Vụ lúa xuân ở Hà Tĩnh thắng lợi khẳng định hiệu quả tái cơ cấu nông nghiệp

Đến nay, bà con nông dân Hà Tĩnh đã cơ bản hoàn thành thu hoạch lúa vụ xuân 2026.

Năng suất lúa xuân đạt cao

Đức Thịnh là một trong những vùng trồng lúa lớn nhất Hà Tĩnh với hơn 2.300 ha, hiện đã cơ bản hoàn thành thu hoạch vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm. Năng suất bình quân đạt khoảng 65 tạ/ha, cao hơn mức bình quân toàn tỉnh khoảng 4 tạ/ha, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương trong năm 2026.

Kết quả này có được nhờ địa phương tập trung chỉ đạo sản xuất quyết liệt ngay từ đầu vụ, nhất là trong xây dựng cơ cấu giống theo hướng tinh gọn, đồng bộ và phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng.

Bên cạnh bộ giống chủ lực, xã Đức Thịnh tiếp tục khảo nghiệm một số giống mới có năng suất, chất lượng cao nhằm lựa chọn đưa vào sản xuất trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thị Huyền Lương - công chức Phòng Kinh tế, UBND xã Đức Thịnh cho biết: “Vụ xuân năm 2026, địa phương tiếp tục xây dựng đề án sản xuất cơ cấu giống theo hướng tinh gọn, tập trung vào 4 giống chủ lực gồm: Nếp 87, Nếp 98, Bắc Thịnh, Hương Bình; thử nghiệm thêm một số giống mới có năng suất, chất lượng cao đưa vào sản xuất trong thời gian tới. Việc đồng nhất cơ cấu giống trên đồng ruộng đã tạo thuận lợi cho công tác điều hành sản xuất, phòng trừ sâu bệnh”.

Xã Toàn Lưu sản xuất hơn 1.000 ha lúa trong vụ xuân năm 2026.

Vụ xuân năm 2026, xã Toàn Lưu trồng hơn 1.000 ha lúa. Địa phương cơ cấu giống theo hướng hợp lý, ưu tiên các loại có năng suất, chất lượng cao và khả năng thích ứng tốt như VNR20, Bắc Thịnh, Khang Dân 18, Nếp 98…

Ông Trần Bá Hoành - Phó Chủ tịch UBND xã Toàn Lưu cho biết: “Nhờ xây dựng lịch thời vụ bám sát chỉ đạo của tỉnh và hướng dẫn của Sở NN&MT, phù hợp với điều kiện thực tiễn sản xuất tại địa phương nên các trà lúa sinh trưởng khá đồng đều. Điều này tạo thuận lợi lớn cho công tác thu hoạch gọn diện tích trong thời gian ngắn, đồng thời giúp địa phương nhanh chóng triển khai sản xuất vụ hè thu đúng khung lịch thời vụ đề ra”.

Nông dân xã Đan Hải thu hoạch vụ xuân trong niềm vui được mùa.

Không chỉ tại những vùng trọng điểm sản xuất lúa của tỉnh, nhiều địa phương có trình độ thâm canh hạn chế hơn cũng ghi nhận một vụ mùa thắng lợi về năng suất. Ông Trần Văn Mười (thôn An Toàn Long, xã Đan Hải) chia sẻ: “Gia đình tôi gieo cấy 6 sào lúa, năng suất đạt khoảng 2,9 tạ/sào, cao hơn vụ xuân năm trước khoảng 0,2 tạ/sào”.

Theo đánh giá của Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, mặc dù cuối vụ xuất hiện dông lốc gây ảnh hưởng cục bộ tại một số địa phương, song năng suất bình quân toàn tỉnh vẫn ước đạt hơn 61 tạ/ha (tương đương các năm 2024 và 2025 - những năm năng suất cao nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh); sản lượng lúa ước đạt gần 360.000 tấn.

Năng suất lúa bình quân toàn tỉnh ước đạt hơn 61 tạ/ha.

Kết quả này có được nhờ lịch thời vụ phù hợp, gieo cấy tập trung, đồng nhất giữa các địa phương; người dân chú trọng đầu tư sản xuất. Sở NN&MT cùng chính quyền cơ sở chủ động triển khai các giải pháp phòng trừ sâu bệnh; cơ cấu giống tiếp tục được bố trí theo hướng tinh gọn, ưu tiên giống chất lượng cao, giá trị thương phẩm tốt như Bắc Thịnh, Nếp 98, Nếp 87, Hà Phát 3, Khang dân đột biến, Khang dân 18, BT09, ADI168, VNR20... Bên cạnh đó, thời tiết thuận lợi và nguồn nước cơ bản ổn định cũng góp phần quan trọng vào thắng lợi trên đồng ruộng trong vụ xuân 2026.

Tiếp tục tạo bước đột phá trong sản xuất

Các cánh đồng sau tập trung, chuyển đổi ruộng đất có hệ thống hạ tầng đồng bộ, giúp người dân thuận lợi hơn rất nhiều trong quá trình sản xuất.

