Vừa đánh vừa đàm bất chấp thỏa thuận ngừng bắn: Điều gì đang diễn ra giữa Israel và Lebanon?

Theo tạp chí Modern Diplomacy, diễn biến này phản ánh thực tế rằng, dù các kênh đối thoại vẫn được duy trì, tình hình an ninh trên thực địa tiếp tục đặt ra thách thức đối với nỗ lực thực thi thỏa thuận ngừng bắn.

Israel tiếp tục không kích

Theo quân đội Israel, hai binh sĩ đã thiệt mạng và bốn người khác bị thương sau khi một thiết bị phát nổ bên trong một tòa nhà trong quá trình lực lượng này tiến hành chiến dịch rà soát an ninh tại miền Nam Lebanon.

Đài phát thanh Quân đội Israel cho biết, các nhà điều tra vẫn đang xác định thiết bị nổ này được cài đặt trước hay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 6. Đây là vụ việc gây thương vong nghiêm trọng nhất đối với lực lượng Israel tại miền Nam Lebanon kể từ cuối tháng 6.

Ngay sau vụ nổ, Israel tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào các mục tiêu ở miền Nam Lebanon. Ban đầu, quân đội Israel mô tả vụ nổ là "hành động vi phạm trắng trợn lệnh ngừng bắn" và quy trách nhiệm cho lực lượng Hezbollah.

Tuy nhiên, trong tuyên bố sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz chỉ bày tỏ tiếc thương đối với các binh sĩ thiệt mạng mà không cáo buộc lực lượng Hezbollah hay đề cập việc lệnh ngừng bắn bị vi phạm. Theo giới quan sát, động thái này cho thấy Tel Aviv có thể đang tìm cách tránh để một vụ việc đơn lẻ dẫn đến một vòng leo thang quân sự mới.

Phía Lebanon cho biết, một cuộc không kích của Israel nhằm vào thị trấn Tibnin đã khiến một người thiệt mạng và 12 người khác bị thương. Trước đó, Israel cũng phát đi cảnh báo sơ tán đối với khu vực này - lần đầu tiên sau hơn một tháng nước này công khai đưa ra cảnh báo tương tự đối với miền Nam Lebanon.

Trong khi đó, bất chấp các diễn biến trên thực địa, các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon tại Rome, Italy, dưới sự bảo trợ của Mỹ vẫn tiếp tục diễn ra. Vòng đàm phán này được triển khai trên cơ sở thỏa thuận an ninh đạt được hồi tháng 6 nhằm giảm căng thẳng dọc biên giới sau nhiều tháng giao tranh. Theo kế hoạch, các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục đến hết ngày 6/8.

Khoảng cách giữa ngoại giao và thực địa

Theo Modern Diplomacy, các vụ đụng độ mới nhất cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa tiến triển trên bàn đàm phán và thực tế an ninh tại khu vực biên giới.

Mặc dù lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực trên danh nghĩa, Israel vẫn duy trì các hoạt động quân sự trong vùng đệm do nước này thiết lập ở miền Nam Lebanon. Tel Aviv cho rằng các chiến dịch này là cần thiết nhằm loại bỏ những mối đe dọa an ninh còn lại từ lực lượng Hezbollah gần khu vực biên giới.

Ngược lại, Lebanon coi việc quân đội Israel tiếp tục hiện diện và hoạt động trên lãnh thổ nước này là hành vi vi phạm chủ quyền quốc gia. Đây cũng là một trong những bất đồng cốt lõi khiến việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn chưa thể đạt được đồng thuận hoàn toàn.

Theo đánh giá của Modern Diplomacy, việc các cuộc đàm phán tại Rome vẫn được duy trì cho thấy cả Israel và Lebanon đều mong muốn giữ các kênh liên lạc mở nhằm tránh để tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Tuy nhiên, những sự cố an ninh riêng lẻ vẫn có nguy cơ làm suy yếu tiến trình ngoại giao bất cứ lúc nào.

Đáng chú ý, phản ứng mang tính kiềm chế hơn của giới lãnh đạo Israel sau vụ nổ khiến hai binh sĩ thiệt mạng, thể hiện qua việc không trực tiếp quy trách nhiệm cho lực lượng Hezbollah, được xem là dấu hiệu cho thấy quốc gia này đang nỗ lực ngăn chặn một vụ việc cục bộ phát triển thành cuộc đối đầu quy mô lớn.

Dẫu vậy, chừng nào lực lượng Israel vẫn tiếp tục hoạt động tại miền Nam Lebanon và những bất đồng về an ninh giữa hai bên chưa được giải quyết, nguy cơ tái bùng phát xung đột sẽ vẫn là yếu tố phủ bóng lên các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra.