Cảnh đề nghị phóng viên: “9h sáng mai (9/1) vào trụ sở tại Quang Trung, Hà Đông sẽ trả lời đầy đủ”.

Cách trả lời này cho thấy chậm trễ trong công tác quản lý. Khi một vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm đã được phát hiện và xử lý từ cơ quan điều tra thì việc thông tin kịp thời, kiểm tra lưu thông và định hướng dư luận là yêu cầu tối thiểu. Việc lùi thời điểm trả lời, dù có thể nhằm bảo đảm quy trình, cho thấy phản ứng của cơ quan quản lý chưa theo kịp diễn biến của sự việc, nhất là khi sản phẩm vẫn đang lưu thông trên thị trường.

Ngoài ra, sự chậm trễ này để lại khoảng trống đáng lo ngại về tính kịp thời của công tác quản lý, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng đang cần sự minh bạch và trấn an từ cơ quan chức năng.

Từ tháng 9/2025 đến nay đã 4 tháng trôi qua. Trong khoảng thời gian đó, không ai có thể trả lời chính xác đã có bao nhiêu sản phẩm được tiêu thụ, bao nhiêu người tiêu dùng đã sử dụng những sản phẩm liên quan và rủi ro sức khỏe được kiểm soát đến đâu. Sự im lặng của lực lượng quản lý thị trường trong bối cảnh này không còn là vấn đề thông tin, mà trở thành vấn đề trách nhiệm pháp lý.

Khi một vụ việc nghiêm trọng như vậy xảy ra, càng cần một phản ứng nhanh và minh bạch từ phía cơ quan quản lý để trấn an dư luận. Việc cơ quan quản lý thị trường không có phản ứng nhanh, chưa công bố thông tin rõ ràng và thiếu chủ động trong kiểm tra, thu hồi sản phẩm khi cần thiết, trong khi hàng hóa vẫn tiếp tục xuất hiện trên kệ hàng, khiến dư luận không khỏi băn khoăn. Thực trạng này không chỉ làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng mà còn đặt ra dấu hỏi về hiệu quả của cơ chế giám sát, quản lý của cơ quan chức năng.

Ánh Phương/VOV.VN