Vụ xuân năm 2026, hiệu quả từ cuộc cách mạng chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất tiếp tục được khẳng định trong thực tiễn sản xuất nông nghiệp. Từ những thửa ruộng nhỏ lẻ, manh mún, nhiều địa phương đã hình thành các cánh đồng quy mô lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa, nâng cao năng suất, giá trị sản phẩm và từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân.

Bà Nguyễn Thị Vịnh (thôn Tân Sơn, xã Kỳ Khang) chia sẻ: “8 sào lúa của gia đình trước đây nằm ở nhiều khu vực khác nhau nhưng nay đã được tập trung thành một thửa. Từ khâu làm đất, gieo cấy đến thu hoạch đều thuận lợi hơn. Vụ xuân 2026, gia đình liên kết sản xuất với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, lúa tươi được mua tại chân ruộng với giá cao hơn rất nhiều”.

Bà Nguyễn Thị Vịnh (thôn Tân Sơn, xã Kỳ Khang) phấn khởi khi tham gia sản xuất trên cánh đồng lớn.

Không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp lại đồng ruộng, nhiều địa phương xác định tập trung, tích tụ ruộng đất là khâu đột phá để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Sơn Tiến lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, vụ xuân 2026, địa phương này đã triển khai tích tụ hơn 25 ha đất nông nghiệp tại thôn Đông Hà, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa và tổ chức sản xuất tập trung.

Xã Sơn Tiến đặt mục tiêu tập trung, tích tụ khoảng 150 ha đất sản xuất nông nghiệp trong nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Ông Phan Tiến Hùng - Chủ tịch UBND xã Sơn Tiến cho biết: “Để thực hiện mục tiêu tập trung, tích tụ khoảng 150 ha đất sản xuất nông nghiệp trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch chuyển đổi khoảng 30 ha sau vụ hè thu 2026.

Các vùng sau chuyển đổi sẽ hướng tới mô hình “1 giống, 1 thời vụ, 1 quy trình”, tạo nền tảng áp dụng cơ giới hóa đồng bộ, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo động lực xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững".

Vụ xuân, 150 ha diện tích áp dụng mô hình canh tác lúa thâm canh cải tiến SRI cho hiệu quả tích cực.

Đến nay, Hà Tĩnh đã chuyển đổi, tập trung, tích tụ được hơn 14.100 ha đất sản xuất nông nghiệp. Trên nền tảng đó, vụ xuân năm 2026, lần đầu tiên toàn tỉnh triển khai sản xuất quy mô lớn, đồng bộ với hơn 4.300 ha áp dụng kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ; 150 ha áp dụng mô hình canh tác lúa thâm canh cải tiến SRI (sử dụng mạ khay, máy cấy, bổ sung phân bón hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp…) gắn với mục tiêu giảm phát thải và phát triển nông nghiệp bền vững.

HTX Nông nghiệp Phú Hà (xã Toàn Lưu) liên kết sản xuất với Công ty Cổ phần Tập đoàn Quế Lâm

Tại HTX Nông nghiệp Phú Hà (xã Toàn Lưu), mô hình liên kết sản xuất lúa theo chuỗi giá trị trên diện tích 30 ha với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm đã mang lại hiệu quả rõ nét. Ông Hà Đăng Dũng - Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà cho biết: “Áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại giúp cây lúa sinh trưởng tốt, ít đổ ngã, môi trường đất và hệ sinh thái từng bước được cải thiện. Doanh nghiệp liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, lúa tươi được thu mua với giá 8.500 đồng/kg”.

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất không chỉ mở ra dư địa hình thành nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn mà còn tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa và phát triển các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, bền vững trong sản xuất.

Thành công của vụ sản xuất này đã tạo khí thế tích cực để người dân toàn tỉnh bước vào vụ hè thu; đồng thời, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP ngành nông, lâm, thủy sản đạt trên 3% trong năm 2026, cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng đa giá trị, sinh thái, hiện đại và bền vững của tỉnh trong nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành, lãnh đạo Sở NN&MT kiểm tra mô hình canh tác lúa thâm canh cải tiến SRI tại xã Gia Hanh.

Ông Nguyễn Thanh Hải - Phó Giám đốc Sở NN&MT Hà Tĩnh cho biết: “Hiện nay, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kế hoạch hành động thực hiện đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Sở NN&MT sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh đẩy mạnh công tác chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất; ưu tiên xây dựng các vùng sản xuất lúa chất lượng cao tại các vùng đã tập trung, chuyển đổi gắn với canh tác giảm phát thải, áp dụng hệ thống thâm canh cải tiến SRI, cấp mã số vùng trồng; phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm qua đó từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất nông nghiệp hàng hóa hiện đại, quy mô lớn nhằm nâng cao giá trị và thương hiệu lúa gạo địa phương, tăng thu nhập cho người dân”.