Vườn Quốc gia Ba Vì: Để những mùa dã quỳ nối dài

Đường lên núi Ba Vì những ngày này rộn ràng hơn thường lệ. Du khách tìm đến với biển mây lúc bình minh, với sắc vàng dã quỳ và những lối rừng chìm trong sương. Sức hút ấy mở ra cơ hội phát triển du lịch, đồng thời đặt ra yêu cầu tổ chức đón khách, gìn giữ cảnh quan và bảo vệ hệ sinh thái rừng.

Bốn giờ sáng, khi phố phường Hà Nội còn chìm trong giấc ngủ, từng đoàn xe đã rời thành phố hướng về núi Ba Vì. Trời se lạnh. Đèn xe nối nhau qua những khúc cua, trên cao mây vẫn phủ kín triền rừng. Người đi săn mây chỉ mong đến nơi trước khi mặt trời nhô lên, bởi có khi chậm vài phút, màn sương đã tan, những dãy núi lộ rõ dưới nắng, còn biển mây thì không thấy đâu nữa.

Những ngày giữa tháng 11, đường lên Vườn quốc gia Ba Vì càng thêm nhộn nhịp. Dưới chân núi, sương lạnh còn bảng lảng, trên các cung đường, dã quỳ bung nở vàng rực. Có những đoạn hoa mọc thành từng bụi lớn, nối nhau theo triền dốc; có nơi sắc vàng thấp thoáng sau những tán cây, nổi bật giữa màu xanh thẫm của rừng. Khi nắng xuyên qua màn sương, cả một khoảng núi như bừng sáng.

Trong chuyến săn mây đầu tháng 11, Nguyễn Đức Thành (24 tuổi, ở Ba Đình, Hà Nội) cùng nhóm bạn đã xuất phát từ 2 giờ sáng, vượt hơn 60km để kịp đón bình minh ở khu vực cốt 1.100m. Chuyến đi được nhóm bạn lên kế hoạch từ trước, vừa để săn mây, vừa để lưu lại những bức ảnh đẹp giữa mùa dã quỳ.

“Đứng giữa biển mây lúc 5 giờ sáng, ngắm mặt trời nhô lên rồi thả dốc giữa những vạt dã quỳ vàng rực, cảm giác rất choáng ngợp. Chúng tôi phải dậy từ nửa đêm, canh từng khung giờ để vừa kịp đón mây, vừa không bị kẹt xe trên đèo dốc”, Thành kể.

Để săn được mây, các bạn trẻ cùng du khách phải dậy từ nửa đêm, canh từng khung giờ để vừa kịp đón mây, vừa không bị kẹt xe trên đèo dốc. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Để săn được mây, các bạn trẻ cùng du khách phải dậy từ nửa đêm, canh từng khung giờ để vừa kịp đón mây, vừa không bị kẹt xe trên đèo dốc. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Những khoảnh khắc đẹp của mây trên đỉnh núi Ba Vì. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì.

Những khoảnh khắc đẹp của mây trên đỉnh núi Ba Vì. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì.

Chuyến săn mây nào cũng phải đánh cược với thời tiết. Có hôm, mây trắng cuộn qua thung lũng, len giữa những tán cây, những ngọn núi nhô lên như đảo nổi. Có hôm, cả đoàn chỉ gặp sương mù và gió lạnh. Nhưng giữa mùa dã quỳ, ngay cả khi không gặp được biển mây như mong đợi, du khách vẫn có thể thong thả dừng chân bên những vạt hoa vàng trải dọc đường núi.

Với nhiều người Hà Nội, dã quỳ từ lâu đã trở thành một dấu hiệu của mùa du lịch cuối năm ở Ba Vì. Nếu tháng 2, tháng 3 là thời điểm đông người đi lễ đầu xuân tại đền Thượng, đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh thì khoảng tháng 10, tháng 11, sức hút của Vườn lại tập trung vào mùa hoa. Đây là hai mùa du lịch cao điểm được đại diện Vườn quốc gia Ba Vì ghi nhận hằng năm. Trong đó, mùa dã quỳ có sức hấp dẫn riêng bởi cảnh sắc thiên nhiên, thời tiết mát mẻ và nhu cầu du lịch ngắn ngày của người dân Thủ đô.

