Vụ cưa cây khiến một người đi đường tử vong, ai chịu trách nhiệm hình sự?

Trao đổi với Báo Xây dựng, luật sư Dương Đức Tâm, Phó giám đốc Công ty Luật TNHH Đại Nam & cộng sự ( Đoàn Luật sư TP Hà Nội) phân tích vụ việc xảy ra trên đường tỉnh lộ 511, qua xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa khiến một người tử vong.

Hiện trường xảy ra vụ việc khiến người đàn ông đi xe máy tử vong sau khi bị cây đổ đè trúng (Ảnh: NDCC).

Theo nội dung sơ bộ ban đầu, vào khoảng 8h24 ngày 9/9, trước số nhà 295, đường tỉnh lộ 511 (đường 4A), qua thôn Hiền Tây, xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hoá, anh N.Q.T (SN 1983, ngụ ở thôn Hiền Tây, xã Quảng Bình), được chủ nhà N.Q.H thuê cưa cây xà cừ đã chết khô. 

Khi cây đang đổ thì ông L.Đ.T (SN 1958, ở xã Quảng Bình) điều khiển xe máy mang biển kiểm soát 36BB- 036.XX đi qua và bị cây đè trúng người, ngã xuống đường và tử vong khi đưa đến trạm xá Quảng Lưu cấp cứu. 

Trên cơ sở nội dung ban đầu sự việc, luật sư Dương Đức Tâm, cho biết:  Theo quy định tại điều 27, Nghị định 258/2025/NĐ-CP ngày 09/10/2025, cây xanh sử dụng công cộng là cây bóng mát đã chết thuộc trường hợp phải xin giấy phép chặt hạ, dịch chuyển; Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép là UBND cấp xã. 

Trước khi triển khai việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh, tổ chức hoặc cá nhân thực hiện phải thông báo cho đơn vị được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh và đại diện tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư nơi có cây xanh cần chặt hạ, dịch chuyển, để thông tin đến cộng đồng dân cư.

Nếu trong trường hợp cây xanh do người dân tự trồng nhưng cây xanh đó sử dụng công cộng là bóng mát vẫn phải xin phép chặt hạ tại UBND xã theo quy định tại điều 27, Nghị định 258/2025/NĐ-CP ngày 09/10/2025.

Tại Khoản 2, điều 3, Nghị định 258/2025/NĐ-CP ngày 09/10/2025, quy định: Cây xanh sử dụng công cộng là các loại cây xanh trong không gian đường phố (hè phố, dải phân cách, đảo giao thông); không gian công viên, vườn hoa, quảng trường và các không gian công cộng khác theo quy định.

Theo quy định tại điều 32, Luật Đường bộ năm 2024, trong quá trình chặt hạ, dịch chuyển cây phải bố trí người cảnh báo, hướng dẫn giao thông, bố trí báo hiệu, rào chắn tạm thời tại nơi thi công và thực hiện các biện pháp bảo đảm giao thông, bảo vệ môi trường và các nội dung khác.

Nếu trong trường hợp cá nhân, tổ chức tự ý chặt hạ, dịch chuyển cây xanh khi chưa được cấp phép sẽ bị xử phạt hành chính từ 30-50 triệu đồng, theo quy định tại điểm a, khoản 3, điều 50, Nghị định 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026.

Luật sư Dương Đức Tâm phân tích thêm: Trong vụ việc này nếu người nào chặt hạ cây xanh khi chưa được cấp phép hoặc khi chặt hạ cây xanh không đảm bảo được các điều kiện về các biện pháp đảm bảo an toàn theo những quy định viện dẫn ở phần trên, dẫn đến hậu quả chết người và có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự thì có thể bị khởi tố về tội "Vô ý làm chết người" được quy định tại điều 128, Bộ luật hình sự 2015, với khung hình phạt cao nhất là 10 năm. 

Lỗi được xác định ở đây là vô ý do cẩu thả theo quy định tại khoản 1, Điều 11, Bộ luật hình sự 2015: "Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được". 

Trong vụ việc này cần xác định ai là người yêu cầu chặt hạ, người chặt hạ là ai, để xác định trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm trong vụ án. 

Ngoài ra, người thực hiện hành vi phạm tội phải có nghĩa vụ liên đới phải bồi thường thiệt hại đối với bị hại.

Cụ thể, theo quy định tại điều 591 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm gồm: Chi phí cứu chữa, mai táng, tiền cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng (nếu có) và khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho người thân thích. Mức bù đắp tổn thất tinh thần tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở.

Được biết, ngay sau khi sự việc xảy ra, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Thanh Hoá, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 (Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hoá) đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường để khám nghiệm và giải phẫu tử thi. Đồng thời thu thập chứng cứ, lời khai những người có liên quan để củng cố hồ sơ xử lý theo đúng quy định của pháp luật.