'Vua thép' Trần Đình Long và loạt doanh nghiệp đón lực đẩy mới từ đầu tư công

Đầu tư công tăng tốc, các doanh nghiệp vật liệu xây dựng hưởng lợi

Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 22/10, giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 674.000 tỷ đồng, bằng 65,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tổng vốn đã phân bổ đạt gần 1,013 triệu tỷ đồng, tương đương 99% kế hoạch.

Năm 2026, kế hoạch vốn đầu tư công vượt 1,07 triệu tỷ đồng. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án cao tốc Bắc - Nam, đường vành đai, sân bay Long Thành, cảng biển và đường sắt đô thị được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế.

Trong ngắn hạn, đầu tư công kích thích tổng cầu, tạo nhu cầu đối với thép, đá, cát, xi măng và nhân công. Về dài hạn, hạ tầng đồng bộ giúp giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nhiều doanh nghiệp vật liệu xây dựng đã ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý III/2026.

CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đạt doanh thu gần 62.700 tỷ đồng trong quý III, tăng 70% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt hơn 171.500 tỷ đồng, tăng 54%, còn lợi nhuận sau thuế đạt hơn 23.700 tỷ đồng, tăng 104%.

Sản xuất tại Nhà máy Thép Hòa Phát Dung Quất. Ảnh: Hoàng Hà

Hòa Phát đã hoàn thành 82% kế hoạch doanh thu và 108% kế hoạch lợi nhuận sau thuế. Trong 9 tháng, doanh nghiệp sản xuất 10,7 triệu tấn thép thô, tăng 35%; sản lượng bán hàng thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, thép cuộn cán nóng (HRC) và phôi thép đạt 10,3 triệu tấn, tăng 39%. Riêng HRC đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59%.

Phiên giao dịch ngày 29/10, cổ phiếu HPG tăng 450 đồng lên 21.200 đồng/cổ phiếu trong bối cảnh thị trường chung giảm mạnh.

CTCP Thép Nam Kim (NKG) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện. Trong quý III, doanh thu đạt khoảng 5.472 tỷ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 127,66 tỷ đồng, tăng 157,7%. Lợi nhuận gộp tăng 175%, đạt 495 tỷ đồng, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 4,8% lên 9%.

Trong phiên 29/10, NKG gần như đi ngang và được khối ngoại mua vào mạnh.

Ở nhóm vật liệu xây dựng, CTCP Hóa An (DHA) ghi nhận doanh thu quý III gần 151 tỷ đồng, tăng 46%; lợi nhuận sau thuế đạt gần 79,6 tỷ đồng, tăng 134%. Cổ phiếu DHA tăng phiên thứ tư liên tiếp.

CTCP Xây dựng và Sản xuất Vật liệu xây dựng Biên Hòa (VLB) đạt lợi nhuận sau thuế hơn 117 tỷ đồng, so với hơn 63 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, CTCP Khoáng sản và Vật liệu xây dựng Lâm Đồng (LBM) ghi nhận lợi nhuận tăng từ 27,7 tỷ đồng lên hơn 43,2 tỷ đồng.

Kết quả kinh doanh cho thấy nhu cầu xây dựng cải thiện đang tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vật liệu.

Kế hoạch đầu tư công năm 2027 mở rộng dư địa tăng trưởng

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, dự toán thu ngân sách năm 2027 đạt 3,3 triệu tỷ đồng, tăng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026. Chi đầu tư phát triển dự kiến 1,756 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 57%. Nếu triển khai hiệu quả, kế hoạch này sẽ tạo thêm dư địa cho các dự án giao thông, năng lượng và hạ tầng đô thị, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp xây dựng, vật liệu và cơ khí.

Đầu tư công có thể tạo tác động lan tỏa đến nền kinh tế. Trong ngắn hạn, các dự án tạo nhu cầu trực tiếp về vật liệu, máy móc và lao động, qua đó hỗ trợ tiêu dùng và tăng trưởng GDP. Đồng thời, dòng vốn ngân sách có thể thu hút thêm đầu tư tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.

Về dài hạn, hạ tầng giao thông phát triển giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Các tuyến cao tốc, đường sắt và cảng biển còn tạo điều kiện hình thành khu công nghiệp, đô thị vệ tinh và các hành lang kinh tế mới.

Đây là những yếu tố hỗ trợ nhu cầu xây dựng, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành công trình và khả năng thu hút hoạt động kinh tế sau đầu tư.

Đối với ngành thép, triển vọng còn được hỗ trợ bởi nhu cầu trong nước cải thiện. Theo Công ty Chứng khoán MB (MBS), sản lượng tiêu thụ thép trong nước quý III/2026 ước đạt 7,68 triệu tấn, tăng 20% so với cùng kỳ; trong đó, thép xây dựng tăng 26% và HRC tăng 35%.

Giá bán cũng diễn biến thuận lợi hơn. Theo MBS, giá thép xây dựng quý III tăng 7% so với cùng kỳ, lên khoảng 560 USD/tấn; giá HRC tăng 6%, đạt khoảng 550 USD/tấn.

Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá Hòa Phát có lợi thế nhờ quy mô sản xuất, chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh và đóng góp từ Khu liên hợp Dung Quất 2. VCBS đưa ra giá mục tiêu HPG ở mức 31.313 đồng/cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với thị giá khoảng 21.000 đồng tại thời điểm báo cáo.

Bên cạnh thép xây dựng và HRC, Hòa Phát còn hướng tới phân khúc thép công nghệ cao. Dự án nhà máy thép ray tại Khu kinh tế Dung Quất, Quảng Ngãi, có tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu hơn 10.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, hướng tới cung ứng thép ray đường sắt tốc độ cao, ray metro và thép đặc biệt. Đây có thể trở thành động lực tăng trưởng mới khi các dự án đường sắt được thúc đẩy.

Dù triển vọng đầu tư công và nhu cầu xây dựng có nhiều điểm hỗ trợ, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng từ tiến độ giải ngân thực tế, khả năng trúng thầu, giá nguyên liệu, cạnh tranh và hiệu quả sử dụng vốn. Riêng ngành thép, diễn biến thị trường xuất khẩu và các biện pháp thương mại cũng có thể tác động đáng kể đến doanh thu và biên lợi nhuận.

Nhìn chung, kế hoạch đầu tư công quy mô lớn trong năm 2026-2027 cùng sự cải thiện của nhu cầu xây dựng đang tạo thêm cơ hội cho Hòa Phát, Nam Kim và các doanh nghiệp vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đánh giá triển vọng lợi nhuận, sức khỏe tài chính và định giá của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng đầu tư công.