Ông Nguyễn Phi Hùng, Giám đốc Trung tâm Du lịch Vườn quốc gia Ba Vì cho biết, mùa hoa năm 2026 bắt đầu từ khoảng ngày 17-10, dự kiến kéo dài đến đầu tháng 12. Do thời tiết nắng nhiều, dã quỳ nở sớm hơn năm trước khoảng 10 ngày. Những ngày hoa nở rộ cũng là thời điểm điều kiện săn mây tương đối thuận lợi, khiến lượng du khách lên núi tăng mạnh, đặc biệt vào sáng sớm và dịp cuối tuần.

Sức hút của mùa hoa được thể hiện rõ qua số liệu thống kê. Riêng tháng 10-2026, Vườn quốc gia Ba Vì ghi nhận 93.298 lượt vé tham quan. Trong tám ngày đầu tháng 11, số vé xuất đã đạt 49.551 lượt, tương đương hơn một nửa lượng khách của cả tháng trước. Tính từ ngày 1-10 đến hết 8-11, tổng số vé tham quan đạt 142.849 lượt, trong đó, học sinh, sinh viên chiếm 34.849 lượt, tương đương khoảng 24,4%.

Bình quân tám ngày đầu tháng 11, lượng vé tham quan đạt gần 6.200 lượt/ngày, cao gấp đôi mức bình quân tháng 10. Theo ông Nguyễn Phi Hùng, ngày thường, Vườn đón khoảng 2.000-3.000 lượt khách, còn những ngày cuối tuần có thể lên tới 10.000 lượt. Nếu những năm trước, khách thường tập trung đông vào tuần thứ hai và thứ ba của tháng 11 thì năm nay, mùa cao điểm đến sớm hơn.

Những con số đó phần nào cho thấy sức hấp dẫn của dã quỳ đối với du lịch Ba Vì. Sắc hoa trở thành lý do để nhiều người lên đường, còn những trải nghiệm săn mây, khám phá rừng, tham quan di tích, nghỉ dưỡng giúp chuyến đi thêm phong phú. Đặc biệt, sự lan tỏa của những hình ảnh hoa dã quỳ và biển mây trên mạng xã hội đã khiến mùa hoa trở thành cuộc hẹn quen thuộc của nhiều nhóm bạn trẻ, gia đình và những người yêu nhiếp ảnh.

Ba Vì cũng có lợi thế giữ chân du khách nhờ cảnh quan thay đổi theo độ cao, hệ thực vật phong phú, những dấu tích kiến trúc thời Pháp và chuỗi di tích gắn với huyền tích Tản Viên Sơn Thánh. Dọc hành trình lên núi, du khách có thể ghé rừng thông, khám phá những công trình ẩn mình trong sương hoặc dừng chân tại các điểm ngắm cảnh. Vùng phụ cận với các khu nghỉ dưỡng, homestay tại Ba Vì, Suối Hai, Yên Bài tạo thêm lựa chọn cho những chuyến đi dài hơn.

Lựa chọn Vườn quốc gia Ba Vì làm điểm đến cuối tuần, anh Nguyễn Xuân Dũng (37 tuổi, Hà Nội) đặc biệt thích không gian thiên nhiên phù hợp với các gia đình có con nhỏ.

“Các cháu rất hào hứng khi được đi giữa những tán rừng, ngắm hoa, tìm hiểu cây cối và cảm nhận không khí mát lành trên núi. Tôi nghĩ Ba Vì có nhiều lợi thế để phát triển những chương trình trải nghiệm thiên nhiên dành cho gia đình, đặc biệt là các hoạt động giáo dục môi trường cho trẻ nhỏ. Nếu có thêm những tuyến đi bộ, hoạt động khám phá rừng được tổ chức bài bản, chắc chắn, chúng tôi sẽ quay lại thường xuyên hơn”, anh Dũng chia sẻ.

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Hữu Tiệp

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Hữu Tiệp

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Hữu Tiệp

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Hữu Tiệp

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Mùa hoa dã quỳ năm nay đến sớm hơn thường lệ, đông đảo du khách đến trải nghiệm thích nhất là có cơ hội rời xa điện thoại, máy tính để khám phá thiên nhiên. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Lượng khách đổ về đông cũng khiến mùa dã quỳ trở thành phép thử đối với công tác quản lý điểm đến. Đường lên núi có nhiều đoạn hẹp, dốc và quanh co, trong khi du khách thường tập trung vào cùng một khung giờ để săn mây, đón bình minh. Những ngày cuối tuần, phương tiện nối đuôi nhau tại cổng kiểm soát vé, các điểm ngắm cảnh và khu vực cốt 950m, 1.100m có thời điểm tập trung rất đông người.

