Vụ án lừa đảo 'hợp đồng kỳ nghỉ': Những vấn đề pháp lý cần lưu ý

Các đối tượng tại cơ quan Công an. Ảnh: CAHN

Thủ đoạn lừa đảo tinh vi

Theo Công an TP Hà Nội, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 21 vụ án, khởi tố 187 bị can liên quan đến hoạt động mua bán, chuyển nhượng kỳ nghỉ có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định các đối tượng đã chiếm đoạt tiền của gần 493 bị hại thông qua việc yêu cầu người dân nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ, với tổng số tiền hơn 181,4 tỷ đồng.

Theo cơ quan điều tra, các đối tượng thành lập các công ty bán “Sở hữu kỳ nghỉ du lịch” lợi dụng lòng tin, sự thiếu hiểu biết, nhằm vào tâm lý thích được quà tặng quà của người dân và mời chào khách hàng bằng hình thức gọi điện mời tham dự hội nghị, hội thảo để nhận Voucher du lịch miễn phí tại một số khu du lịch, khách sạn 4 sao, cam kết không cần mua hàng, không cần mang theo tiền mặt mà chỉ cần căn cước công dân để xác nhận.

Khi khách mời đến công ty theo lịch hẹn sẽ được “nhân viên chăm sóc khách hàng” giới thiệu về sản phẩm “Sở hữu kỳ nghỉ du lịch” với các gói du lịch giao động từ khoảng 200 - 900 triệu đồng tùy theo thời gian cho kỳ nghỉ dưỡng và thời hạn hợp đồng (từ 5 - 40 năm). Các nhân viên tư vấn đưa ra những chính sách ưu đãi giảm giá lớn khi ký kết hợp đồng, đặt cọc ngay tại sự kiện, đồng thời “hứa hẹn” về khả năng sinh lời khi chuyển nhượng kỳ nghỉ dưỡng cho người khác khi không có nhu cầu sử dụng... khiến khách hàng không có thời gian đọc kỹ, hiểu rõ hợp đồng đã vội vàng ký và đặt cọc. Việc cam kết của nhân viên tư vấn là nói bằng miệng với khách, không thể hiện trong nội dung hợp đồng và không có trong bất kỳ văn bản nào.

Trên thực tế, không có khách hàng nào chuyển nhượng được hợp đồng. Nhân viên kinh doanh cam kết với khách thực hiện hợp đồng trong thời gian từ 1 - 1,5 tháng, tuy nhiên trong hợp đồng môi giới, thời gian thực hiện hợp đồng là 10 năm nhằm gây cản trở, khó khăn cho khách hàng trong việc hủy hợp đồng, bồi thường tiền. Sau khi khách hàng đã nộp tiền, nhân viên và lãnh đạo công ty bán kì nghỉ luôn tìm cách trốn tránh hoặc nêu nhiều lý do để không chuyển nhượng hợp đồng cho khách.

Theo cơ quan điều tra, các đối tượng trong vụ án thực hiện phạm tội có kế hoạch và mục đích thống nhất với nhau. Các công ty này không thực hiện chuyển nhượng, cho thuê kì nghỉ cho bất kỳ khách nào mà chiếm đoạt tiền thu được của khách để chi trả lương, thưởng cho nhân viên và chi tiêu cá nhân.

Cơ quan điều tra đã tiến hành khám xét nơi ở, nơi làm việc của các đối tượng, thu giữ hơn 16,6 tỷ đồng tiền mặt, phong tỏa gần 60 tỷ đồng trong tài khoản của các đối tượng, tạm giữ 7 ô tô, 10 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 3 sổ tiết kiệm trị giá 12 tỷ đồng.

Người bị hại cần làm gì để đòi lại quyền lợi

Theo luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, người bị hại cần tập hợp chứng cứ liên quan và phối hợp tích cực với cơ quan điều tra, văn phòng luật sư để đảm bảo quyền lợi.

Theo ông Cường, những người bị hại trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản này và những người đã bỏ tiền ra để mua các hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, hợp đồng bán kỳ nghỉ, các giao dịch có liên quan đến kỳ nghỉ (đặt cọc, góp vốn, trả phí nâng hạn mức...) cần chuẩn bị các tài liệu, cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra để được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại.

