Vụ án hơn 4.000 chai thuốc trừ cỏ chứa chất cấm tại Gia Lai

Tang vật trong vụ án được Cơ quan CSĐT, Công an huyện Phú Thiện tạm giữ.

Thuốc BVTV vừa chứa chất cấm, vừa có dấu hiệu hàng giả

Hồ sơ sự việc cho thấy, tháng 11/2021, chủ một cơ sở kinh doanh thuốc BVTV tại tổ dân phố 11, thị trấn Phú Thiện, huyện Phú Thiện cũ (nay là xã Phú Thiện), tỉnh Gia Lai đặt hàng ông Đặng Duy Nam (SN 1979, ngụ tổ dân phố 11, xã Krông Pắc, Đắk Lắk) số lượng lớn thuốc BVTV. Hai bên thỏa thuận mua bán 297 thùng, giá 125.000/chai.

Theo lời khai, ông Nam là người cung cấp số tài khoản của bà Lâm Thị Hồng Thắm để bên mua chuyển tiền mua hàng. Ngày 5 và 6/11, bên mua chuyển 500 triệu đồng và được giao 218 thùng thuốc diệt cỏ tổng cộng 4.360 chai (mỗi thùng 20 chai, mỗi chai 900ml), gồm 84 thùng Kanup 480SL, 88 thùng Piup 480SL, 45 thùng Bravo 480SL, 1 thùng Lyphoxim 41SL. Thời điểm giao hàng, do bên mua không ở nhà nên số hàng này chưa được kiểm tra, chứa tạm tại kho.

Ngày 13/11, bên mua tiếp tục chuyển 240 triệu đồng vào số tài khoản đứng tên bà Thắm. Tuy nhiên sau đó kiểm tra 218 thùng thuốc đã giao, bên mua phát hiện thùng không nhãn mác, các chai thuốc có dấu hiệu chứa chất cấm Glyphosate nên yêu cầu ngưng giao số hàng còn lại; đề nghị bên bán phải cung cấp hóa đơn đỏ.

Cuối tháng 4/2022, một xe tải đến và tài xế nói lấy lại số hàng trên cho một người có tên Trần Thị Nhung, nhưng không trả lại tiền, nên bên mua không đồng ý cho bốc hàng đi. Tới thời điểm này, ông Nam cho biết số thuốc trên là hàng từ bà Nhung ở Đắk Lắk. Các bên gọi điện nhưng không thỏa thuận được việc trả tiền, trả hàng như thế nào, nên sự việc được trình báo công an.

Ngày 26/1/2023, Công an huyện Phú Thiện tạm giữ toàn bộ số hàng. Hơn 1 năm sau, ngày 4/6/2024, Công an huyện ra Thông báo kết luận giám định (KLGĐ) 234/TB-ĐTTH, nội dung ngày 21/5/2024, Viện Khoa học hình sự tại TP Đà Nẵng có bản KLGĐ 876/KL-KTHS xác định chất lỏng chứa trong tất cả các chai đều tìm thấy hoạt chất Glyphosate.

Về vấn đề này, ngày 21/8/2024, Sở NN&PTNN (nay là Sở NN&MT) Gia Lai có Văn bản 3112/SNNPTNT-TTr cho biết thuốc BVTV có chứa hoạt chất Glyphosate đã bị loại bỏ khỏi danh mục thuốc BVTV tại Việt Nam và cấm sử dụng hoàn toàn tại Việt Nam từ 1/7/2021; việc buôn bán và sử dụng thuốc BVTV có chứa hoạt chất Glyphosate sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, ngày 4/7/2024, Cơ quan CSĐT, Công an huyện Phú Thiện ra Quyết định 248/QĐ-ĐTTH không khởi tố vụ án hình sự. Không đồng ý quan điểm của CQĐT, ngày 7/8/2024, VKSND huyện Phú Thiện (nay là VKSND khu vực 12 - Gia Lai) ra Văn bản 04/QĐ-VKS. Theo VKS, quá trình giải quyết, Công an huyện chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ. Theo VKS, cần lấy lời khai của bà Thắm, bà Nhung, ông Nam về giao dịch mua bán thuốc trừ cỏ; thu thập lịch sử, chi tiết cuộc gọi, tin nhắn giữa các bên. Về vật chứng, có 2 loại thuốc BVTV không ghi ngày sản xuất, trong thuốc có chứa chất không được phép sử dụng từ 1/7/2021 nên cần làm rõ hơn.