Trước thực tế đó, Ban Giám đốc Vườn quốc gia Ba Vì đã điều chỉnh phương án đón khách. Theo quy định được triển khai trong mùa hoa năm nay, giờ vào cửa từ 5 giờ đến 19 giờ trong tuần, cuối tuần từ 4 giờ đến 20 giờ. Tuy nhiên, khi lượng người săn mây tăng nhanh, Vườn tiếp tục linh hoạt mở bán vé từ 2 giờ sáng vào những ngày đặc biệt đông khách để giãn lượng xe, giảm ùn tắc và tạo điều kiện cho du khách kịp đón bình minh.

Đằng sau việc mở cửa sớm là áp lực không nhỏ đối với lực lượng phục vụ. Nhân viên bán vé, kiểm soát, tuần tra phải có mặt từ trước giờ đón khách, tổ chức phân luồng tại các khu vực dễ ùn tắc. Ngày cao điểm, Vườn tăng từ hai lên sáu bàn bán vé, bố trí thêm bảy điểm bán lưu động, phối hợp với công an các xã Suối Hai, Ba Vì, Yên Bài giữ gìn an ninh trật tự và xử lý những tình huống phát sinh.

Để phục vụ du khách, nhân viên bán vé, kiểm soát, lực lượng tuần tra luôn nỗ lực cho những ca trực kéo dài từ 2 giờ sáng. Ngày cao điểm, Vườn tăng từ hai lên sáu bàn bán vé, bố trí thêm bảy điểm bán lưu động và phối hợp với công an các xã Suối Hai, Ba Vì, Yên Bài bảo đảm an ninh trật tự, xử lý sự cố và cứu hộ. Ảnh: Hữu Tiệp

Để phục vụ du khách, nhân viên bán vé, kiểm soát, lực lượng tuần tra luôn nỗ lực cho những ca trực kéo dài từ 2 giờ sáng. Ngày cao điểm, Vườn tăng từ hai lên sáu bàn bán vé, bố trí thêm bảy điểm bán lưu động và phối hợp với công an các xã Suối Hai, Ba Vì, Yên Bài bảo đảm an ninh trật tự, xử lý sự cố và cứu hộ. Ảnh: Hữu Tiệp

Cùng với đó, Vườn siết chặt việc kiểm soát phương tiện lên núi, từ chối các trường hợp xe độ pô, tháo yếm, thay đổi kết cấu không bảo đảm an toàn, xe không có gương chiếu hậu hoặc người điều khiển không đội mũ bảo hiểm. Theo đại diện Vườn, những biện pháp này bước đầu góp phần hạn chế tình trạng nẹt pô, phóng nhanh và tụ tập gây mất trật tự trên đường núi, bảo đảm môi trường tham quan an toàn hơn cho du khách.

Mùa hoa đông khách cũng bộc lộ những hạn chế về hạ tầng, nhân lực và nguồn lực duy trì dịch vụ. Hiện mức phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì được áp dụng theo Thông tư 206/2016/TT-BTC, với mức 60.000 đồng đối với người lớn, 20.000 đồng đối với sinh viên và 10.000 đồng đối với học sinh. Sau gần mười năm, chi phí nhân lực, duy tu hạ tầng, quản lý và phục vụ du khách đã thay đổi. Vườn đang đề xuất điều chỉnh khung phí tham quan lên cao hơn để có thêm nguồn thu cho việc bổ sung nhân lực, cải thiện chất lượng phục vụ, duy tu các tuyến đường, đầu tư cho bảo tồn đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và bảo vệ rừng...

Thực tế cho thấy, càng thu hút đông du khách, Vườn Quốc gia Ba Vì càng phải tính toán kỹ khả năng tiếp nhận, nhất là trong những tuần cao điểm của mùa dã quỳ. Việc kiểm soát số người tại các điểm ngắm hoa, giữ gìn thảm thực vật, thu gom rác thải, ngăn tình trạng bẻ cành, hái hoa và cắm trại tùy tiện cần được tổ chức thường xuyên. Những tuyến tham quan mới cũng phải được nghiên cứu trên cơ sở bảo vệ cảnh quan, tránh tạo thêm áp lực lên các khu vực rừng nhạy cảm.