Thông tin giấy tờ tài liệu bao gồm: Hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, hợp đồng đặt cọc, hợp đồng góp vốn, phụ lục hợp đồng, thỏa thuận nâng hạn mức, nâng gói nghỉ dưỡng... phiếu thu, chứng từ thanh toán, thông tin của Công ty kinh doanh kỳ nghỉ, thông tin về người môi giới (tên tuổi, địa chỉ, số điện thoại) và các thông tin tài liệu khác có liên quan.

Đồng thời với việc chuẩn bị các thông tin tài liệu nêu trên, người bị hại cũng có thể làm đơn trình báo, trình bày sự việc trong quá trình tham gia đầu tư, ký kết các giấy tờ hợp đồng, việc nộp tiền, thanh toán tiền... Đặc biệt là những nội dung hứa hẹn, quảng cáo, giới thiệu trước khi ký hợp đồng và nộp tiền cho các đối tượng.

Trong trường hợp cơ quan điều tra xác định khách hàng đã mua kỳ nghỉ đó đã bị lừa dối, đối tượng bán kỳ nghỉ đã dùng thủ đoạn gian dối để khách hàng ký hợp đồng để chiếm đoạt tài sản thì sẽ xác định là người bị hại, đồng thời được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người bị hại theo quy định của pháp luật.

“Nếu các đối tượng phạm tội và những người thân của họ tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả, trả lại trực tiếp tiền cho người bị hại thì người bị hại có thể được khắc phục hậu quả. Trường hợp người bị hại chưa nhận được tài sản thì những người mua kỳ nghỉ cần liên hệ với cơ quan tiến hành thủ tục hoặc nhờ sự hỗ trợ của các văn phòng luật sư để cung cấp chứng cứ, trình bày sự việc, đề nghị được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại hoặc người có quyền lợi liên quan theo quy định của pháp luật” - ông Cường thông tin.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Hùng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cũng cho rằng, việc thu hồi được bao nhiêu tiền còn phụ thuộc vào kết quả điều tra, truy tìm và kê biên tài sản của các đối tượng. Nếu số tiền chiếm đoạt đã bị tẩu tán hoặc sử dụng hết, việc thu hồi sẽ gặp nhiều khó khăn. Trường hợp cơ quan điều tra phong tỏa được tài khoản, kê biên bất động sản, xe cộ hoặc các tài sản khác của bị can thì người bị hại sẽ có cơ hội được hoàn trả một phần hoặc toàn bộ số tiền đã mất.

Người dân cần nâng cao cảnh giác

Liên quan đến vụ việc, luật sư Nguyễn Văn Hùng khuyến cáo, sự vào cuộc của cơ quan chức năng là một phần của cuộc chiến chống lừa đảo. Quan trọng không kém là khả năng tự bảo vệ của mỗi người dân. Không ai có thể bảo vệ tài sản của mình tốt hơn chính mình. Người dân cần trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và đặc biệt phải tỉnh táo trước những lời hứa hẹn lợi nhuận phi thực tế.

Trước khi ký kết, người dân cần đọc kỹ hợp đồng, kiểm tra tư cách pháp lý của doanh nghiệp, không chuyển tiền theo cảm xúc và không quyết định đầu tư dưới áp lực là những nguyên tắc cơ bản nhưng rất hiệu quả để tránh trở thành nạn nhân.

Ngay sau khi các đối tượng bị khởi tố, Công an TP Hà Nội cũng đã phát đi thông báo đề nghị những ai là bị hại hoặc có liên quan việc mua bán “hợp đồng kỳ nghỉ” cần liên hệ Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP Hà Nội, địa chỉ: 382 Khâm Thiên, phường Văn Miếu, Quốc Tử Giám (Hà Nội) để phối hợp điều tra.

Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh: Người bị mất tiền trong các giao dịch kỳ nghỉ cần chuẩn bị hợp đồng kỳ nghỉ, các hợp đồng giao dịch có liên quan đến sở hữu kỳ nghỉ, các hóa đơn chứng từ, biên lai nộp tiền và các thông tin có liên quan đến người môi giới, đến công ty kinh doanh kỳ nghỉ để giao nộp cho cơ quan điều tra, làm căn cứ giải quyết vụ án và làm cơ sở để nhận lại số tiền cho bị can đã chiếm đoạt trong thời gian qua…