Vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Đổi thay từ những mô hình sinh kế
Về các thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) hiện nay, dễ dàng nhận thấy những đổi thay rõ nét. Đây là kết quả từ việc thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của chính bà con thông qua những mô hình sinh kế.
Đời sống từng bước được cải thiện
Theo chân cán bộ xã Tây Khánh Vĩnh, chúng tôi ghé nhà ông Cao Cước ở thôn Suối Cát. Ông cho biết, trước đây, thu nhập của 6 người trong gia đình chỉ trông chờ vào cây keo, mì, lúa nên cuộc sống rất khó khăn. Từ đầu năm 2025, ông được hỗ trợ 2 con bò sinh sản, giống cỏ và được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật làm chuồng trại, chăm sóc. Đến nay, 2 con bò phát triển tốt, 1 trong 2 con chuẩn bị sinh sản lứa đầu tiên. Ngoài ra, nhờ nguồn vốn vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội Khánh Vĩnh, ông mạnh dạn thả hơn 3 tạ cá trê con, nuôi đàn heo đen, dịp Tết này sẽ xuất bán.
Ông Bà Râu Chấm chăm sóc vườn mít Thái.
Ông Cao Văn Liên - Trưởng thôn Suối Cát cho biết, thôn hiện có 149 hộ với gần 1.000 khẩu là đồng bào các dân tộc: Raglai, T'rin, Ê Đê... Thời gian qua, nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền, đời sống của người dân từng bước được cải thiện. Nhiều người nghèo được hỗ trợ nhà ở, sinh kế với các mô hình hiệu quả như: Nuôi bò sinh sản, heo đen; chuyển đổi từ cây trồng kém hiệu quả sang cây trồng có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, bưởi..., từ đó có điều kiện phát triển sản xuất, từng bước thoát nghèo.
Trao đổi với chúng tôi, bà Ca Tông Thị Mến - Chủ tịch UBND xã Tây Khánh Vĩnh cho biết, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, xã đã đầu tư cơ sở hạ tầng, triển khai các mô hình sinh kế, tạo chuyển biến tích cực trên tất cả các lĩnh vực. Tốc độ phát triển kinh tế - xã hội tăng nhanh, tỷ lệ hộ nghèo đến cuối năm 2025 còn 6,4%, giảm 10,2% so với đầu năm. Thu nhập bình quân đầu người toàn xã đạt 28 triệu đồng/người/năm, trong đó, thu nhập bình quân của ĐBDTTS đạt 25 triệu đồng/người/năm.
Triển khai các mô hình phù hợp
Tại thôn Giá (xã Phước Hà), nơi có hơn 95% ĐBDTTS, diện mạo các bản làng cũng ngày một khởi sắc nhờ những mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương. Ông Bà Râu Chấm, người dân nơi đây cho biết, trước kia, gia đình ông thuộc diện hộ nghèo, thu nhập chủ yếu từ làm thuê và trồng điều. Năm 2019, khi UBND xã Phước Hà triển khai mô hình trồng mít Thái, ông được cấp 2.000m² đất, 120 cây giống cùng hệ thống dẫn nước, được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật. Nhờ đó, vườn mít phát triển tốt, từ năm 2022 bắt đầu cho thu hoạch với năng suất mỗi năm khoảng 8 tấn, mang lại thu nhập gần 100 triệu đồng.
Ông Tạ Yên Mơn - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phước Hà cho biết, mô hình trồng mít Thái được triển khai trên tổng diện tích khoảng 3ha, với 15 hộ ĐBDTTS tham gia. Hiện nay, cây phát triển tốt cho thấy hiệu quả của mô hình. Thời gian tới, xã sẽ đề xuất nhân rộng, đồng thời tăng cường tập huấn khoa học - kỹ thuật cho bà con về trồng trọt, chăn nuôi, góp phần giúp ĐBDTTS nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.
Đồng chí Chamaleá Thị Thủy - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho biết, những năm qua, nhờ nguồn lực đầu tư của Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của người dân, các thôn, bản vùng ĐBDTTS trên địa bàn tỉnh đã đổi thay rõ rệt. Đời sống vùng ĐBDTTS và miền núi được nâng lên, thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 2,14 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân hơn 4,5% mỗi năm. Thời gian tới, sở sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao sinh kế cho ĐBDTTS theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; lựa chọn mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất bám sát điều kiện từng vùng, gắn với thị trường, có đầu ra và cơ chế theo dõi hiệu quả sau hỗ trợ. Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực cộng đồng, kỹ năng sản xuất, quản trị kinh tế hộ và kết nối tiêu thụ nông sản cho bà con.