Ông Nguyễn Phi Hùng cho biết, Vườn đang nghiên cứu phát triển thêm các tuyến du lịch sinh thái, những điểm ngắm hoa, săn mây nhằm đa dạng hóa trải nghiệm và phân bố dòng khách hợp lý hơn. Cùng với các sản phẩm khám phá thiên nhiên, hoạt động giáo dục môi trường, tìm hiểu đa dạng sinh học dành cho học sinh, sinh viên và các gia đình cũng được quan tâm.

Đây là hướng đi đáng chú ý khi mùa dã quỳ hiện thu hút nhiều khách trẻ. Một chuyến đi có thể bắt đầu bằng mong muốn chụp ảnh bên những vạt hoa vàng, nhưng những trải nghiệm được tổ chức bài bản sẽ giúp du khách hiểu thêm về rừng và những giá trị cần được bảo vệ.

Mùa dã quỳ năm nay cũng diễn ra trong bối cảnh Vườn quốc gia Ba Vì có những thay đổi về cơ chế quản lý. Từ tháng 6-2026, Vườn được chuyển giao từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND thành phố Hà Nội quản lý. Cuối tháng 10, HĐND thành phố tán thành phương án tiếp nhận 4.006,38ha diện tích tự nhiên từ tỉnh Phú Thọ, gồm 2.529,38ha thuộc Vườn quốc gia và 1.477ha vùng đệm. Việc điều chỉnh địa giới, khi hoàn tất theo quy định, được kỳ vọng tạo thuận lợi cho công tác quản lý rừng, bảo vệ môi trường và kết nối các hoạt động du lịch trong khu vực.

Vườn Quốc gia Ba Vì đang nghiên cứu thêm các tuyến du lịch sinh thái, điểm ngắm hoa và săn mây để du khách không dồn vào một vài vị trí quen thuộc. Các khu vực tổ chức dịch vụ phải được xác định trên cơ sở bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát sức chứa và tác động môi trường. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Vườn Quốc gia Ba Vì đang nghiên cứu thêm các tuyến du lịch sinh thái, điểm ngắm hoa và săn mây để du khách không dồn vào một vài vị trí quen thuộc. Các khu vực tổ chức dịch vụ phải được xác định trên cơ sở bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát sức chứa và tác động môi trường. Ảnh: Vườn Quốc gia Ba Vì

Những lưu ý của Vườn quốc Gia Ba Vì dành cho du khách nhằm đảm bảo an toàn. Ảnh: Vườn quốc Gia Ba Vì

Những lưu ý của Vườn quốc Gia Ba Vì dành cho du khách nhằm đảm bảo an toàn. Ảnh: Vườn quốc Gia Ba Vì

Về lâu dài, sức hút của dã quỳ có thể trở thành điểm khởi đầu để du khách khám phá nhiều hơn những giá trị của vùng núi Ba Vì. Các tuyến tham quan sinh thái, di tích văn hóa, dịch vụ nghỉ dưỡng và trải nghiệm cộng đồng vùng đệm nếu được kết nối hợp lý sẽ góp phần kéo dài hành trình, tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương. Khi chất lượng dịch vụ được nâng lên, du khách có thêm lý do trở lại Ba Vì vào những thời điểm khác trong năm.

Giữa tháng 11, dã quỳ vẫn vàng rực bên những khúc cua dẫn lên núi. Vài tuần nữa, hoa sẽ tàn, những cung đường rồi trở lại vẻ tĩnh lặng quen thuộc. Nhưng sức hấp dẫn của mùa hoa có thể được nuôi dưỡng qua từng năm, nếu những trải nghiệm đẹp hôm nay đi cùng cách ứng xử có trách nhiệm với thiên nhiên. Để mỗi mùa dã quỳ trở lại, người ta vẫn tìm thấy ở Ba Vì sắc vàng rực rỡ, những cánh rừng trong lành và cảm giác bình yên giữa núi Tản.

Bài viết: Minh Phương, Bảo Minh I Thiết kế đồ họa: Hữu Tiệp

Bài viết: Minh Phương, Bảo Minh I Thiết kế đồ họa: Hữu Tiệp

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/vuon-quoc-gia-ba-vi-de-nhung-mua-da-quy-noi-dai-1766057.html