Vũ khí laser ODIN trên tàu khu trục Mỹ: Khả năng vô hiệu hóa UAV và thiết bị trinh sát

ODIN (Optical Dazzling Interdictor, Navy), mang định danh chính thức AN/SEQ-4, là hệ thống laser trạng thái rắn được thiết kế để bảo vệ tàu chiến trước các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái (UAV) và phương tiện trinh sát. Thay vì phá hủy mục tiêu bằng sức nổ truyền thống, ODIN sử dụng năng lượng định hướng để gây nhiễu hoặc làm hỏng các cảm biến quang học, khiến đối phương mất khả năng quan sát.

Cơ chế hoạt động của vũ khí gây lóa quang học

Hệ thống ODIN hoạt động như một thiết bị gây lóa quang học hiện đại. Cấu tạo của hệ thống bao gồm một đầu phát laser có khả năng điều khiển hướng linh hoạt, kết hợp với các camera điện quang và hồng ngoại độ phân giải cao (EO/IR). Kíp vận hành sẽ sử dụng các camera này để phát hiện, nhận dạng và bám bắt mục tiêu trong không gian.

Khi đã xác định được mục tiêu, ODIN chiếu một chùm tia laser mạnh và tập trung thẳng vào các cảm biến hình ảnh của UAV. Tác động của chùm tia này khiến các cảm biến EO/IR bị bão hòa hoặc hư hại vĩnh viễn. Kết quả là mục tiêu không còn khả năng thu thập thông tin tình báo hoặc định hướng chính xác để thực hiện các cuộc tấn công.

Hình ảnh do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ công bố cho thấy một tàu khu trục lớp Arleigh Burke có trang bị hệ thống laser ODIN. Ảnh: Army Recognition

Ưu thế của lớp phòng thủ phi động năng

Đáng chú ý, ODIN không được thiết kế để thay thế hoàn toàn các vũ khí truyền thống mà đóng vai trò như một lớp phòng thủ bổ sung. Trong cấu trúc phòng thủ nhiều tầng của tàu khu trục Mỹ, các loại tên lửa Standard và ESSM vẫn đảm nhiệm tiêu diệt mục tiêu ở tầm xa và trung, trong khi hệ thống RAM và pháo cận chiến bảo vệ ở cự ly gần. ODIN xuất hiện như một phương án xử lý các mối đe dọa nhỏ nhưng phức tạp như UAV mà không cần tiêu tốn đạn dược đắt đỏ.

Một trong những ưu điểm lớn nhất của hệ thống này là khả năng "kho đạn sâu". Khác với tên lửa hay pháo có số lượng đạn hạn chế, laser có thể khai hỏa liên tục chừng nào tàu chiến còn cung cấp đủ nguồn điện. Điều này giúp giảm áp lực đáng kể cho hệ thống hậu cần trong các tình huống giao chiến cường độ cao với số lượng lớn UAV cảm tử.

Ngoài ra, việc vô hiệu hóa cảm biến đối phương còn mang lại lợi thế chiến thuật quan trọng. Khi các thiết bị trinh sát bị làm mù, chuỗi tác chiến của đối phương bị gián đoạn, dữ liệu tình báo suy giảm, từ đó kéo dài thời gian phản ứng và bảo vệ an toàn cho các đơn vị có giá trị cao trong biên đội hạm đội.

Quá trình triển khai trên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke

Chương trình ODIN được phát triển theo phương thức mua sắm nhanh nhằm sớm trang bị năng lực đối phó UAV mới cho Hải quân Mỹ. Năm 2019, tàu khu trục USS Dewey (DDG-105) là đơn vị đầu tiên được lắp đặt hệ thống này. Sau quá trình thử nghiệm thành công, ODIN tiếp tục được trang bị cho các tàu thuộc Flight IIA như USS Stockdale (DDG-106) và USS Spruance (DDG-111).

Thiết kế của ODIN khá nhỏ gọn, cho phép tháp pháo được lắp đặt trên cấu trúc thượng tầng phía trước của tàu. Việc tích hợp này không yêu cầu thay đổi lớn về cấu trúc cơ bản, giúp tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian triển khai so với các hệ thống vũ khí thế hệ mới khác.

Tàu khu trục USS Spruance thuộc lớp Arleigh Burke được trang bị hệ thống laser ODIN vào năm 2022. Ảnh: Hải quân Mỹ

Đến năm 2025, ODIN đã trở thành một phần quen thuộc trên nhiều tàu khu trục lớp Arleigh Burke. Những dữ liệu thu thập được từ quá trình vận hành thực tế của ODIN sẽ là nền tảng để Mỹ phát triển các hệ thống laser năng lượng cao (HEL) mạnh hơn trong tương lai, có khả năng tiêu diệt các mục tiêu lớn như tên lửa hành trình. Sự hiện diện của ODIN đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong việc kết hợp vũ khí động năng và phi động năng trong chiến tranh hải quân hiện đại.

Tuệ Nhân