Với loại thuốc Kanup 480SL trên nhãn mác có ghi nhà sản xuất Cty TNHH Quốc tế Việt Thắng Xuki Long An. Nhưng qua xác minh tại KCN Đức Hòa 1, xã Đức Hòa Đông, huyện Đức Hòa, Long An (nay là xã Đức Hòa, Tây Ninh) không có tên Cty này mà chỉ có Cty TNHH Việt Thắng; vì vậy cần xem xét, đánh giá về vấn đề hàng giả.

Kết quả giám định lần đầu cho thấy tất cả các chai thuốc BVTV đều chứa chất cấm Glyphosate. (Ảnh trong bài: Bùi Yên)

VKSND khởi tố vụ án, chuyển hồ sơ đến CQĐT

Ngày 28/2/2025, VKSND huyện Phú Thiện ra Quyết định 01/QĐ-VKS khởi tố vụ án hình sự “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”, chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Gia Lai để điều tra.

Theo Văn bản 523/TL-CSHS ngày 26/9/2025 của Công an tỉnh Gia Lai, ngày 10/3/2025, Công an tỉnh đã tiếp nhận vụ án. Ba ngày sau, đã có quyết định phân công phó thủ trưởng và điều tra viên tiến hành điều tra vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự (TTHS). Vụ án sau đó được gia hạn điều tra lần thứ nhất, thời hạn đến 29/10/2025. Và như đã nêu trên, theo Thông báo C147/TB-CSHS, mới đây Công an tỉnh vừa có quyết định tạm đình chỉ vì đã hết thời hạn điều tra.

Luật sư (LS) Bùi Thị Lương (Đoàn LS TP Hà Nội) giải thích, tạm đình chỉ điều tra là động thái rất bình thường trong hoạt động TTHS. Theo Điều 235 Bộ luật TTHS, khi có lý do để hủy bỏ quyết định tạm đình chỉ điều tra thì CQĐT ra quyết định phục hồi điều tra. “Tôi cho rằng trong vụ án này, vì liên quan thuốc BVTV là vấn đề dư luận địa phương rất quan tâm, việc xác minh điều tra rất phức tạp, lại có dấu hiệu của nhiều vi phạm, nên cần không ít thời gian để giải quyết”, LS Lương nói.

Theo LS Lương, trong sự việc này, có dấu hiệu một số đối tượng phạm vào tội “Sản xuất, buôn bán hàng cấm” quy định tại Điều 190 BLHS. Một số loại thuốc không ghi ngày sản xuất, hoặc có ghi tên nhà sản xuất nhưng qua xác minh không có tên Cty này, là có dấu hiệu của tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc BVTV” theo Điều 195 BLHS. Một vấn đề khác, bên mua đã trả tiền nhưng chỉ nhận được hàng có dấu hiệu hàng giả, hàng chứa chất cấm; thì hành vi này có dấu hiệu của tội danh liên quan lĩnh vực chiếm đoạt tài sản. LS Lương cho rằng CQĐT cũng cần thiết trưng cầu giám định lại để có căn cứ pháp lý xác định các vấn đề hàng ngàn chai thuốc trừ cỏ này có phải hàng cấm, hàng giả hay không.

Liên quan sự việc, ngày 27/6/2024, Ban Nội chính Tỉnh ủy Gia Lai đã có Văn bản số 871-CV/BNCTU gửi Viện trưởng VKSND tỉnh, đề nghị kiểm tra, giải quyết phản ánh “dấu hiệu bỏ lọt tội phạm” trong sự việc này; kết quả báo cáo về Ban Nội chính Tỉnh ủy để theo dõi, báo cáo Ban Nội chính Trung ương.

Bùi Yên